75935942-050.01.04-[01/21621] Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 600 - Özel Hususlar-Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil)

660 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9’uncu maddesi uyarınca; uluslararası standartlara uyum sağlamak üzere, Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartları Kurulu tarafından “ISA 600 (Revised, Special Considerations-Audits of Group Financial Statements (Including the Work of Component Auditors) and Conforming and Consequential Amendments to Other International Standards Arising from ISA 600 (Revised)” başlığıyla yayımlanan Standardın ve diğer ilgili Standartlardaki değişikliklerin mevzuata kazandırılması amacıyla “BDS 600 (Revize) Özel Hususlar - Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil)” Standardı ile “BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler”in yayımlanmasına karar verilmiştir.

BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 600

ÖZEL HUSUSLAR-TOPLULUK FİNANSAL TABLOLARININ BAĞIMSIZ DENETİMİ

(TOPLULUĞA BAĞLI BİRİM DENETÇİLERİNİN ÇALIŞMALARI DÂHİL)

Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 600 (Revize) “Özel Hususlar-Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil)”, BDS 200 “Bağımsız Denetçinin Genel Amaçları ve Bağımsız Denetimin Bağımsız Denetim Standartlarına Uygun Olarak Yürütülmesi” ile birlikte dikkate alınır.

Giriş

Kapsam

1. Bu Bağımsız Denetim Standardı (BDS), topluluk finansal tablolarının denetimine (topluluk denetimine) uygulanır. Bu BDS, topluluğa bağlı birim denetçilerinin katılım sağladığı durumlar dâhil olmak üzere, topluluk denetimlerinde dikkate alınan özel hususları düzenler. Bu BDS’deki ana hükümler ve açıklayıcı hükümler, başta BDS 220 (Revize),¹ BDS 230,² BDS 300,³ BDS 315⁴ ve BDS 330⁵ olmak üzere diğer ilgili BDS’lerin topluluk denetimlerine uygulanması konusunu ele alır veya bu konuyu ayrıntılı bir şekilde açıklar. (Bkz.: A1-A2 paragrafları)

Bu Standartta, ilgili mevzuattan farklılaşan hükümlerin bulunması durumunda denetim şirketi söz konusu mevzuat hükümlerini uygular.

¹ BDS 220 (Revize), Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Kalite Yönetimi

² BDS 230, Bağımsız Denetimin Belgelendirilmesi

³ BDS 300, Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminin Planlanması

⁴ BDS 315, “Önemli Yanlışlık” Risklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi

⁵ BDS 330, Bağımsız Denetçinin Risk Olarak Değerlendirilmiş Hususlara Karşı Yapacağı İşler

2. Topluluk finansal tabloları, 14(k) paragrafında açıklandığı üzere, birden fazla işletme veya işletme biriminin konsolide edilen finansal bilgilerini içerir. Bu BDS’de kullanılan konsolidasyon süreci terimi; sadece geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun olarak konsolide finansal tabloların hazırlanmasını değil, aynı zamanda birleştirilmiş finansal tabloların sunulmasını ve bölümler veya şubeler gibi işletme birimlerinin finansal bilgilerinin toplulaştırılmasını da ifade eder. (Bkz.: A3-A5, A27 paragrafları)

3. Bu BDS, BDS 220’de (Revize)⁶ açıklandığı üzere, gerektiğinde şartlara göre uyarlanmak kaydıyla, denetim ekibinde başka bir denetim şirketinden kişilerin de yer aldığı finansal tablo denetimleri açısından da faydalı olabilir. Örneğin; uzak bir yerdeki ortak bir hizmet merkezinde yapılacak fiziki stok sayımına, maddi duran varlık tetkikine veya uygulanacak denetim prosedürlerine başka bir denetim şirketinden bir kişinin katılması durumunda, bu BDS faydalı olabilir.

⁶ BDS 220 (Revize), A1 paragrafı

Topluluk ve Topluluğa Bağlı Birimler

4. Bir topluluk çeşitli şekillerde oluşturulabilir. Örneğin, bir topluluk, tüzel kişiliğe sahip işletmeler veya diğer işletmeler (örneğin, bir ana ortaklık ve bir veya daha fazla bağlı ortaklık, iş ortaklıkları veya özkaynak yöntemiyle muhasebeleştirilen yatırımlar) tarafından oluşturulabilir. Bunun dışında topluluklar; bulunduğu bölgeye, diğer ekonomik birimlere (bölüm veya şubeler dâhil) ya da fonksiyon veya işletme faaliyetlerine göre oluşturabilir. Bu BDS’de söz konusu farklı organizasyon biçimleri toplu olarak “işletme veya işletme birimi” olarak ifade edilir. (Bkz.: A6 paragrafı)

5. Topluluk denetçisi, topluluk finansal tablolarının “önemli yanlışlık” riski olarak değerlendirilen risklerine karşılık vermek için denetim prosedürlerinin planlanması ve uygulanmasına yönelik uygun bir yaklaşım belirler. Bu amaçla, topluluk denetçisi; denetim çalışmasının gerçekleştirileceği topluluğa bağlı birimleri tespit ederken mesleki muhakemesini kullanır. Bu tespit, topluluk denetçisinin topluluk ve çevresi hakkında edindiği kanaate ve denetim prosedürlerini merkezi olarak uygulama yeteneği, ortak hizmet merkezlerinin bulunması veya ortak bilgi sistemleri ve iç kontrolün varlığı gibi diğer faktörlere dayanır. (Bkz.: A7-A9 paragrafları)