890 Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 20/04/2026 Tarihli ve 890 Sayılı Kararları

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Yergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2’nci maddesinin dördüncü fıkrasında; özel kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak mahkemeler arasındaki iş bölümünün Hâkimler ve Savcılar Kumlu tarafından belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme ile yargı hizmetlerinin daha etkin, verimli ve uzmanlaşmış bir yapı içerisinde yürütülmesi amaçlanmıştır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun (III) sayılı cetvelinde; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Rekabet Kurumu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Nükleer Düzenleme Kurumu ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenleyici ve denetleyici kurumlar olarak sayılmıştır.

Söz konusu kurum ve kurulların özel mevzuatları gereği gerçekleştirdikleri iş ve işlemlerin teknik ve ileri düzey uzmanlık gerektiren alanlardan kaynaklandığı; özellikle bankacılık, finans, rekabet, enerji ve veri koruma gibi alanlara ilişkin uyuşmazlıkların çok boyutlu, karmaşık ve teknik değerlendirmeler içerdiği görülmektedir. Bu tür uyuşmazlıkların genel mahkeme yapısı içerisinde ele alınması, hem karar süreçlerinin uzamasına hem de uygulama birliğinin zayıflamasına neden olabilmektedir.

Bu nedenle, söz konusu dava ve işlerin ihtisaslaşmış mahkemelerde görülmesi; yargılamaların daha hızlı, İsabetli ve öngörülebilir şekilde yürütülmesine imkân sağlayacaktır. İhtisaslaşma, yalnızca teknik bilginin derinleşmesini değil; aynı zamanda yargısal süreçlerin standartlaşmasını, içtihat birliğinin güçlenmesini ve karar kalitesinin yükselmesini de beraberinde getirecektir.

Bu çerçevede; yargılamalarda gecikmelerin önlenmesi, Anayasa’nın 36’ncı maddesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından biri olan makul sürede yargılanma ilkesinin etkin biçimde sağlanması bakımından ihtisaslaşmanın zorunlu olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim hedef süre uygulamaları çerçevesinde, belirli nitelikteki dosyaların uzmanlaşmış mahkemelerde görülmesi, yargılamaların öngörülen süreler içerisinde sonuçlandırılmasına doğrudan katkı sağlayacaktır.

Bununla birlikte, uzun yargılama sürelerinden kaynaklanan hak ihlallerinin önlenmesi de önem arz. etmektedir. Bu kapsamda, hem Anayasa Mahkemesi hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde makul sürede yargılanma hakkının ihlaline ilişkin başvuruların önemli bir kısmının yargılamaların uzun sürmesinden kaynaklandığı dikkate alındığında; ihtisaslaşma yoluyla süreçlerin kısaltılması, bu tür ihlallerin azaltılması bakımından da etkili bir yöntem olarak ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca, ihtisaslaşmış mahkemeler aracılığıyla benzer nitelikteki uyuşmazlıkların aynı mahkemelerde görülmesi; uygulama birliğinin sağlanmasına, içtihat farklılıklarının azaltılmasına ve hukuki öngörülebilirliğin artırılmasına katkı sunacaktır. Bu durum, sadece yargı organları bakımından değil, aynı zamanda idare ve bireyler açısından da hukuki güvenliğin güçlendirilmesi anlamına gelmektedir.

Sonuç olarak, yargı hizmetlerinin hız, etkinlik ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi; makul sürede yargılanma hakkının teminat altına alınması; hak ihlallerinin önlenmesi ve vatandaşın adalete olan güveninin güçlendirilmesi bakımından, söz konusu dava ve işlerin belirli mahkemelerde toplanarak ihtisaslaşmanın sağlanmasının gerekli ve uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu kapsamda, anılan düzenleyici ve denetleyici kuramların regülasyon ve denetim yetkilerinden kaynaklanan kurul kararlarından doğan uyuşmazlıkların büyük bir kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32’nci maddesi uyarınca Ankara İdare Mahkemeleri nezdinde görüldüğü gözetilerek iş dağılımı çerçevesinde öncelikle Ankara İdare Mahkemelerinde ihtisaslaşmaya gidilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Bu itibarla;

A) Sermaye Piyasası Kurulu, Rekabet Kurumu ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun regülasyon ve denetim yetkilerinden kaynaklanan kurul karan şeklindeki iş ve işlemlerinden doğan dava ve işlere; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesinin 1/(a) alt bendi kapsamında, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale iş ve işlemlerine, aynı kapsamda Kamu İhale Kurulunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunundan kaynaklanan kurul kararı şeklindeki iş ve işlemlerinden doğan dava ve işlere; mevcut iş ve derdest dosya durumları dikkate alınarak, Ankara’da 10, 13 ve 25 numaralı idare mahkemelerinin bakmasına,