Devlet Muhasebesi Standardı (DMS 37) Ortak Anlaşmalar

Kapsam

3. Malî tablolarını tahakkuk esasına göre hazırlayan ve sunan bir kuruluş, ortak anlaşmanın türünün belirlenmesinde ve hak ve sorumlulukların muhasebeleştirilmesinde bu Standardı uygular.

4. Bu Standart, ortak anlaşmaya taraf olanlarca uygulanır.

Tanımlar

5. Bu Standartta geçen kavramlar aşağıdaki anlamlarda kullanılır:

Ayrı Araç:

Kuruluşların tüzel kişiliğine sahip olup olmadığına bakılmaksızın ayrı tüzel kişi kuruluşlar ya da böyle olduğu kabul edilen kuruluşlar da dâhil olmak üzere, ayrı olarak tanımlanabilir malî yapıdır.

Bağlayıcı Anlaşma:

Sözleşmelerden kaynaklanan hakları veya diğer yasal hakları içeren ve taraflar arasında uygulatılabilir hak ve sorumlulukları düzenleyen anlaşmadır.

Ortak Anlaşma:

İki ya da daha fazla tarafın ortak kontrole sahip olduğu anlaşmadır.

Ortak Anlaşma Tarafı:

Ortak anlaşma üzerinde ortak kontrole sahip olup olmadığına bakılmaksızın, anlaşmaya katılan taraftır.

Ortak Faaliyet:

Ortak kontrole sahip tarafların ilgili varlıklar üzerinde haklara ve yükümlülüklere ilişkin sorumluluklara sahip oldukları ortak anlaşmadır.

Ortak Faaliyet Katılımcısı:

Ortak faaliyet üzerinde ortak kontrole sahip taraftır.

Ortak Girişim:

Ortak kontrole sahip tarafların, net varlıklar üzerinde haklarının bulunduğu ortak anlaşmadır.

Ortak Girişimci:

Ortak girişim üzerinde ortak kontrole sahip olan taraftır.

Ortak Kontrol:

Kontrolün bağlayıcı anlaşma yoluyla paylaşılmasıdır. Bu kontrol, sadece ilgili faaliyetlere ilişkin kararların kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda vardır.

Diğer standartlarda tanımlanan kavramlar, bu Standartta aynı anlamları ile kullanılmıştır. Aşağıdaki kavramlar bireysel malî tablolar, konsolide malî tablolar ya da iştirakler veya ortak girişimlerdeki yatırımlar konulu standartlarda tanımlanmıştır:

• Faydalar,

• Kontrol,

• Özkaynak yöntemi,

• Güç,

• Koruyucu haklar,

• İlgili faaliyetler,

• Bireysel malî tablolar ve

• Önemli etki.

Bağlayıcı Anlaşma

6. Bağlayıcı anlaşmalar çeşitli yollarla ortaya çıkabilir. Bağlayıcı anlaşma, taraflar arasında gerçekleştirilen bir sözleşme veya belgelenmiş görüşmelerdir. Ayrıca, düzenleyici otoriteler de sözleşmeye bağlı anlaşmalara benzer şekilde, kendi başlarına ya da taraflar arasındaki sözleşmelerle bağlantılı olarak uygulatılabilir anlaşmalar oluşturabilir.

Ortak Anlaşmalar

7. Ortak anlaşma, iki ya da daha fazla tarafın ortak kontrole sahip olduğu anlaşmadır.

8. Ortak anlaşma aşağıdaki özelliklere sahiptir:

1) Taraflar, bağlayıcı bir anlaşma ile sınırlandırılmıştır.

2) Bağlayıcı anlaşma, ortak kontrolü iki ya da daha fazla tarafa vermektedir.

9. Ortak anlaşma, ortak faaliyet ya da ortak girişimdir.

Ortak Kontrol

10. Ortak kontrol, bir anlaşmanın kontrolünün paylaşılmasıdır ve yalnızca ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oybirliğiyle mutabakatını gerektirmesi durumunda ortaya çıkar. Kontrolün paylaşımına bağlayıcı bir anlaşma yoluyla karar verilmiş olabilir.

11. Anlaşmaya taraf olan kuruluş; bağlayıcı anlaşmanın tarafların tümüne veya bir kısmına birlikte kontrol hakkı verip vermediğini değerlendirir. Anlaşmanın birlikte kontrolü, tarafların tümü veya bir kısmının anlaşmadan sağlanan faydaları önemli ölçüde etkileyen ilgili faaliyetleri yönetmek amacıyla birlikte hareket etmek zorunda olmaları halinde ortaya çıkar.

12. Tarafların tümünün veya bir kısmının anlaşmayı birlikte kontrol ettiği belirlendiğinde ortak kontrol, ancak ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda ortaya çıkar.

13. Ortak anlaşmada, hiçbir taraf anlaşmayı tek başına kontrol etmez. Anlaşmanın ortak kontrolüne sahip bir taraf, diğer tarafların veya tarafların bir kısmının söz konusu anlaşmayı kontrol etmesini engelleyebilir.

14. Tarafların tümünün ortak kontrole sahip olmaması durumunda bile bir anlaşma, ortak anlaşma olabilir. Bu Standart, ortak anlaşmanın ortak kontrolüne sahip taraflar (ortak faaliyet katılımcıları veya ortak girişimciler) ile ortak anlaşmaya katılmakla birlikte ortak anlaşmanın ortak kontrolüne sahip olmayan tarafları birbirinden ayırmaktadır.

15. Kuruluş, tarafların tümünün mü yoksa bir kısmının mı anlaşmanın ortak kontrolüne sahip olduğunu değerlendirmede tüm durum ve koşulları dikkate alarak karar verir.