75935942-050.01.04 - [01/177] Faizsiz Finans Muhasebe Standardı (FFMS) 23 - Konsolidasyon

Konsolidasyon

Standart Metni

1 Standardın Kapsamı

Bu Standart, bir Faizsiz Finans Kuruluşu (FFK)¹ tarafından ana ortaklık olarak hazırlanan ve sunulan konsolide finansal tablolara uygulanır. Bu Standart, bir ana ortaklığın konsolide finansal tablolarına dâhil edilecek işletmelerin belirlenmesine yönelik ilkeleri ve ana ortaklık tarafından yapılan bağlı ortaklıklardaki yatırımın muhasebeleştirilmesini düzenler.

Konsolidasyon aynı zamanda özel faaliyetleri gerçekleştirmek ve özel amaçlara ulaşmak için kurulan Özel Amaçlı İşletmelere (ÖAİ) de uygulanır. Ancak, ÖAİ’nin FFK dışında bir taraf veya taraflara fayda sağlamak için kurulmuş olması durumunda konsolidasyon uygulanmaz.

Bu Standartta yer alan hükümlerin FFK’nın ana sözleşmesine ya da faaliyette bulunduğu ülkenin mevzuatına aykırı olması durumunda, söz konusu aykırılığın etkisi açıklanır. (Paragraf 1)

¹ Bundan sonra katılım bankalarını da içerecek şekilde kuruluş veya kuruluşlar olarak ifade edilecektir.

2 Tanımlar

Konsolide finansal tablolar: Bir grup işletmenin, tek bir işletmeninki gibi hazırlanan ve sunulan finansal tablolarıdır.

Kontrol: Bir işletmenin faaliyetlerinden fayda sağlamak amacıyla bu işletmenin finansal ve faaliyet politikalarını yönetme gücüdür.

Grup: Ana ortaklık ve bağlı ortaklıklarını içerir.

Kontrol gücü olmayan paylar: Ana ortaklık dışındaki ortakların payıdır.

Ana ortaklık: Konsolide finansal tabloları hazırlayan ve sunan işletmedir. Bu Standart açısından FFK ana ortaklık olarak kabul edilir.

Bireysel finansal tablolar: Bağlı ortaklıklarda ve iştiraklerde sahip olunan payların yalnızca bir yatırım olarak maliyet bedeli veya gerçeğe uygun değer üzerinden muhasebeleştirildiği ana ortaklığın finansal tablolarıdır.

Bağlı ortaklık: Ana ortaklık tarafından kontrol edilen bir işletmedir.

Oy hakları: Bir işletmenin genel kurulunda veya benzer toplantılarda oy kullanma haklarıdır. (Paragraf 2)

3 Konsolide Finansal Tabloların Belirlenmesi ve Kapsamı

3/1 FFK’nın yatırım yapılan işletmeyi kontrol edebilmesi durumunda, bu işletme FFK’nın bağlı ortaklığı olarak sınıflandırılır. FFK’nın doğrudan ya da bağlı ortaklıkları aracılığıyla dolaylı olarak, bir işletmedeki oy haklarının %50’sinden fazlasını elinde bulundurması halinde, aksi açıkça belirlenmedikçe, kontrolün var olduğu kabul edilir. Buna karşın, FFK’nın bahsi geçen işletmedeki oy haklarının çoğunluğu teşkil etmediği durumlarda,

i. İşletmenin kendisiyle ya da diğer pay sahipleriyle yapılan sözleşmeden,

ii. Diğer sözleşmeye bağlı anlaşmalardan doğan haklardan,

iii. FFK’nın oy haklarından (fiili güç),

iv. Potansiyel oy haklarından ya da

v. Bunların birleşiminden

dolayı da kontrol var olabilir. (Paragraf 3)

3/2 Bir bağlı ortaklığın belirlenmesinde aşağıdakilerle fonlanan yatırımlarla ilişkilendirilebilen kontrol dikkate alınır ve dolayısıyla FFK tarafından konsolidasyonu gerektirir:

a) FFK’nın yükümlülükleri ve ortaklara ait özkaynakları,

b) FFK’nın kısıtlanmamış yatırım hesapları. (Paragraf 4)

3/3 Bir işletmedeki oy hakları; paylar ve diğer özkaynak veya finansman araçları yoluyla tanınan hakların yanı sıra işletmenin kendisiyle ya da diğer pay sahipleriyle yapılan sözleşmeler yoluyla elde edilen hakları içerir. FFK, bir işletme üzerinde güç sahibi olup olmadığını değerlendirirken yalnızca asli oy haklarını göz önünde bulundurur. Hakların asli olabilmesi için ilgili faaliyetlere ilişkin kararlar alınması gerektiğinde kullanılabilir olmaları ve bu hakları elinde bulunduranların söz konusu hakları pratikte kullanma imkânının olması gerekir. Bu Standardın amacı doğrultusunda, oy haklarının belirlenmesi, mevcut asli oy haklarını ve hâlihazırda kullanılabilir oy haklarını içerir. (Paragraf 5)

3/4 Bağlı ortaklıklar, faaliyetlerinin niteliğine bakılmaksızın konsolide edilir. Dolayısıyla bağlı ortaklığın faaliyetlerinin niteliğinin FFK’nın faaliyetlerinin niteliğinden farklı olduğu durumlarda da konsolidasyon uygulanır. (Paragraf 6)

3/5 FFK’nın yatırım yapılan işletme üzerindeki kontrolünü kaybetmesi durumunda bağlı ortaklıktaki yatırımın muhasebeleştirilmesi sona erdirilir. Bu tür bir yatırım, bir iştirak ya da yatırım olarak muhasebeleştirilir. (Paragraf 7)

4 Konsolide Finansal Tabloların Sunumu

4/1 FFK’nın, bireysel finansal tablolarını bağlı ortaklıklarının finansal tablolarıyla konsolide etmek suretiyle konsolide finansal tablolar hazırlayıp sunması gerekir. (Paragraf 8)