This document is published in different source than the Official Gazette. Consolidated text can be prepared as the related source is updated.
1. GENEL BİLGİLER
1.1. Coğrafi Konum
Resmi adı ile Birleşik Meksika Devletleri, Kuzey Amerika’nın güney kısmında yer almakta olup, yönetim yapısı Federal Cumhuriyettir. Meksika, 1.964.380 m2 yüz ölçümü ile toprak büyüklüğü bakımından Amerika kıtasında 5’inci, dünyada ise 14’üncü büyük ülkedir. Meksika; geniş düzlük, çöl ve ağaçsız alanlarla kaplı kuzey bölgesi; yağmur ormanlarıyla kaplı güney ve doğu bölgeleri ve dağlık batı ve orta-batı bölgeleri olmak üzere coğrafi açıdan üç ana bölgeye ayrılabilir. Pasifik Okyanusu, Meksika Körfezi, Karayipler Denizi ve Kaliforniya Körfezi’ne kıyısı bulunan ülke, 11.122 km sahil uzunluğu ile dünyada 15’inci sırada yer almaktadır. ABD, Guatemala ve Belize ile toplamda 4.353 km’lik sınırı bulunmaktadır.
Meksika’nın başkenti olan Meksika Şehri, Meksika Vadisi’nde ve ülkenin orta-güney bölgesinde yaklaşık 2.240 metre yükseklikte yer almaktadır.
1.2. Siyasi ve İdari Yapı
Meksika 31 eyaletten oluşmakta ve başkent Meksika Şehri’dir. Meksika Şehri, Meksika Vadisi’nde ve ülkenin orta-güney bölgesinde yaklaşık 2.240 metre yükseklikte yer almaktadır. Ülkenin resmi dili İspanyolca olmakla birlikte, başta Maya ve Nahuatl olmak üzere 68 yerli dil resmi olarak tanınmıştır. Ülkenin resmi para birimi Meksika Pesosudur.
Demokratik ve Federal bir hükümet yapısına sahip olan Meksika, başkanlık sistemiyle yönetilmektedir. 6 yılda bir yenilenen seçimler ve halkın oyuyla bir dönemle sınırlı olmak üzere seçilen Başkan, kabine üyelerini belirlemektedir. 128 üyeli Senato ve 500 üyeli Temsilciler Meclisinden oluşan Meksika Parlamentosu’na milletvekilleri 3 yıllık bir dönem, senatörler ise 6 yıllık bir dönem için seçilmektedirler. 1929 yılında kurulan PRI (Kurumsal Devrimci Parti-Merkez Eğilimli/Sosyalist Enternasyonal) 2000 yılına kadar ülkede kesintisiz 71 yıl iktidarda kalmıştır. 2000 yılında Cumhurbaşkanlığı seçimlerini PAN (Milli Hareket Partisi-Hıristiyan Demokrat eğilimli) adayı Vincente Fox kazanarak PRI iktidarına son vermiştir.
1 Ekim 2024 itibarıyla Birleşik Meksika Devletleri'nin Başkanlık görevini Dr. Claudia Sheinbaum Pardo yürütmekte olup, ülke tarihindeki ilk kadın başkandır.
Ülkede federal yönetim olmasından dolayı her eyalet federal vergiler ve yönetim kurallarının yanı sıra yerel bütçe ve vergilere de sahiptir. Bu sebeple her eyalet federal yasalara karşı gelmemek şartı ile kendi yerel yönetmelik ve kurallarını uygulamaya koyabilmektedir. Örneğin, bazı eyaletler kendi yabancı yatırım teşviki, eğitimin sanayiye entegrasyonu, yatırım kolaylıkları ve hatta öğrenci değişim programlarını dahi düzenleyebilmektedir.
Eyaletlerin farklı yerel yönetim politikaları, coğrafi konumları ve benzeri birçok faktör nedeniyle eyaletlerin sosyo-ekonomik gelişmişlik, imalat ve sanayi üretimi, gelir, işsizlik oranı ile insani gelişmişlik gibi parametreleri değişiklik göstermektedir. Meksika’nın bölgeleri arasındaki GSYİH farkı 2000 ile 2016 yılları arasında düşmüş olsa da OECD verilerine göre, OECD ülkeleri arasında en fazla bölgesel GSYİH farkına sahip olan ülke Meksika’dır.
Tüm bu değişkenlerin yanı sıra Meksika stratejik konumu, genç nüfusu, büyük ve güçlü bir iç pazarı, hizmetler sektörü ve altyapı olanakları, diğer Latin Amerika ülkelerine kıyasla ekonomik ve politik istikrarı ve serbest ticaret anlaşmaları gibi özellikleriyle yabancı yatırımcılar açısından da önemli fırsatlar barındırmaktadır.
1.3. Nüfus ve İstihdam
Ülkenin resmi olarak bildirilen nüfusu 2023 yılında 131.1 milyon olup, nüfusun %51’i kadın, %49’u ise erkeklerden oluşmaktadır. Meksika anılan nüfus ile dünyada 10’uncu sırada ve Latin Amerika bölgesinde Brezilya’dan sonra 2’nci sırada yer almaktadır. 58 yıl sonra ülke nüfusunun iki katına ulaşacağı tahmin edilmektedir. Ortalama yaş 29, yıllık nüfus artışı %0,9 ve ortalama yaşam süresi ise 75 yıldır. Nüfusun %81,3’ü kentlerde yaşamaktadır ve nüfusun yoğunlaştığı şehirler Meksika Şehri, Guadalajara, Monterrey, Toluca de Lerdo, Tijuana ve Puebla’dır.
Meksika’daki yaklaşık 30 milyon hane halkının yarısı 4 veya daha fazla kişiden oluşmakta olup; yalnız yaşayan ve çocuksuz çiftlerin sayısı artmaktadır. Göstergeler Meksikalıların daha geç ve daha az sayıda çocuk sahibi olmaya başladıklarını göstermektedir. Avrupa ile karşılaştırıldığında, Meksika’nın ileride de genç bir nüfusa sahip olmaya devam edeceği tahmin edilmektedir. Ancak yaşlıların sayısında da artış beklenmektedir. Bu durum özellikle çalışan nüfus üzerinde ilave bir baskı unsuru olacaktır.
Meksikalıların %62’si Avrupa kökenli ve yerli melezi (mestizo), %10’u Avrupa kökenli, geri kalan yaklaşık %28’i ise yerlidir. Yerli topluluklar ağırlıklı olarak ülkenin güneyinde Chiapas eyaletinde yaşamaktadır.
İstihdam rakamlarına bakıldığında, 2023 yılında 60,6 milyon kişi işgücüne katılım sağlamıştır. 2023 yılında işsizlik oranı %2,8 olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılı Ağustos ayında ise Meksika'nın işgücü sayısı 60,2 milyon kişi olup, işsizlik oranı ise %2,8 seviyesindedir.