Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
1. GENEL BİLGİLER
1.1. Coğrafi Konum
Tayland (Tayca: ประเทศไทย), resmî adıyla Tayland Krallığı, eski adıyla Siyam, Hindiçin yarımadasının orta kısmında bulunan bir Güneydoğu Asya ülkesidir. Batıda Myanmar (1800 km), doğuda Kamboçya (803 km), kuzeyde Laos (1754 km) ve güneyde Malezya (506 km) ile sınırları bulunmaktadır. Güney kısmında Tayland Körfezi, batı kısmında ise Andaman Denizi yer almaktadır. Tayland 513.120 km² yüzölçümü ile dünyanın en büyük 51. ülkesidir.
1.2. Siyasi ve İdari Yapı
Tayland’ın resmi yönetim biçimi 1932 yılından bu yana Meşruti Krallık olup Kraliyet ülkenin ve toplumun sosyal yapıtaşlarının en önemli unsurlarındandır. 1946 yılında tahta çıkan Kral Bhumibol Adulyadej (IX. Rama) 13 Ekim 2016 tarihinde vefat etmiştir. Veliaht Prens Maha Vajiralongkorn (X. Rama), 2 Aralık 2016 yeni Tayland Kralı olarak ilan edilmiş olup Kral'ın taç giyme töreni 4-6 Mayıs 2019 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
Silahlı kuvvetlerin General Prayut Chan-o-cha liderliğinde 2014 yılında yönetime el koymasının ardından 24 Mart 2019 tarihinde yapılan seçimlerde yaklaşık 51,4 milyon kayıtlı seçmenden 35,5 milyonu oy kullanmıştır. Palang Pracharath Partisi (PPRP), Demokrat Parti, Bhumjai Thai Partisi gibi seçimlerde belirli oy oranlarına ulaşabilmiş partilerin yanı sıra aldıkları oy oranları düşük olan çok sayıda küçük partinin de dahil olduğu bir koalisyon Hükümeti kurulmuştur. Yeni Parlamento’nun oluşmasının ardından, Prayut Chan-o-cha 5 Haziran 2019 tarihinde Senato ve Temsilciler Meclisi'nin oylarıyla 29. Tayland Başbakanı olarak seçilmiştir.
Tayland Parlamentosu iki kanatlı bir yapıda olup Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşmaktadır.
Tayland Senatosu atanmış 250; Temsilciler Meclisi ise seçilmiş 500 üyeden müteşekkildir. Tüm senatörler atamayla göreve gelmektedir. 250 senatörden 194'ü Konsey üyelerinden oluşan 9 kişilik bir Komite'nin hazırlayacağı 400 kişilik bir listeden seçilmektedir. 6'sı ordu ve emniyet mensuplarından atanmaktadır. 50'si Seçim Komisyonu'nun organize edeceği seçimlerle anayasada tanımlı meslek gruplarından seçilen 200 kişilik listeden seçilmektedir. Temsilciler Meclisi üyeleri ise seçimle işbaşına gelmektedir.
Tayland’da son genel seçim 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılmıştır. 22.08.2023 tarihinde Temsilciler Meclisi ve Senato'nun ortak oturumunda yapılan oylamada, For Thai Partisi tarafından aday gösterilen Srettha Thavisin 482 evet, 165 aleyhte oy ve 81 çekimser oyla başbakan seçilmiştir. Tayland Anayasa Mahkemesi, 14.08.2024 tarihinde Başbakan Srettha Thavisin'i eski hükümlü Pichit Chuenban'ı kabine bakanı olarak atadığı için ahlak kurallarının ihlali nedeniyle suçlu bulmuş olup bir yıldan az süredir Başbakanlık görevini yürüten Thavisin görevden alınmıştır.
Tayland Temsilciler Meclisi 16.08.2024 tarihinde Pheu Thai Partisi lideri Paetongtarn Shinawatra'yı 319 evet, 145 aleyhte oy ve 27 çekimser oyla Tayland'ın 31. Başbakanı olarak seçmiştir.
Babası Thaksin ve teyzesi Yingluck'tan sonra Shinawatra ailesinin bu göreve gelen üçüncü üyesi 37 yaşındaki Shinawatra, ülke tarihindeki en genç başbakan olmuştur. Yeni kabinede Ticaret Bakanı olarak Pichai Naripthaphan atanmıştır.
1.3. Nüfus ve İstihdam
Tayland, %51,3'ü kadın olmak üzere 69,8 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Tayland'da ortalama yaş 33, medyan yaş 40,1'dir. Kadınlarda beklenen yaşam süresi 80,7, erkeklerde ise 73,2’dir.
2005 yılında nüfusunun %10’u 60 yaş üzerinde olmasıyla “yaşlı toplumlar” arasına giren Tayland’da 2031 yılına kadar nüfusun %28'inin 60 yaş ve üzeri olacağı ve “süper yaşlı” kategorisine gireceği tahmin edilmektedir. Ülke 2000’li yıllarda düşük doğum oranına tanık olmuş ancak 2021 yılına kadar doğum sayısı ölüm sayısının üzerinde kaydedilmiştir. 2021'de ilk kez ölümler doğumları 563.650'ye karşı 544,570'i geride bırakmıştır. 2022 yılında Tay kadınlarının doğurganlık oranı ise sadece 1,3 olarak kaydedilmiştir.
Tayland’da yaklaşık 40 milyon işgücü bulunmakta olup Covid öncesi dönemde sadece %1 olan işsizlik oranı halihazırda %1,1 seviyesindedir.
1.4. Doğal Kaynaklar ve Çevre
Ülkenin bitki örtüsü oldukça zengindir ve baştanbaşa bütün topraklar yeşile bürünmüştür. Çok çeşitli ağaçlar, mongarov ormanları, tropik bitkiler, bambu ve Hint kamışı bulunmaktadır. Tayland’da yüzden fazla milli park vardır.
Tayland’dın milli simgesi olan hayvan fil olup ayrıca maymun, komodor ejderi, geyik, tapir, uçan maki gibi hayvanlar da yaygındır. Ayrıca pek çok çeşitli tropikal kuş cinsi ve balık mevcuttur.
Ülkenin yeraltı kaynakları çok zengin olmamakla birlikte çeşitlilik arz etmektedir. Başlıca mevcut mineraller; antimon, kalay, petrol, gaz, kurşun, tungsten, manganez, demir, tuz, volfram, çinko, linyit ve alçıtaşıdır.