95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden;
95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 11/6/2024 tarihli ve 32573 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan “Madenlerde Uygulanacak Nükleer Emniyet Önlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar”ın onaylanmasına karar verilmiştir.
Madenlerde Uygulanacak Nükleer Emniyet Önlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
(1) Bu Usul ve Esasların amacı, nükleer hammaddelerin doğada bulunan formlarının ana veya yan ürün olarak çıkarıldığı ve/veya depolandığı tesislerde düzenleyici kontrole tabi faaliyetlerin yürütülmesi sırasında alınması gereken emniyet önlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
(1) Bu Usul ve Esaslar, nükleer hammaddelerin doğada bulunan formlarının ana veya yan ürün olarak çıkarıldığı ve/veya depolandığı tesisleri kapsar.
Dayanak
(1) Bu Usul ve Esaslar, 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 11/6/2024 tarihli ve 32573 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Fiziksel bariyer: Yetkisiz erişimi engellemek veya geciktirmek üzere tasarlanan ve erişim kontrolünü tamamlayan duvarı, çiti ve benzeri düzenekleri,
b) Kuruluş: Kuruma yetkilendirilmek üzere başvuran ya da yetkilendirilen ve düzenleyici kontrol kapsamında bulunan Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişiyi,
c) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
ç) Maden: Nükleer hammaddelerin doğada bulunan formlarının ana veya yan ürün olarak çıkarıldığı ve/veya depolandığı tesisi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Madenlerin Nükleer Emniyetine İlişkin Hususlar
Genel hususlar
(1) Madenlerle ilgili faaliyetlerin yürütülmesi sırasında emniyetin sağlanmasında asıl sorumluluk Kuruluşa aittir.
(2) Kuruluş, nükleer maddeleri hedef alan hırsızlık, sabotaj, yetkisiz erişim ve diğer kötü niyetli girişimleri engellemek, tespit etmek ve gerektiğinde müdahale etmek üzere emniyet önlemlerini, bilgi güvenliğini ve siber güvenliği sağlamaya yönelik önlemleri içeren nükleer emniyet planını işletme lisansı başvurusu ekinde, “Hizmete Özel” gizlilik derecesiyle Kuruma sunar. Nükleer emniyet planının biçim ve içeriği Kurum tarafından belirlenir.
(3) Nükleer emniyet planı, Kurum tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirme sürecinde Kurum tarafından gerekli görülmesi hâlinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınır. Değerlendirme sonucunda planda değişiklik veya düzeltme yapılmasına karar verilmesi hâlinde, değerlendirme sonuçları Kuruluşa bildirilir ve Kuruluştan gerekli değişiklikleri veya düzeltmeleri yapması istenir. Kuruluş, Kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirtilen değişiklikleri veya düzeltmeleri dikkate alarak planı yeniden hazırlar ve Kuruma sunar.
(4) Nükleer emniyet planı, Kurum tarafından uygun bulunması hâlinde uygulanır. Kurum tarafından verilen uygunluk, emniyete ilişkin sınır ve koşullar içerebilir. Planda yer alan emniyet önlemlerinin alınması, planların uygulanması, uygulamaların düzenli olarak izlenmesi, gerektiğinde iyileştirme yapılması ve değişikliklerin Kuruma bildirilmesi Kuruluşun sorumluluğundadır.
(5) Kuruluş, emniyetin sağlanması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapar.
Nükleer emniyet önlemleri
(1) Madenlerde, Kuruluş tarafından asgari olarak aşağıdaki emniyet önlemleri alınır:
a) Nükleer maddelerin bulunduğu veya depolandığı alanlar yetkisiz erişimi engelleyecek şekilde fiziksel bariyerlerle çevrilir. Fiziksel bariyerlere; yetkisiz erişim hâlinde radyolojik zarar görülebileceğine dair radyasyon uyarı işareti yerleştirilir.
b) Nükleer maddelerin bulunduğu veya depolandığı alanlara erişim noktalarının mümkün olan en az sayıda olması sağlanır ve sadece yetkili personelin erişimine imkân tanıyacak şekilde erişim kontrolüne yönelik düzenlemeler yapılır.
c) Yasak eşya listesi belirlenir ve erişim kontrol noktalarında yasak eşyanın tespit edilmesine yönelik tedbirler alınır.
ç) İlgili mevzuatta yer alan bilgi güvenliği ve siber güvenliğin sağlanmasına yönelik gerekler yerine getirilir.