Mobil Ödemeler TR Karekod Teknik İlke ve Kuralları Rehberi

TR Karekod ile Türkiye’de nakitsiz ödemeleri her seviyede arttırarak perakende ödemeler için karekod standardizasyonunu sağlamak ve bu şekilde daha az nakit kullanımı hedefinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Ortak karekod kurallarıyla birlikte, farklı ödeme hizmeti sağlayıcılarının kullanıcılarına karekod ile ödeme yapma imkânı tanınacak, farklı ödeme hizmeti sağlayıcılar arasındaki ödemeler kolaylaşacak ve küçük ölçekli işletmeler de dâhil olmak üzere iş yerlerinde karekod, ödeme yöntemi olarak benimsenmeye teşvik edilecektir.

Bu belgede, 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunun (Kanun) 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen ödeme hizmetlerinde (mobil ödeme) TR Karekod’un kullanılmasına ilişkin teknik ilke ve kurallar sunulmaktadır.

2. KAPSAM ve DAYANAK

Yönetmelik ve yönetmeliğin eki olan TR Karekod İlke ve Kurallar belgesine uyumlu olarak oluşturulan bu belgede, işyerleri tarafından sunulan (ing. merchant-presented) ve müşteri tarafından sunulan (ing. consumer-presented) karekod kullanım modellerine uygun olarak örnek mobil ödeme iş akışları verilmekte ve her iki kullanım modeli için mobil ödemelere ilişkin TR Karekod veri organizasyonu tanımlanmaktadır.

Bu belgede yer alan ilke ve kurallar kapsamında, karekod teknolojisinin özellikleri, veri nesnelerinin kodlanması, veri tipleri ve biçimleri, kullanılan iş modeline göre karekod veri organizasyonu ve veri nesnelerinin özellikleri için TR Karekod İlke ve Kuralları belgesinde yer alan tanımlar kullanılmıştır.

Bu belge, Yönetmelik’in 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

3. TANIM ve KISALTMALAR

3.1. Tanımlar

Bu belge kapsamında;

Alıcı: Ödeme işlemine konu fonun ulaşması istenen gerçek veya tüzel kişiyi,

Dinamik karekod: Kullanılacak ödeme işlemine özel olarak üretilen ve tek kullanımlık olan karekodu,

Elektronik haberleşme işletmecisi (EHİ): 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu çerçevesinde tanımlanan işletmeciyi,

Gönderen: Kendi ödeme hesabından veya ödeme hesabı bulunmaksızın ödeme emri veren gerçek veya tüzel kişiyi,

Mobil Operatör: Elektronik haberleşme işletmecisini,

İşyeri: Ödeme hizmeti sağlayıcısı ile yaptığı sözleşme çerçevesinde, bir mal veya hizmet bedeline ilişkin ödemenin TR Karekod İlke ve Kuralları kapsamında üretilmiş karekodlar kullanılarak yapılmasını alıcı taraf olarak kabul eden gerçek veya tüzel kişiyi,

İşyeri tarafından sunulan karekod: Müşterilerin, işyeri tarafından sunulan karekodu, kullandıkları uygulama aracılığı ile taraması ve ödeme işlemini başlatması esasına dayanan karekod modelini,

Kanun: 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunu,

Karekod: Tarama usulü ile ödeme işlemlerinde kullanılmak üzere oluşturulan; alfa nümerik verileri, karakterleri ve simgeleri depolayan, bakana göre sol alt köşede, sol üst köşede ve sağ üst köşede üç kare desen işaretleyiciden oluşan ve kare siyah-beyaz noktalar ya da pikseller şeklinde siyah ve beyaz modüllere sahip iki boyutlu kodu,

Karekod üretici kodu: TR Karekod üretebilmek için gerekli kodu,

Karekod Yönlendirme Sistemi (KYS): Karekodların ve içeriğinde yer alan bilgilerin ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında transfer edilmesini sağlayan altyapıyı,

Kullanıcı: Karekod kullanarak ödeme yapan gerçek veya tüzel kişileri,

Mobil ödeme: Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen ödeme hizmetini, Müşteri: Gerçekleşen işlem ile ilgili olarak gönderen konumunda olan kişiyi,

Müşteri tarafından sunulan karekod: İşyerinin, ödemeyi yapacak olan müşterinin uygulamasında bulunan karekod oluşturma seçeneği ile gösterdiği karekodu taraması ve ödeme işlemini başlatması esasına dayanan karekod modelini,

MSISDN: Mobil telefon numarasını (ing. Mobile Station International Subscriber Directory Number¹), Ödeme hizmeti: Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen hizmetleri,

Ödeme hizmeti sağlayıcısı: Kanun’un 13 üncü maddesinde belirtilen kuruluşları,

Ödeme işlemi: Gönderen veya alıcının talimatı üzerine gerçekleştirilen fon yatırma, aktarma veya çekme faaliyetini,