Menkul Sermaye İradı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi

Rehberde, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen tahvil/bonolar ile bu tarihten önce iktisap edilen menkul kıymetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik açıklamalara da yer verilmiştir.

1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 67 nci madde ile getirilen kaynakta kesinti esasına dayalı vergileme rejimi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Başkanlığımız internet sayfasında (gib.gov.tr) yer alan “G.V.K. Geçici 67 nci Madde Uygulaması ile ilgili Olarak Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi” ne bakınız.

1. MENKUL SERMAYE İRADI SAYILAN GELİRLER

Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

Aşağıda yazılı gelirler menkul sermaye iradı sayılmaktadır;

» Her türlü hisse senetlerinin kâr payları (temettü gelirleri),

» İştirak hisselerinden doğan kazançlar (Limited şirket ortaklarının, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar),

» Kurumların idare meclisi Başkan ve üyelerine verilen kâr payları,

» Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile diğer her türlü tahvil ve bono faizleri (Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler dâhil olmak üzere),

» Her türlü alacak faizleri,

» Mevduat faizleri,

» Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller,

» İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

» Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

» Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr payları ve katılım bankalarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları,

» Yatırım fonlarının katılma paylarına ödenen kâr payları,

» Menkul kıymetlerin geri alım veya satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında sağlanan menfaatler (Repo gelirleri),

» Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile sigorta ve emeklilik şirketleri tarafından ayrılmalar nedeniyle yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları,

» Bireysel emeklilik sisteminden ayrılanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları,

» Yukarıda sayılanlar dışında Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre ihraç edilen her türlü sermaye piyasası aracından elde edilen kâr payı, faiz, kira vb. gelirler.

Yukarıda yazılı iratlar, bunları elde eden sermaye sahibinin ticari faaliyetine bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazancın tespitinde nazara alınır.

2. MENKUL SERMAYE İRADININ SAFİ TUTARININ TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER

Safi iradın bulunması için menkul sermaye iradından aşağıdaki giderler indirilir:

» Depo etme ve sigorta ücretleri gibi menkul kıymetlerin muhafazası için yapılan giderler.

» Temettü hisseleri ile faizlerin tahsil giderleri. Ancak, şirket toplantılarına bizzat veya bilvekāle iştirak gibi sermayenin idaresi için yapılan giderler irattan indirilmez.

» Menkul kıymetler ve bunların iratları için ödenen her türlü vergi, resim ve harçlar. Ancak, gelir vergisi irattan indirilemez.

Örneğin, 2025 takvim yılında tam mükellef bir kurumdan kâr payı geliri elde eden bir mükellef, kâr payının tahsiline aracılık eden aracı kuruma ödediği komisyon bedelini beyana konu kâr payı gelirinin safi tutarının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

3. MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ

Gerçek kişilerce 2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarının bir kısmı beyan edilecek gelir toplamının 330.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 400.000 TL) aşması halinde, bir kısmı ise vergi kesintisine ve istisnaya tabi olmadıkları için 18.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 22.000 TL) aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilecektir.