Kurum Tarafından Yapılan Denetimlerde Dikkate Alınan Değerlendirme Ölçütleri Hakkında Rehber

2. Rehber, 19.10.2005 tarih ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 93’üncü maddesi ve 22.07.2006 tarih ve 26236 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Tarafından Yapılacak Denetime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi Uygulama Rehberleri” başlıklı 7/A maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

3. Kurum, bu rehberde yer alan değerlendirme ölçütlerini denetim planlaması uyarınca ve denetim kaynakları elverdiği ölçüde dikkate alır.

4. Kurum, denetim süreçlerini yerinde denetim ve gözetim fonksiyonlarının uygun bir bileşimi aracılığıyla gerçekleştirir.

5. Bu rehberde;

• Yasal Sermaye Yeterliliği,

• İçsel Sermaye Yeterliliği,

• Likidite Yeterliliği,

• Stres Testleri,

• Menkul Kıymetleştirme Riskleri,

• Gerçeğe Uygun Değerine Göre Değerleme

konularında Kurum tarafından yapılan denetimlerde dikkate alınan değerlendirme ölçütleri hakkında açıklamalar yapılacaktır.

II. TANIMLAR

6. Bu Rehber’de yer alan İç Sistemler ve İSEDES Yönetmeliği, 11 Temmuz 2014 tarih ve 29057 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik’i ifade eder.

7. Bu Rehberde yer alan diğer kavramlar Denetim Yönetmeliği uyarınca hazırlanan mer’i diğer “İyi Uygulama Rehberleri”ndeki anlamlarıyla kullanılacaktır.

III. YASAL SERMAYE YETERLİLİĞİ

8. Kurum bankaların yasal sermaye yeterliliğini, hesaplama süreçlerini, kullanılan modelleri ve varsayımları inceler.

9. Denetimler risklerin yoğunlaştığı alanlarda daha kapsamlı yapılır.

10. İDD yaklaşımını kullanan bankalarla ilgili olarak, ilgili mevzuatta yer alan hususlara ilaveten aşağıdaki konular da ele alınır.

{1} Yapılan incelemelerde, alacakların derecelere tahsisinin bağımsız bir şekilde icra edilip edilmediği kontrol edilir ve bu kapsamda alınan önlemler değerlendirmeye tabi tutulur.

{2} Kurum, hisse senedi yatırımları için İçsel Modeller Yaklaşımı’nı kullanan bankaların model dokümantasyonu ve tahmin tekniklerine yönelik gerçekleştirdiği incelemelerde, kullanılan örtük korelasyon varsayımlarını da ele alır.

{3} Hisse senedi yatırımları için kullanılan İçsel Modeller Yaklaşımına ilişkin olarak;

a. Modelin oluşturulma süreci,

b. Tüm destekleyici dokümantasyonu ve validasyon sonuçlarını içerecek şekilde validasyon süreci,

c. İç ve dış denetim/gözden geçirme kapsamında ulaşılan bulgular

öncelikle banka üst yönetiminin gözetim sorumluluğu altında olmakla birlikte Kurum tarafından yapılan denetimlerde de incelemeye tabi tutulur.

11. Maruz kalınan riskin, krediye dönüştürme oranı, risk azaltım uygulamaları ve kredi kalitesi kademelerine tahsis yoluyla azaltıldığı durumlar ile koşullara ve/veya onaya tabi uygulamalar detaylı olarak ele alınır.

{1} Yapılan denetimlerde, içsel yöntemler, kredi riski azaltım teknikleri ve menkul kıymetleştirme gibi uygulanması koşullara bağlı olan ve/veya onaya tabi tutulan uygulamalar özellikle incelenir ve söz konusu uygulamalar için bankanın yeterli olmaya devam edip etmediği değerlendirilir. Yapılan değerlendirmelerde risk yönetim süreçlerinin yeterliliği, dokümantasyon ve kamuya açıklama yükümlülüklerine uyum da dikkate alınır.

IV. İÇSEL SERMAYE YETERLİLİĞİ

12. Kurum, bankaların içsel sermaye yeterliliğini, hesaplama süreçlerini, kullanılan modelleri ve varsayımları inceler.

{1} Kurum, İç Sistemler ve İSEDES Yönetmeliği kapsamında bankaların riskleri için bulundurmaları gereken sermaye gereksinimlerini etkin bir biçimde belirleyip belirlemediklerini yapılan denetim planlaması çerçevesinde düzenli olarak denetler ve gerektiğinde talimat ve yaptırım mekanizmalarını işleterek tedbirler alır. Risklerin azaltılmasının ve/veya sermayenin tekrar yeterli seviyeye gelmesinin aciliyet arz ettiği durumlarda hızlı ve yerinde tedbirler alınabilmesini teminen banka yönetimi ile aktif ve iki yönlü etkin bir iletişim içinde bulunulması esastır. Denetimler risklerin yoğunlaştığı alanlarda daha kapsamlı yapılır.

{2} İSEDES denetimlerinde süreçlerin doğrudan kontrolü de yapılmakla birlikte İSEDES kapsamında yürütülen risk yönetimi, iç kontrol ve iç denetim faaliyetlerinin niteliğine odaklanılır.