75935942-050.01.04-[01/263] Faizsiz Finans Muhasebe Standardı (FFMS) 31 - Yatırım Vekâleti (El-Vekâle Bi’l İstithmar)

Faizsiz Finans Muhasebe Standardı 31

Yatırım Vekâleti (El Vekâle Bi’l-İstithmar)

Standardın Amacı

1. Bu Standardın amacı, faizsiz finans kuruluşları (FFK’lar/Kuruluşlar) için asil (yatırımcı) ve vekil açısından yatırım vekâleti (El Vekâle Bi’l-İstithmar) araçları ve ilgili varlık ve mükellefiyetlerin muhasebeleştirilmesine ve raporlanmasına ilişkin ilkeleri belirlemektir.

Kapsam

2. Bu Standart, 4’üncü paragrafta belirtilen istisnalar dışında, FFK’lar tarafından gerek asil, gerek vekil sıfatıyla yapılan tüm yatırım vekâleti (El Vekâle Bi’l-İstithmar) sözleşmelerine uygulanır.

3. Diğerler ürünlerin yanı sıra, yatırım vekâletine dayalı olması durumunda aşağıdaki ürünler özellikle bu Standardın kapsamına alınmıştır:

a. Yatırım hesabı açılışları ve plasmanları, gerek perakende olarak gerekse bankalar arası plasmanlar için açılan hesaplar ve bu tür hesaplara yapılan plasmanlar,

b. Yatırım fonları, yani FFK’lar tarafından yatırım vekâleti anlaşması kapsamında yönetilen fonlar (istisnalar için bakınız: 4(b) paragrafı) ve

c. FFMS 29: Sukuk İhracı’nın¹ bu Standarda amir gelen belirli özel hükümleri dışında Sukuk ihraçları.

4. Bu Standart aşağıdakilere uygulanmaz:

a. 10’uncu paragraftaki geniş vekâletle girişim yaklaşımına uygunluk şartlarını karşılamamaları durumunda ilgili FFMS’ye uygun olarak muhasebeleştirilen ve bu durumda bu Standart çerçevesinde sınırlı vekâletle yatırım yaklaşımına göre muhasebeleştirilmesi gereken yatırım vekâletine dayalı olarak Sukuk ya da benzer araçlara yapılan yatırımlar,

b. FFMS 14: Yatırım Fonları’nın muhasebeleştirme ve raporlama hükümlerine tabi olan resmi yatırım fonları ve diğer sermaye veya ikincil piyasa fonları şeklindeki yatırım fonları ve

c. Yatırım vekâletine dayalı yatırım bileşeninin ayrıştırılması ilgili FFMS’ye göre uygun olmayan ve yatırım vekâleti anlaşması kapsamında yönetilen ayrı olarak tanımlanmış bir birimle bağlantılı bir fon olmadıkça ilgili FFMS’nin uygulandığı veya aksi takdirde ilgili FFMS’nin bu Standarda göre muhasebeleştirilmesini gerektirdiği Tekâfül yapıları.

¹ Bu Standardın yayımlandığı tarih itibarıyla taslak aşamasındadır.

Tanımlar

5. Bu Standardın yorumlanması ve uygulanması amacıyla aşağıdaki tanımlar yapılmıştır:

a. Vekâlet: Bir tarafın diğer bir tarafa, yetki devrine konu olabilecek bir hususta kendisi adına hareket etme yetkisini devretmesidir. Temel unsurları vekâletin şekli, konusu ve sözleşmenin iki tarafıdır (asil ve vekil).

b. Vekil: Bir vekâlet sözleşmesinde diğeri (asil) adına hareket eden taraftır.

c. Vekâlet ödemesi: Bu Standardın amaçları açısından sabit ücreti ve (olması durumunda) değişken ödemeleri içerir.

d. Kontrol: Kontrol 33’üncü paragrafta tanımlanmış olup 34’üncü paragrafla birlikte dikkate alınır.

e. Sabit ücret: Bu Standardın amaçları açısından, asil tarafından vekile ödenen ya da ödenecek olan, toplu ya da dönemsel bir esasa göre belirlenmiş ücret tutarıdır.

f. Teşvik: Bu Standardın amaçları açısından, asil tarafından vekile hizmet karşılığı ödenen ya da ödenecek olan, vekilin ya da dayanak varlığın/varlıkların performansıyla bağlantılı her türlü değişken bedeldir (şarta bağlı olanlar dâhil).

g. Yatırım vekâleti (El Vekâle Bi’l-İstithmar) aracı: Asilin kendisi adına yatırım yapmak için bir vekil tayin ettiği, fonlarla nasıl yatırım yapılacağına dair koşulların olduğu ya da olmadığı bir vekâlet türüdür.

h. Yatırımcı: Bir yatırım vekâleti anlaşmasındaki asildir.

i. Asil: Bir vekâlet sözleşmesinde, diğerini (vekil) kendisi adına hareket etmesi için tayin eden taraftır.

j. Asil-vekil ilişkisi: Bir asil ve bir vekil arasında vekâlet sözleşmesi aracılığıyla açık ya da zımni olarak kurulan ilişkidir.

k. Yedek: Bu Standardın amaçları açısından, yatırım zararları ile şarta bağlı diğer olayları karşılamak ve kârı istikrarlı hale getirmek amacıyla ya da tüm yatırım zararları ile şarta bağlı diğer olayların karşılanması ve kârın istikrarlı hale getirilmesi nedeniyle vekile ödenecek bir teşvik olarak yatırım vekâleti anlaşmasında yatırımcıların kârlarından veya özkaynaklarından ayrılan tutarlardır.

l. Değişken ödeme: Bu Standardın amaçları açısından, asil tarafından vekile ödenen ya da ödenmesi gereken, toplu ya da dönemsel bir esasa göre sabit olmayan her türlü ödeme tutarını ifade eder. Bu ödeme, örneğin hasılat, giderler, varlıklar, işlem sayısı vb. ile bağlantılı olabilir ve teşviki de içerir.