Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 29/12/2022 tarihli toplantısında; 03/10/2013 tarihli ve 4638-1 sayılı Kurul Kararı ile kabul edilen “Doğal Gaz İletim Lisansı Sahibi Şirketlerin Tarifelerine Esas Gelir Tavanlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar" çerçevesinde 23/05/2003 tarihli ve DİL/148-17/021 numaralı iletim lisansı sahibi Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketinin (BOTAŞ) 2023-2025 tarife uygulama dönemine ilişkin ekteki Yöntem Bildiriminin onaylanmasına ve söz konusu Kararın Resmî Gazete'de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilmesine,
karar verilmiştir.
Dördüncü Tarife Uygulama Dönemine İlişkin Yöntem Bildirimi
1. GİRİŞ
Dördüncü Tarife Uygulama Dönenime İlişkin Yöntem Bildirimi (Yöntem Bildirimi) doğal gaz piyasası mevzuatı esas alınarak hazırlanmıştır. Bu dokümanda. Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi'nin (BOTAŞ) iletim ve sevkiyat kontrol tarifelerinin belirlenmesinde ve uygulanmasında izlenen yöntem açıklanmaktadır.
Bu Yöntem Bildirimi, 03/10/2013 tarihli ve 4638-1 sayılı Kurul Kararı eki “Doğal Gaz İletim Lisansı Sahibi Şirketlerin Tarifelerine Esas Gelir Tavanlarının Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar” (Metodoloji) kapsamında belirlenen 01/01/2023 tarihinde başlayan dördüncü uygulama donemi boyunca geçerlidir. Ancak, ilgili Yöntem Bildiriminin sunulması aşamasında öngörülmeyen durumların ortaya çıkması veya piyasadaki gelişmelerin Yöntem Bildiriminde değişiklik yapılmasını gerekli kılması durumunda Kurul tarafından re'sen veya BOTAŞ'ın talebi üzerine Kurul onayı ile değişiklik yapılması mümkündür.
İletim tarifelerinde giriş-çıkış sistemi esas alınmakta olup tarifeler kapasite ve hizmet bedellerinden oluşur. Kapasite bedelleri; 18 giriş noktası, 1 çıkış noktası ve 3 ihracat çıkış noktası için belirlenerek ilgili noktalar için rezerve edilen kapasiteye uygulanır. Ancak, giriş noktaları ve ihracat çıkış noktaları için rezerve edilen kapasiteler konsolide edilmek suretiyle tek bir giriş kapasite bedeli ve tek bir ihracat çıkış bedeli belirlenir ve ilgili noktalar için rezerve edilen kapasiteye uygulanır. Tüm giriş ve ihracat çıkış noktaları için tek bir giriş kapasite bedeli ile tek bir ihracat çıkış bedeli belirlendiği için dönem içerisinde yeni giriş ya da ihracat çıkış noktaları oluşması durumunda herhangi bir revizyon yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Sistemde taşınan gaz miktarına uygulanmak üzere ülke genelinde geçerli olan hizmet bedeli belirlenir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) tarafından tarife uygulama, döneminin her bir yılı için onaylanan gelir tavanlarının %45’i kapasite bedelleri. %55'i ise hizmet bedeli ile karşılanır.
Bu dokümanda sevkiyat kontrol bedelleri olarak, BOTAŞ İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD) uyarınca dengesizlik, düzensizlik, hizmet kesintisi, kesinti dengeleme ve asgari basınç bedellerine yönelik hesaplama metodolojisine yer verilmiştir.
Bu dokümanda geçen;
• Kış Dönemi; 1 Kasım günü saat 08:00‘da başlayıp 1 Nisan günü saat 08:00'da sona eren dönemi,
• Ara Dönem; Nisan, Eylül ve Ekim aylarını içeren donemi,
• Yaz Dönemi; 1 Mayıs günü saat 08:00'da başlayıp 1 Eylül günü saat 08:00'da sona eren dönemi
ifade eder.
2. İLETİM TARİFELERİ
Kapasite ve hizmet, bedellerinden oluşan iletim tarifeleri aşağıdaki şekilde hesaplanır.
2.1. Kapasite Bedellerine Esas Noktalar
İletim şebekesinin kapasite bedellerine esas alınan noktaların tanımları aşağıda belirtilmektedir:
Giriş 1: Rusya-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı ile Türkiye'ye giriş yapan doğal gazını miktarları ile kalitesinin belirlendiği Malkoçlar Ana Ölçüm İstasyonu'dur.
Giriş 2: Marmara Ereğlisi LNG Terminalinde, iletim şebekesine sevk edilen gazlaştırılmış LNG'nin miktarlarının ve kalite değerlerinin belirlendiği ölçüm ünitesinin çıkış vanasının çıkış tarafıdır.
Giriş 3: Mavi Akını Doğal Gaz Boru Hattı ile Türkiye’ye giriş yapan doğal gazın, miktarları ile kalitesinin belirlendiği Durusu Ana Ölçüm İstasyonu'dur.
Giriş 4: İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı'nın Türkiye sınırına girdiği nokta olup, teslim alınan miktarlar ve kalite değerleri İran tarafındaki Bazargan Ölçüm İstasyonu'nda belirlenir.
Giriş 5: Azerbaycan-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı ile Türkiye'ye giriş yapan doğal gazın, miktarları ile kalitesinin belirlendiği Türkgözü Ana Ölçüm İstasyonu'dur.
Giriş 6: Egegaz Aliağa LNG Terminalinde, iletim şebekesine sevk edilen gazlaştırılmış LNG’nın miktarlarının ve kalite değerlerinin belirlendiği ölçüm ünitesinin çıkış vanasının çıkış tarafıdır.
Giriş 7: BOTAŞ Kuzey Marmara ve Değirmenköy-Silivri Doğal Gaz Yeraltı Depolarından çekilerek iletim şebekesine sevk edilen doğal gazın miktarlarının ve kalite değerlerinin belirlendiği ölçüm ünitesinin çıkış vanasının çıkış tarafıdır.