Gerçeğe Uygun Değerin Ölçümüne İlişkin Rehber

2. Rehber, 19.10.2005 tarih ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 93, 95 ve 96’ncı maddeleri ile 11.07.2014 tarih ve 29057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Tarafından Yapılacak Denetime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca 22.7.2006 tarih ve 26236 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Tarafından Yapılacak Denetime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’e eklenen “İyi uygulama rehberleri” başlıklı 7/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

3. Bu rehberde yer alan hususlara ilave olarak banka, 23.10.2015 tarih ve 29511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’in Ek-3’ünün “İhtiyatlı Değerleme İlke ve Esasları” başlıklı İkinci Bölümü’nde belirtilen hükümlere de uyum sağlamalıdır ve bu rehber ile sözkonusu Ek’in İkinci Bölümü’nü birlikte ve bir bütün olarak ele almalıdır.

4. Bu rehberin;

a) Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik ve dayanağını söz konusu Yönetmelik’in oluşturduğu tebliğler,

b) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu tarafından 30.12.2012 tarih ve 28513 ikinci mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gerçeğe Uygun Değer Ölçümüne İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 13) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 5)”,

c) Bankaların Sermaye ve Likidite Planlamasında Kullanacakları Stres Testlerine İlişkin Rehber,

ç) İçsel Derecelendirmeye Dayalı Yaklaşımların ve İleri Ölçüm Yaklaşımının Değerlendirilmesine, Validasyonuna ve Kurumsal Yönetime İlişkin Rehber

başta olmak üzere yürürlükteki ilgili muhasebe standartları ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yayımlanan yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer iyi uygulama rehberleri ile bütünlük oluşturacak şekilde dikkate alınması gerekmektedir.

5. Rehberde yer alan;

a) Bağımsız fiyat teyidi (BFT) süreci: Piyasa fiyatlarının veya modele dayalı değerlemede kullanılan piyasa girdilerinin doğruluğunu ve bağımsızlığını düzenli bir şekilde teyit eden süreci,

b) Değerleme ayarlamaları: Yapılan bir değerleme tahmininde veya (üçüncü taraflardan temin edilenler dahil) değerlemede kullanılan girdilerde; ilgili standart ve rehberlere uyum sağlamak, ilgili değerin bir piyasa katılımcısının bakış açısıyla öngördüğü değer/fiyat ile tutarlılığını sağlamak ve ilgili tüm riskleri yansıtmak amaçlarıyla yapılan değer değişikliklerini/düzeltmelerini,

c) Gerçeğe uygun değer: 1.11.2006 tarih ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik’in 3’üncü maddesinde tanımlanan gerçeğe uygun değeri,

ç) Model Riski: Bankanın risk ölçümünde veya finansal ürünlerin değerlemesinde kullandığı modellerin bankanın maruz kaldığı riskleri yeterli düzeyde ve doğru bir şekilde yansıtamaması riskini,

d) Modele dayalı değerleme (MDD): Bir veya birden fazla piyasa girdisini dikkate alarak karşılaştırma yapmak, mevcut veriyi kullanarak tahmin yapmak veya diğer şekillerde hesaplama yapmak suretiyle yapılan değerlemeyi,

e) Piyasa fiyatına dayalı değerleme (PDD): Borsada veya piyasada oluşan fiyatlar ve itibar edilebilir kaynaklardan temin edilen ekran fiyat veya kotasyonları dahil, bağımsız kaynaklardan kolayca elde edilebilir satış fiyatları kullanılarak yapılan değerlemeyi,

f) Üst düzey yönetim: Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik’in 3’üncü maddesinde tanımlanan üst düzey yönetimi,

g) Üst yönetim: Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik’in 3’üncü maddesinde tanımlanan üst yönetimi,

ğ) Yönetim yapılanması: Üst yönetimi de kapsayacak şekilde bankaya ilişkin risklerin yönetiminde fonksiyon üstlenen bütün organizasyonel yapıyı, politika ve prosedürleri, gözetim faaliyetlerini ve ilgili diğer faaliyetleri

ifade eder. Rehberde kullanılan kavramların İngilizce karşılıkları kavramlarla ilgili literatürün incelenmesi ve takip edilebilmesi amacıyla Ek-1’de verilmiştir.

6. Rehber, alım satım hesaplarında yer alıp almadığına bakılmaksızın, değeri gerçeğe uygun değer yöntemiyle belirlenen tüm finansal araçlar ve emtia için ve daima (sadece stres zamanlarında değil) dikkate alınmalıdır.

İKİNCİ KISIM