Firmalar ve Kullanıcıların Tanımlanması ve Yetkilendirilmesi Hakkında Rehber

Yenilenen Tebliğ ile birlikte; firmaların TAREKS’e kayıt olmaları ve firma kullanıcılarının yetkilendirilmesine ilişkin tüm işlemler modern ve çağdaş kamu hizmeti anlayışı ile kolaylaştırılmıştır. Yeni düzenlemede, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS), Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBİS) ve Kimlik Paylaşımı Sistemi (KPS) entegrasyonları sayesinde başvuru işlemleri tamamen dijital ortama taşınarak noter onaylı evrakların denetim birimlerine fiziksel olarak teslim edilmesine ilişkin süreçler uygulamadan kaldırılmıştır.

İşbu Rehber, Tebliğ ile çerçevesi çizilen tanımlama ve yetkilendirme prosedürlerine ilişkin işlem adımlarını anlatmak ve firmalara yol gösterici olmak amacıyla hazırlanmıştır.

Rehberde işlem adımları üç ana başlık altında ele alınacaktır:

A) İlk başlıkta, firmaların TAREKS’e kayıt olabilmeleri için gerçekleştirecekleri işlemler ele alınacak,

B) İkinci başlıkta, TAREKS’e kayıt olan firmaların ve kullanıcıların TAREKS’teki yetkileri ve yapabilecekleri işlemler anlatılacak,

C) Üçüncü başlıkta ise, yürürlükten kaldırılan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Hakkında Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2011/53) kapsamında TAREKS’e daha önceden kayıt olan firma, yetkili ve kullanıcı bilgilerinin nasıl güncellenebileceği hakkında bilgiler aktarılacaktır.

A) TAREKS’E KAYIT İŞLEMLERİ

1) Kimler TAREKS’e kayıt olabilir?

Tebliğde yer alan firma tanımı; TAREKS aracılığıyla yapılan işlemlere konu olan kamu kurumları dâhil, tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsamaktadır.

Bu kapsamda TAREKS’e “firma” tanımı altında ticari işletmeler, esnaf işletmeleri ve bireysel ithalatçılar gibi gerçek ve tüzel kişilerin yanı sıra Ticaret Bakanlığı ile yapılan protokoller kapsamında kamu kurumları da kayıt olabilmektedir.

2) Firma tanımlama işlemini kimler yapabilir?

Firma tanımlama işlemi, yalnızca firmanın imza sirkülerinde yer alan ve firmayı temsil ve ilzama yetkili olan firma yetkilisi tarafından yapılabilmekte olup firma tanımlama işlemine başlamadan önce, firma yetkilisinin elektronik imzasının hazır bulunması gerekmektedir.

Bireysel ithalatçıların kayıt işlemleri ise kendileri tarafından gerçekleştirilir.

3) TAREKS’e nasıl giriş yapılır?

I- TAREKS’in de dahil olduğu Bakanlığımız e-imza uygulamalarının kullanabilmesi için firma yetkilisi ve firma kullanıcılarının öncelikle “https://basvuru.dtm.gov.tr/yetkiBasvuru/giris.jsp” internet adresi üzerinden yetkilendirme başvurusunda bulunması gerekmektedir.

Bakanlığımız “Yetkilendirme Başvuruları” sayfasına girildikten sonra “Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS)” seçeneği tıklanır.

Ardından aşağıda sırasıyla sunulu ekranlarda talep edilen bilgilerin doldurulması ve işlemi yapan firma yetkilisinin veya firma kullanıcısının elektronik imzası ile imzalanmasının ardından yetkilendirme başvurusu tamamlanır. Bu sayfalarda kayıt yapan kişinin ticari işletmesinin olması halinde vergi numarası ile başvuruda bulunması, esnaf işletmesi veya herhangi bir işletmesi olmayan bir birey olması halinde ise kimlik numarası ile başvuruda bulunması önem arz etmektedir.

II- Yetkilendirme işlemi tamamlandıktan sonra, Bakanlığımız e-imza uygulamaları ana sayfası (https://eortak.dtm.gov.tr/eortak/login/listApplications.htm) üzerinden “Firma Tanımlama (TAREKS)” seçeneğine tıklayarak firmanızın TAREKS’e kayıt işlemlerine başlayabilirsiniz.

4) Firma tanımlama işlem adımları nelerdir?

Uygulamaya giriş sağladıktan sonra, ticari işletmeler için “Firma”, esnaf işletmeleri için “Esnaf” ve bireysel ithalatçılar için “Birey” seçeneklerinden, işletme türünüze uygun olanı seçmeniz gerekmektedir. Yapacağınız seçime göre firmanızın, aşağıda sunulu sicillerdeki veya sistemlerdeki kaydı otomatik olarak sorgulanacaktır.

a) Ticari İşletme (MERSİS Kayıt Sorgulama)

b) Esnaf İşletmesi (ESBİS Kayıt Sorgulama)

c) Birey (KPS Kayıt Sorgulama)

a) Ticari İşletmeler

Ticari işletmeler için “Firma” butonuna basıldıktan sonra açılan ekranda firma vergi numarası girilerek “Sorgula” seçeneği tıklanır. Firmanın eğer TAREKS kaydı yoksa “Firma Oluştur” seçeneği tıklanarak MERSİS sorgu ekranına geçilir.

MERSİS sorgu ekranından çekilen firma bilgilerinin doğruluğu teyit edilir. MERSİS kayıtlarında birden fazla firma yetkilisi varsa; firma tanımlamasını yapmakta olan firma yetkilisi, açılan ekrandan kendi ismini seçerek “MERSİS Bilgilerimi Onayla” seçeneğine tıklar.