Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
BÖLÜM I
Giriş ve Kapsam
1.1. Giriş
Tıbbi ihtiyacı yararlar ve kabul edilebilir riskler açısından belirlemek için hastalığın arka planını ve tedavilerini (örn; yaşamı tehdit eden versus (vs.) spesifik tedavi ile veya tedavi olmaksızın kendiliğinden düzelen bir hastalık, farklı tedavilerin mevcudiyeti) kısaca özetleyin. Endikasyon, farklı yarar/risk kategorilerine sahip farklı durumları (birden fazla endikasyon, popülasyon veya dozaj) içeriyorsa bu durum karmaşıklık yaratabilir.
• Sorunu kısaca belirtin. Talep edilen terapötik endikasyonun açıkça belirtildiğinden emin olun. Diğer tedavi yöntemleri, bunların amaçları veya amaçlanan sonuçları da dâhil olmak üzere bu yarar/risk değerlendirmesiyle ilgili terapötik alternatifleri belirtin (Yeni tedavi, mevcut tedavi seçenekleri ve standart tedaviye göre değerlendirilir).
• Tedavilerin amaçlarını genel terimlerle tartışın ve kabul edilebilirlik sınırlarını, yani bir ilacın yerine getirmesi gereken değerlendirme ölçütlerini belirlemeye çalışın.
1.2. Amaç
Bu kılavuzun amacı, yarar/risk değerlendirmesini yönlendiren temel gözlemleri ve belirsizlikleri belirlemektir. Özellikle çeşitli testlerin ve araştırmaların yöntemleri ve sonuçlarıyla ilgili olarak, başka yerlerde zaten açıklanan teknik ayrıntıların gereksiz tekrarından kaçınmak önemlidir. Burada sadece kilit bulgular kısaca tanımlanmalı, ancak kapsamlı bir açıklama yapılmamalıdır.
• İlk olarak, yarar/risk değerlendirmesi için kilit olarak kabul edilen ana kanıtların ve belirsizliklerin tespit edilmesi tavsiye edilir. Bu doğrultuda bir yarar ve risk kriterleri listesi sunulmaktadır. Liste kapsamlıdır ve dâhil edilmesi gerekenler duruma göre değerlendirilmelidir.
• İkinci olarak, önemli yararlar ve riskler spesifik terapötik bağlamda birbirleriyle karşılaştırılır ve yarar/risk dengesi hakkında, mümkün olduğu kadar, ilkeler, veriler ve sonuçlar arasındaki ilişkiler ve çözülmemiş konular açıklanarak bir sonuca varılır.
Sonuçları desteklemek için kullanılan kanıtlar hakkında tarafsız ve açık olunmalı, sonuçlarla açıkça belirtilen ilişki olmaksızın, kalite konularının, klinik dışı konuların, klinik etkililik ve güvenlilik sonuçlarının tekrarından ve ayrı ayrı sayılmasından kaçınılmalıdır. Bunun yerine, yararların ve risklerin değerlendirilmesi üzerindeki etkileri açısından önemli bulguların ve belirsizliklerin tanımına yer verilmelidir.
1.3. Gösterilen yararlar ve belirsizlikler
Bu bölümün amacı yararları belirlemek ve bunları eleştirel olarak tartışmaktır. Yalnızca yarar/risk dengesi üzerinde etkisi olan önemli sonuçlar ve konular açıklanmalıdır. Ayrıca, çözülmemiş sorunlar veya belirsizlikler tespit edilmeli ve bunların denge değerlendirmesi üzerindeki etkileri açıkça belirtilmelidir.
Birincil gereklilik, etkililiğin ikna edici bir şekilde kanıtlanmış olmasıdır. Yararlar genellikle bir birey veya toplum için olumlu sonuçlar ve bu sonuçlara ulaşma olasılığı olarak tanımlanır. Bu bölüm için aşağıdaki noktalardan herhangi birini açıklayın (Bu, açıklanacak zorunlu noktaların bir listesi değildir. Her bir noktanın tartışılıp tartışılmaması gerektiği, duruma göre değerlendirilmelidir).
Ana araştırmalar için,
• Karşılaştırma ürününe (Klinik araştırmada referans olarak kullanılan ürün veya plasebo) kıyasla temel yararları, örneğin birincil sonlanım noktalarını ve temel ikincil sonlanım noktaları açısından tanımlayın. Etkinin büyüklüğünü ve istatistiksel kanıtları (güven aralıkları ve p-değerleri) tartışın. Yararları ilgili alt gruplarda (örn; yaş, cinsiyet, etnik köken, organ fonksiyonu, hastalık şiddeti ve genetik polimorfizm) tanımlamayı düşünün
Diğer yararlar için, eğer bunlar yarar/risk değerlendirmesinde kilit öneme sahipse, aşağıdakileri göz önünde bulundurun:
• Pivotal olmayan araştırmalarda ve uzatmalarında gözlemlenen yararları açıklayın.
• Diğer mevcut yarar sonuç ölçütlerini tanımlayın (hasta tarafından bildirilen sonuçlar, hastanın tercihi vb. dâhil).
• Klinik araştırmalarda gözlemlenen hasta uyumunu tanımlayın.
• Yeni tedavinin yarar potansiyelini tanımlayın. (örn; farmasötik sınıfı için bilinen herhangi bir yarara dayalı olarak)
Sonuçları eleştirel bir şekilde gözden geçirin. Etkililiğin (efficacy) bilimsel değerlendirmesinin en önemli bulgularını özetleyin. Burada amaç, kanıtların gücünü ve belirsizlikleri tanımlamaktır. Aşağıdakilerden herhangi birini göz önünde bulundurun:
• Doz, karşılaştırma ürünü ve sonlanım noktalarının seçimini tartışın (uygunsa yerini tutucular (surrogates) dâhil).
• Önemli metodolojik kusurları veya eksiklikleri tanımlayın. Kılavuzlara veya bilimsel literatüre başvurun ve varsa kılavuzlardan veya bilimsel tavsiyelerden sapmaların nasıl gerekçelendirildiğini açıklayın.