2016/DK-SDD/301 İnceleme-Turkcell TRx Denetimi

Kurumumuzun 11.10.2011 tarih ve 58782/27340 sayılı yazısı ile Turkcell’den, ilgili dönemde baz istasyonlarında takılı ve uzaktan erişim yönetimiyle aktif hale getirilmesi mümkün bulunan TRx kanal sayısının, kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın, Kurumumuza bildirilmesi istenmiştir. Yapılan yerinde denetim çalışmaları neticesinde elde edilen veriler ile Turkcell’in 14.11.2011 tarihli ve ÇAÖ/185679 sayılı yazısı ile Kurumumuza yapılan bildirimlerin karşılaştırılması neticesinde Elektronik Haberleşme Kanunu’nun "Telsiz Ücretleri” başlıklı 46’ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “(1) Bu Kanun uyarınca telsiz cihaz ve sistemleri için alınacak telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücretleri, teknik muayene ve benzeri hizmetler karşılığında alınacak ücretler bu Kanuna ekli ücret tarifesinde gösterilmiş olup, söz konusu ücretler Kuruma gelir kaydedilir.” hükmü; 17.09.2009 tarihli ve 27291 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Telsiz İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Yetkilendirme kapsamındaki telsiz cihaz ve sistemler" başlıklı 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “(2) İşletmecilerin elektronik haberleşme şebekesinde veya altyapısında yer alan telsiz cihaz ve sistemleri için öncelikle işletmecilerin yetkilendirme belgesinde belirtilen hükümler ve işletmeciler ile Kurum arasında imzalanmış bir sözleşme ve/veya protokol var ise bu sözleşme ve/veya protokol hükümleri uygulanır." hükmü ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Gelirlerinin Tarh, Tebligat, Tahakkuk, Tahsilât Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "İşletmecilerin sistemlerine dahil olan abonelere ait ruhsatname ve kullanma ücretlerine ilişkin işlemler" başlıklı 25’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "(4) İşletmecinin kendi elektronik haberleşme altyapısı ve abonelerine ait ücretlerin tarh, tahakkuk ve tahsilâtı ile ilgili hususlar protokol, sözleşme ve Kurum düzenlemeleri ile belirlenir.” hükümleri kapsamında, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ arasında GSM Mobil Telefon Sistemlerinin ve IMT-2000/UMTS Mobil Elektronik Haberleşme Sistemlerinin İşletilmesinde 05.11.2008 tarih ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun Amir Hükümlerinin Yerine Getirilmesine İlişkin Protokol’ün "Ruhsatname İşlemleri” başlıklı 3’üncü maddesinin (a), (b) ve (e) bendinde yer alan “a) Kurma izni alınarak kurulan sisteme ait alt yapı sistem bildirim formları, eksiksiz doldurularak kurulmasını müteakip o aya ait bilgiler takip eden ayın son iş günü itibariyle gönderilecektir.”; “b) Kurulu alt yapı sistemlerinde yapılan değişiklikler İzin verilen Frekans Bandı (EK-1,2) içerisinde BTK’ca belirtilen kısıtlamalara uymak kaydı ile (kanal sayısının artırılması, güç ve frekans değişikliği ve yer değişikliği) ayrı ayrı listeler halinde 3 ayda bir bildirilecektir.”; “e) Protokolün 3/a,3/b ve 3/c maddesinde alt yapıya ve abonelere ilişkin belirlenen süre içerisinde sistem bildirimlerinin yapılmaması halinde BTK’ca bu sistemler için tarh edilecek ücrete ayrıca 6183 sayılı kanunda belirtilen ve her sene Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranda gecikme faizi uygulanır." ve "Ruhsatname ve Kullanma Ücretleri" başlıklı 4’üncü maddesinin (a) ve (b) bendlerinde yer alan "a) Lisans verilmesine ilişkin imtiyaz sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren alt yapı cihaz veya sistemleri ve abone cihazlarına ilişkin tahukkuk ettirilecek ruhsatname ve kullanma ücretleri bildirimin yapıldığı ayın son iş günü itibariyle ilgili işletmeci kuruluş tarafından ödenecektir."; "b) Her yılın başında sistem alt yapısı için BTK’ca önceden tarifesi işletmeciye yazılı bildirilen ve ayın son iş günü itibariyle tahakkuka bağlanacak yıllık kullanma ücreti tebligatda belirtilecek takip eden ayın son iş günü itibariyle ödenecektir." hükümlerine aykırı olarak, Kurumu yanıltıcı şekilde, söz konusu TRx sayıları belirlenirken 12.10.2011 tarihi itibariyle aktif olan baz istasyonlarının esas alındığı, bu tarihten önce sökülen baz istasyonlarında bulunan pasif TRx’lerin dikkate alınmadığı, ayrıca 12.10.2011 tarihi itibariyle aktif olan baz istasyonlarında yer alan TRx sayılarının da eksik bildirildiği ve bu nedenlerle eksik telsiz ücreti hesaplanmasına yol açıldığı tespit edilmiştir.