13101-2 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 19/12/2024 Tarihli ve 13101-2 Sayılı Kararı

Spot Doğal Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanının Karşılanması İçin Uygulanacak Bedel ve Komisyonlar ile Uygulamaya İlişkin Yöntem Bildirimi

Amaç

(1) Bu Bildirimin amacı, Spot Doğal Gaz Piyasası piyasa işletim gelir tavanının karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntemin belirlenmesidir.

Kapsam

(1) Bu Bildirim, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin Spot Doğal Gaz Piyasası piyasa işletim faaliyeti gelirlerinin belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile bu yönteme dair usul ve esasları kapsar.

Dayanak

(1) Bu Bildirim, Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esaslarına (PUE) dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Bildirimde geçen;

a) EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketini,

b) Gaz Piyasası İşletim Gelir Tavanı (GPİGT): EPİAŞ'ın Spot Doğal Gaz Piyasası’nı işletmek için bir tarife yılında toplayacağı gelirin tavanını,

c) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

d) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

e) Organize toptan doğal gaz satış piyasası (OTSP): Doğal gaz sisteminden yararlanan lisans sahiplerince doğal gazın alım-satımının ve dengeleme işlemlerinin yapıldığı piyasalar, ileri tarihli fiziksel teslimat gerektiren doğal gaz piyasaları ve Kurul tarafından belirlenen diğer doğal gaz piyasası işlemlerinin gerçekleştirildiği, Kurul tarafından düzenlenen piyasayı,

f) Piyasa İşletmecisi: Sürekli Ticaret Platformunu kuran ve merkezi karşı taraf olarak işleten, piyasa işletim lisansı sahibi EPİAŞ'ı,

g) Spot Doğal Gaz Piyasası (SGP): Piyasa katılımcılarına fiziksel teslimat yükümlülüğü doğuran ve piyasa işletmecisi tarafından Yönetmelik ve bu Usul ve Esaslar kapsamında işletilen doğal gaz piyasasını,

h) Tarife Teklifi; EPİAŞ Yönetim Kurulu tarafından tespit edilerek Kurul onayına sunulan, GPİGT’in karşılanması için uygulanacak bedel ve komisyonlar ile uygulamaya ilişkin yöntem bildiriminden oluşan teklifi,

ı) Sürekli Ticaret Platformu (STP): Piyasa İşletmecisi tarafından Yönetmelik çerçevesinde OTSP’ye yönelik olarak kurulan ve elektronik ortamda işletilen ticaret platformunu ifade eder.

(2) Bu bildirimde geçmekle birlikte tanımlanmamış diğer kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.

Gaz piyasası işletim gelir tavanının dağıtılması

(1) Piyasa İşletmecisinin doğal gaz piyasası işletim faaliyetleri çerçevesinde tek sunucu statüsünde sağladığı hizmetler kapsamında ihtiyaç duyduğu gelir, piyasa katılımcılarından ve sistem kullanıcılarından piyasa işletim ücreti ve dengesizliklerin uzlaştırılması işletim ücreti olarak karşılanır. Piyasa İşletmecisi tarafından piyasa katılımcılarına ve sistem kullanıcılarına söz konusu ücretler dışında herhangi bir bedel yansıtılamaz.

SGP’deki ücretlere ilişkin esaslar

(1) Piyasa işletim gelir tavanı ve buna İlişkin parametreler, ilgili mevzuattaki hükümlere uygun olarak sabit ve değişken maliyetlerin karşılanması ve yatırımların sürdürülmesi için makul bir getiri elde edilmesine izin verilecek şekilde belirlenir. Piyasa işletim ücreti ve dengesizliklerin uzlaştırılması işletim ücreti, doğal gazın alım ve satımına ilişkin tutarlardan ayrı olarak tahakkuk ettirilir ve Piyasa İşletmecisi tarafından söz konusu ücretler STP aracılığıyla piyasa katılımcılarına ve sistem kullanıcılarına bildirilir.

SGP’deki ücretlere ilişkin hesaplama yöntemleri

(1) İlgili piyasada gerçekleşmiş piyasa hacimleri ve dengesizlik miktarları dikkate alınarak gerçekleşecek piyasa hacimleri ve uzlaştırmaya konu olacak dengesizlik miktarları tahmin edilir. Talimin edilen bu miktarlar, doğal gaz piyasası için her bir piyasa katılımcısı ve sistem kullanıcısından alınacak olan birim işlem ücreti ve birim dengesizlik uzlaştırma ücreti hesaplamasında kullanılır. Bu birim ücretlerin. Piyasa İşletmecisinin doğal gaz piyasasını işletmek için yapacağı harcamaları karşılayacak düzeyde olması esastır. Bununla birlikte ilgili hizmetler için yurtdışı birim fiyatlar da referans alınabileceği gibi farklı yöntemler de kullanılabilir.

Piyasa işletim ücreti

(1) Her bir piyasa katılımcısına tahakkuk ettirilecek piyasa işletim ücreti aşağıdaki kalemlerden meydana gelir;

a) Yıllık katılım ücreti,

b) İşlem ücreti,

c) Kabul edilmeyen itiraz ücreti.

Yıllık Katılım Ücreti

(1) Yıllık katılım ücreti, her yıl tarife Kurul kararı ile belirlenir ve Piyasa İşletmecisi tarafından her bir piyasa katılımcısından yıllık bazda tahsil edilir. Piyasa işletmecisi, her tarife yılı için ihtiyaç duyduğu GPİGT’nin %10'luk kısmını yıllık katılım ücreti olarak piyasa katılımcılarından karşılar. Yıllık katılım ücreti Eşitlik (1 )'e göre hesaplanır.