Kanada Pazara Giriş Rehberi

GSYİH : 2,1 trilyon C$ (2022); 2,2 trilyon C$ (2023)

Etnik Yapı : İngiliz (%19), Fransız (%15), İskoç (%14), İrlandalı (%13), Alman (%9),

İtalyan (%4), Çinli (%4), Kızılderili (%4), Diğer (%18)

Önemli Siyasi Partiler: Liberal Parti, Muhafazakâr Parti, Yeni Demokrasi Partisi (NDP-Sosyal Demokrat), Kebek Bloğu, Yeşiller Partisi

1.2 Kanada'nın Siyasi Görünümü

Federal bir yapıya sahip olan Kanada'da, mevcut Anayasa uyarınca yetkiler, eyaletler ile merkezi hükümet arasında dağılmıştır. Gelişmiş bir âdem-i merkeziyetçi yönetim sistemine sahip ülkede, eyaletlerin dahi bazı alt bölgelere yetki devretmesi söz konusu olabilmektedir. Kanada federalizmi gevşek bir birliktelik niteliği taşımaktadır. Ülkenin yönetim anlayışında coğrafi ve demografik özellikleri, birçok etnik grubun oluşturduğu çok kültürlü toplumsal yapısının dinamikleri ve sınır komşusu Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile olan yakın siyasi, ekonomik ve kültürel bağları önemli rol oynamaktadır.

Kanada’nın kuruluş aşamasında egemen olan merkeziyetçi yaklaşım, Fransızca konuşan Kanadalıların çoğunlukta olduğu Kebek Eyaleti’nin direnci sonucunda değişime uğramış ve Kebek Eyaletine bazı ilave ayrıcalıklar tanınmıştır. Kebek’e tanınan ayrıcalıkları örnek gösteren diğer eyaletler de daha özyönetimci bir tutum benimsemişler ve tarihsel süreç içerisinde ülke bugünkü işleyiş biçimine kavuşmuştur. Kebek’in bağımsızlığı için düzenlenen 1980 ve 1995 referandumlarından ise sırasıyla %60 ve %50,6 oranlarında "hayır" oyu çıkmıştır.

Genel Vali Payette’in 21 Ocak 2021 tarihinde görevinden istifa etmesi üzerine, Kanada'nın yerli halklar mensubu ilk Genel Valisi (Governor General) Mary May Simon 26 Temmuz 2021 tarihinde yemin ederek resmen görevine başlamıştır.

20 Eylül 2021 tarihinde düzenlenen seçimleri, genel oy oranında Muhafazakâr Parti’nin gerisinde kalmakla birlikte, tek turlu dar bölge seçim sistemi nedeniyle milletvekili sayısında önde olan, Başbakan Trudeau liderliğindeki Liberal Parti kazanmıştır. Bununla birlikte, herhangi bir parti tek başına hükümet kurmak için gereken 170 milletvekili sayısına ulaşamamıştır. Yeni Kabine 26 Ekim 2021 tarihinde açıklanmış olup, Yeni Demokratik Parti'nin (NDP) dışarıdan desteğini alan azınlık hükümetinde Dışişleri Bakanlığına Kebek milletvekili Mélanie Joly atanmıştır.

1.3 Türkiye - Kanada Siyasi ve Ekonomik İlişkileri

NATO, AGİT, OECD ve BM’de Batı Grubu (WEOG) üyelikleri ve Kanada ile birlikte G-20 mensubu olmamız ilişkilerimizin önemli boyutlarını oluşturmaktadır.

Kanada’yla ikili siyasi ilişkilerimizin öncelikli konuları arasında NATO çerçevesinde iş birliği, Ukrayna, Suriye, Yukarı Karabağ, terörle mücadele gibi meseleler yer almakta, savunma sanayi iş birliğinde son dönemde yaşanan sorunlar öne çıkmaktadır. Kanada’nın 1915 olaylarına yaklaşımı da ilişkilerimizi olumsuz etkileyen gündem maddeleri arasındadır.

Sayın Cumhurbaşkanımız, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ile NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere bulunduğu Vilnius'ta 11 Temmuz 2023 tarihinde bir görüşme gerçekleştirmiştir. Görüşmede, ekonomi ve savunma sanayi başta olmak üzere ikili ilişkiler ve terörle mücadelede iş birliği konuları ele alınmıştır.

Dışişleri Bakanımız, Kanada Dışişleri Bakanı Mélanie Joly ile 15 Mayıs 2024 tarihinde Ankara’da bir araya gelmiştir. Görüşmede, ikili ilişkilerimiz ve Gazze’de yaşanan savaş başta olmak üzere bölgesel konular ve gelişmeler değerlendirilmiştir.

Türkiye-Kanada Parlamentolar arası Dostluk Grubu oluşturulması çalışmaları 1993 yılında başlatılmıştır. Kanada Parlamentosu’nda ilk Türkiye-Kanada Dostluk Grubu, 1996 yılında oluşturulmuştur. Ülkemizin Türkiye-Kanada Parlamentolar arası Dostluk Grubu Başkanı İstanbul Milletvekili Sayın Halit Yerebakan (Ak Parti)’dir. Öte yandan, Kanada Parlamentosu’nda yer alan Kanada-Türkiye Parlamentolararası Dostluk Grubu’nun Eş-Başkanları, Milletvekili Julie Dzerowicz (Liberal Parti-Davenport) ve Senatör Mobina Jaffer’dır (Bağımsız-British Columbia).

Türk Hava Yolları, Toronto ve Montreal’a ilaveten, 2 Mayıs 2021 tarihinden itibaren Vancouver’a da doğrudan uçuşlara başlamıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığımız verilerine göre 2022 yılında ülkemizi

197.416 Kanada vatandaşı ziyaret etmiş olup bu bakımdan önceki yıllara göre en yüksek seviyeye ulaşılmıştır. 2019-2020-2021 yıllarında bu rakam sırasıyla 139.164 ve 34.210 ve 72.034 olmuştu. 2023 yılında ise 248.868 Kanadalı ülkemizi ziyaret etmiş olup bu rakam bugüne kadarki en yüksek seviye olmuştur. 2024 Ocak-Eylül döneminde 227.228 Kanadalı ülkemizi ziyaret etmiştir.