RG. 01.06.2011/27951 Kurum:Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Kabul Tarihi:01.06.2011 Yürürlüğe Giriş Tarihi:01.08.2011 Son Değişiklik Tarihi:21.01.2014 Bu Sürümün Yürürlük Tarihi:21.01.2014
(1) Bu usul ve esaslar; 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğine (Yönetmelik) dayanılarak hazırlanmıştır.
Amaç
MADDE 2
(1) Bu usul ve esasların amacı; Yönetmelik uyarınca uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimi konfigürasyonu içerisinde yer alan ölçüm sistemlerine uygulanacak hat ve transformatör kaybının tespit edilmesinde izlenecek yöntemin belirlenmesi ile iletim kayıp katsayısının hesaplanmasında, 4628 sayılı Kanunda tanımlanan iletim tesislerine ait bileşenlerden hangilerinin kapsam içerisinde olduğunun belirlenmesidir.
İletim ve dağıtım sistemi itibari bağlantı noktaları ve kayıp uygulamaları
MADDE 3
(1) Ölçüm noktası konumları itibariyle itibari sistem bağlantı noktaları, uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimi konfigürasyonu içerisinde yer alan ölçüm sistemlerine hangi kayıp katsayılarının uygulanacağı, iletim ve dağıtım sistemi bazında kayıp katsayısı hesaplamalarında hangi hat ve transformatörlerin dikkate alınacağı bu usul ve esasların ekinde yer alan tablolar ile açıklanarak belirlenmiştir.
(2) Üreticilere yönelik teknik kayıp uygulamaları (Ek-1) uyarınca gerçekleştirilecektir.
(3) Tüketicilere yönelik teknik kayıp uygulamaları (Ek-2) uyarınca gerçekleştirilecektir. Bu çerçevede, dağıtım sistemine yüksek gerilim seviyesinden bağlı ve ölçüm noktaları tüketici tesislerindeki indirici trafonun çıkış tarafında yer alan tüketicilere, trafoları elektriklendirildiği sürece trafo boşta kaybı yansıtılacaktır.
(4) Özel durumlara yönelik teknik kayıp uygulamaları (Ek-3) uyarınca gerçekleştirilecektir.
(1) Transformatör Kayıp Katsayıları (TKK) aşağıda yer alan tablolar ve formüller uyarınca hesaplanır.
Genleşmeli ve Hermetik Tip Transformatör Güçlerine Göre Boşta ve Yükte Kayıplar:
Nominal Transformatör Gücü (Pn)
İşletme Gerilimi
Boşta Kayıplar (Pb)
Yükte Kayıplar (Pcu)
kVA
kV
kW
kW
50
15
0,19
1,10
33
0,23
1,25
100
15
0,32
1,75
33
0,38
1,95
160
15
0,46
2,35
33
0,52
2,55
250
15
0,65
3,25
33
0,78
3,50
400
15
0,93
4,60
33
1,12
4,90
630
15
1,30
6,50
33
1,45
6,65
800
15
1,50
8,50
33
1,75
8,70
1.000
15
1,70
10,50
33
2,00
10,50
1.250
15
2,10
13,00
33
2,25
13,00
1.600
15
2,60
17,00
33
2,80
17,00
TEİAŞ İletim Sisteminde Kullanılan Transformatör Güçlerine Göre Boşta ve Yükte Kayıplar:
Nominal Transformatör Gücü (Pn)
İşletme Gerilimi
Boşta Kayıplar (Pb)
Yükte Kayıplar (Pcu)
MVA
kV
kW
kW
31,25
154
23
185
62,5
154
30
250
100
154
60
310
125
154
80
330
150 (oto transformatör) 380/154
380
54
298
250 (oto transformatör) 380/154
380
83
450
345 MVA Grup Transformatörü
380
150
687
a) Uzlaştırmaya esas ölçüm değerinin okunduğu sayacın tek yönlü olması durumunda:
1) Çekiş yönünde transformatör kayıp katsayısı TKKç hesabında,
2) Veriş yönünde transformatör kayıp katsayısı TKKv hesabında,
olacağı (Et: uzlaştırmaya esas değer) ve negatif işaretli Et değeri aslında tüketim anlamına geldiği için hesaplanan Et tüketim değeri olarak uzlaştırma hesaplarına yansıtılır.
b) Çift yönlü veriş çekiş ölçüm noktalarının üretim ve tüketim değerlerinin her ikisinin de “0” olduğu durumda, transformatör kayıptan dolayı yalnızca çekiş yaptığından sadece çekiş tarafında TKK hesaplanır.
c) Çift yönlü veriş çekiş ölçüm noktalarından aynı uzlaştırma dönemi içerisinde hem veriş hem de çekiş değeri okunduğu takdirde;
olmak üzere ve:
ç) Uzlaştırmaya esas ölçüm değerinin “0” olması durumunda kayıp katsayısı hesaplama formülünde bulunan “E” enerji miktarı değerinin sonucu tanımsızlığa götürmemesi için, limitsel yaklaşımlar ve programın hane hassasiyeti göz önünde bulundurularak E değeri “0” yerine 1*10-3 olarak girilir.