Gelir Vergisi Matrahından İndirilecek Hayat/Şahıs Sigorta Primleri Rehberi

İndirimlerin yapılabilmesi için gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen bir gelirin bulunması ve gerekli şartların yerine getirilmesi gerekir.

Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendine göre ise vergiye tabi ücret matrahının tespitinde, hayat/şahıs sigortaları için ödenen primler, belirli şartlar dahilinde ücret matrahından indirilebilmektedir.

Bu Rehberde; Gelir Vergisi Kanununa göre, gelir vergisi matrahının tespitinde hayat/ şahıs sigorta primlerinin, gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen gelirden indirilebilmesine ilişkin açıklamalara ve örneklere yer verilmiştir.

1. Gelir Vergisi Matrahından İndirim Konusu Yapılabilecek Sigorta Primleri ve İndirim Oranları Nelerdir?

› Mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortalarına ödenen primlerin %50’si,

› Ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin %100’ü,

gelir vergisi matrahından indirim konusu yapılabilir.

2. Hayat/Şahıs Sigorta Primlerinin Gelir Vergisi Matrahından İndirilebilmesinin Şartları Nelerdir?

Sigorta primlerinin indirilebilmesi için;

› Beyan edilen gelirin %15’ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmaması,

› Sigortanın Türkiye’de yerleşik ve merkezinin Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması,

› Prim tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması,

› Mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılması,

gerekmektedir.

3. Sigorta Primleri Gelir Vergisi Matrahının Tespitinde Nasıl İndirim Konusu Yapılabilir?

Sigorta primlerinin; mükellefin kendisine, eşine ve küçük çocuklarına ait olması gerekmektedir. Eşlerin ve çocukların da ayrı gelir vergisi beyannamesi vermesi durumunda, eşlerin ve çocukların her biri beyan ettikleri gelirin %15’i ve asgari ücretin yıllık tutarı ile sınırlı olarak sigorta primlerini kendi verecekleri beyannameleri üzerinden indirime konu edebileceklerdir. İndirime konu birden fazla hayat/şahıs sigorta prim ödemesinin aynı takvim yılı içerisinde birlikte yapılması durumunda, prim ödemelerinin toplam tutarının beyan edilen gelirin %15’i ve asgari ücretin yıllık tutarı ile sınırlı olan kısmı, diğer şartların da sağlanması koşuluyla gelir vergisi beyannamesi üzerinden indirime konu edilebilecektir.

Sigorta prim ödemeleri, beyan edilen gelirin %15’i ve asgari ücretin yıllık tutarı ile sınırlı olarak beyanname üzerinden indirilmekte olup indirilemeyen kısım gelecek yıla devredilemez.

İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplanmasında beyan edilen gelir, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutardır.

Örnek 1: Mükellef (A), sahibi olduğu daireyi konut olarak kiraya vermesi sonucunda 2025 yılında toplam 450.000 TL kira geliri elde etmiştir. Mükellef, Türkiye’de yerleşik ve merkezi Türkiye’de bulunan sigorta şirketi nezdinde, kendisine ait hayat sigortası için 60.000 TL ve eşine ait doğum sigortası için 90.000 TL ödeme yapmıştır.

Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.

Binaların konut olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2025 yılı için 47.000 TL’si gelir vergisinden istisna edilmiştir.

47.000 TL’nin üzerinde konut kira geliri elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2025 yılı için 1.200.000 TL) aşanlar, 47.000 TL’lik istisnadan yararlanamazlar.

Mükellefin elde ettiği gelir toplamı (beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı) 2025 yılı için belirlenen 1.200.000 TL’lik tutarı aşmadığından, mükellef 47.000 TL’lik istisnadan yararlanabilecek olup 2025 yılı istisna sınırını aşan konut kira gelirinin beyan edilmesi gerekmektedir.

Mükellef (A)’nın yapmış olduğu sigorta harcamalarından hayat sigortasının %50’si ile doğum sigortasının %100’ünün toplamı [(60.000 X 0,50) 30.000 + 90.000)] 120.000 TL’dir. Ödenen sigorta primi ile ilgili olarak indirim konusu yapılabilecek tutar, 2025 yılı asgari ücretin yıllık brüt tutarı (312.066 TL) ve beyan edilen gelirin %15’ini aşmamalıdır.