75935942-050.01.04-[01/39080] Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Muhasebeleştirilmesine Yönelik İlke Kararı

Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Muhasebeleştirilmesine Yönelik İlke Kararı

Amaç ve Kapsam

1. Bu İlke Kararının amacı, finansal tablolarını zorunlu veya ihtiyari olarak Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına (TFRS) uygun olarak hazırlayan işletmelerin, ortak kontrole tabi bir işletmeyi edindiği işletme birleşmelerini finansal tablolarına ne şekilde yansıtacağına yönelik ilkeleri düzenlemektir.

Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmeleri ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Hükümler

2. TFRS 3 İşletme Birleşmeleri (TFRS 3) kapsamında ortak kontrole tabi işletme birleşmeleri; “birleşen tüm teşebbüs ya da işletmelerin işletme birleşmesinin öncesinde ve sonrasında aynı kişi veya kişiler tarafından kontrol edildiği ve bu kontrolün geçici olmadığı bir işletme birleşmesi” şeklinde tanımlanmaktadır.

3. Aşağıdaki şemada ortak kontrole tabi işletme birleşmelerine ilişkin basitleştirilmiş bir örnek yer almaktadır.

Edinilen işletme, ortak kontrol altındaki bir taraftan diğer bir tarafa devredilen işletmeyi ifade etmektedir. Yukarıda yer alan şemadaki C İşletmesi edinilen işletme olarak nitelendirilir. Edinen işletme; edinilen işletmeyi, ortak kontrol altındaki bir taraftan devralan işletmeyi ifade etmektedir. Yukarıda yer alan şemadaki B İşletmesi edinen işletme olarak nitelendirilir. Ortak kontrolü elinde bulunduran taraf ise birleşmenin öncesinde ve sonrasında birleşen işletmelerin tamamını kontrol eden taraftır. Yukarıda yer alan şemadaki A tarafı, ortak kontrolü elinde bulunduran taraf olarak nitelendirilir.

4. İşletme birleşmelerinin finansal tablolara alınmasına ilişkin esaslar TFRS 3’te düzenlenmekle birlikte TFRS 3’ün 2’nei paragrafında ortak kontrole tabi teşebbüs veya işletme birleşmelerinin Standardın kapsamı dışında bulunduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla edinen işletmenin söz konusu birleşme işlemini ne şekilde finansal tablolarına alacağına ilişkin TFRS’de uygulanabilir hükümler bulunmamaktadır. Bu kapsamda bu İlke Kararı, edinen işletme açısından böyle bir işletme birleşmesinde uygulanacak ilkeleri düzenlemektedir.

Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Finansal Tablolara Alınmasına İlişkin Esaslar

5. Ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinin finansal tablolara alınmasında hakların birleştirilmesi yöntemi kullanılır.

6. Birleşme işlemi karşılaştırmalı olarak sunulan dönemin başı itibarıyla gerçekleşmiş gibi, cari ve karşılaştırmalı döneme ait finansal tablolar düzeltilerek sunulur. Ancak ortak kontrolün, karşılaştırmalı olarak sunulan dönemin başından sonra elde edilmesi durumunda birleşme, ortak kontrolün elde edildiği tarihten itibaren gerçekleşmiş gibi finansal tablolar düzeltilir.

Açılış Finansal Durum Tablosu

7. Açılış finansal durum tablosu:

a) Ortak kontrolün, karşılaştırmalı olarak sunulan dönemin başında veya öncesinde mevcut olduğu durumlarda karşılaştırmalı dönemin başına ait finansal durum tablosunu,

b) Ortak kontrolün, karşılaştırmalı olarak sunulan dönemin başından sonra var olması durumunda ortak kontrolün elde edildiği tarihteki finansal durum tablosunu

ifade eder.

8. Hazırlanan açılış finansal durum tablosunun sunulması zorunlu değildir.

9. Edinen işletme, açılış finansal durum tablosunda, bu tablo tarihi itibarıyla edinilen işletmenin varlık ve yükümlülüklerini TFRS’ye göre belirlenmiş defter değerleri üzerinden finansal tablolarına alır. Edinilen işletmenin varlık ve yükümlülüklerinin, açılış finansal durum tablosu tarihi itibarıyla ortak kontrolü elinde bulunduran taraf açısından taşıdığı defter değerleri dikkate alınır. Bu İtibarla, söz konusu varlık ve yükümlülüklerin defter değerleri olarak aşağıda belirtilen finansal durum tablosunda yer alması gereken defter değerleri kullanılır:

a) Ortak kontrolü elinde bulunduran bir üst ya da daha üst bir ana ortaklığın edinilen işletmeyi de dâhil ettiği TFRS’ye uygun konsolide finansal durum tablosu. Bu kapsamda edinilen işletmenin ilgili işletme (ortak kontrolü elinde bulunduran bir üst ya da daha üst bir ana ortaklık) tarafından daha önce satın alınması sonucu TFRS 3 uyarınca ortaya çıkmış olan tanımlanabilir varlık ve yükümlülükler de (şerefiye, marka değeri, müşteri listeleri, koşullu yükümlülükler vb.) edinilen işletmenin varlığı veya yükümlülüğü olarak dikkate alınır.