2022-08 Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti - Konsolide metin

Favorilere ekle veya çıkar

Metnin ilk hali

Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Standart, Profesyonel veya Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

Toplantı Tarihi: 20 Ocak 2022

Enflasyon Gelişmeleri

1. Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde 13,58 oranında artmış, yıllık enflasyon 14,77 puan yükselişle yüzde 36,08 olmuştur. Bu gelişmede, temel mal ve gıda gruplarındaki fiyat artışlarının etkisi öne çıkarken, yıllık enflasyon tüm ana gruplarda yükselmiştir. Bu dönemde döviz kuru gelişmelerinin yansımaları, kur geçişkenliğinin yüksek olduğu temel mal grubunda dayanıklı tüketim malları öncülüğünde hissedilirken, gıda grubunda taze meyve ve sebze dışı ürünlerde fiyatlar kayda değer bir oranda yükselmiştir. Türk lirasındaki değer kaybı, uluslararası emtia fiyatlarının yüksek seyri ile birlikte süregelen tedarik sorunları üretici fiyatlarındaki yükselişin hızlanarak devam etmesine neden olmuştur. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonları ve yakın dönem ana eğilimleri belirgin bir yükseliş göstermiştir.

2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları Aralık ayında yüzde 15,99 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 16,69 puan yükselerek yüzde 43,80 seviyesine ulaşmıştır. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıda grubunda yüzde 39,83’e, işlenmiş gıda grubunda yüzde 47,57’ye yükselmiştir. İşlenmemiş gıda grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler taze meyve ve sebze fiyatlarında aylık bazda görece daha ılımlı bir artış gösterirken, süt, beyaz et, yumurta, patates ve kırmızı et gibi kalemler başta olmak üzere diğer işlenmemiş gıda grubunda belirgin fiyat artışlarına işaret etmiştir. Aralık ayında işlenmiş gıda fiyatlarında aylık bazda yüzde 16,47 oranında yüksek bir artış kaydedilmiş, bu grupta ekmek ve tahıllar, katı-sıvı yağlar, peynir ve diğer süt ürünleri ve et ürünleri öne çıkan gruplar olmuştur. Bu gelişmelerde döviz kuru, tarımsal emtia fiyatları gelişmeleri ve tarımsal kuraklığın yansımaları hissedilmiştir.

3. Enerji fiyatları Aralık ayında yüzde 9,75 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu 10,79 puan yükselişle yüzde 42,93 olmuştur. Bu dönemde, uluslararası enerji fiyatlarında düşüş görülmesine rağmen, döviz kurundaki gelişmeler sonucu yurtiçi fiyatlar artış sergilemiştir. Katı yakıt, tüp gaz ve akaryakıt devam eden yüksek fiyat artışlarıyla dikkat çeken alt kalemler olmuştur. Enerji enflasyonundaki yükselişin Ocak ayında belirginleşerek sürmesi beklenmektedir. Bu gelişmede yeniden yükselişe geçen uluslararası enerji fiyatlarının yanısıra Ocak ayında meskenlere yönelik olarak elektrik ve doğalgaz kalemlerinde yapılan fiyat ayarlamaları etkili olmaktadır.

4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu 22,19 puanlık yüksek bir artışla yüzde 40,55 seviyesine ulaşmıştır. Yıllık enflasyon Türk lirasındaki gelişmeler paralelinde kur geçişkenliği yüksek olan dayanıklı mal grubu öncülüğünde tüm alt gruplarda belirgin şekilde yükselmiştir. Otomobil başta olmak üzere beyaz eşya, diğer elektrikli ve elektriksiz aletler ve mobilya gibi alt kalemlerde yüksek fiyat artışları kaydedilmesi neticesinde dayanıklı tüketim malları fiyatları aylık bazda yüzde 30,33 oranında yükselmiştir. Sezon indirimlerinin başladığı giyim ve ayakkabı grubunda ise fiyatlar bu dönemde mevsimsel hareketinden farklı bir seyir izleyerek aylık bazda artış göstermiştir. Bu dönemde diğer temel mallarda da genele yayılan fiyat artışları izlenmiştir.

5. Hizmet fiyatları Aralık ayında yüzde 5,27 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 5,45 puan artışla yüzde 22,33 olmuştur. Yıllık enflasyon haberleşmede gerilerken, lokanta-otelde belirgin olmak üzere, diğer alt gruplarda artış sergilemiştir. Gıda fiyatlarındaki olumsuz görünümün de yansımalarıyla artan yemek hizmetleri fiyatları ve bu dönemde de yükselişini sürdüren konaklama hizmetleri fiyatları neticesinde lokanta-otel grubunda yıllık enflasyon yüzde 40,85 seviyesine ulaşarak hizmet sektörü enflasyonunu yukarıya çekmeye devam etmiştir. Ulaştırma hizmetlerindeki fiyat artışında karayoluyla şehirlerarası ve havayolu taşımacılığı ücretlerindeki yükselişler etkili olurken, diğer hizmetler fiyatlarındaki artışta sigorta ücretleri ve kura duyarlılığı yüksek olan bakım ve onarım kalemleri öne çıkmıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerle kira enflasyonundaki yükseliş eğilimi Aralık ayında da sürmüştür. Hizmet sektöründe geriye dönük endeksleme mekanizmasının güçlü oluşu önümüzdeki döneme dair riskleri canlı tutmaktadır.

6. Aralık ayında tütün ürünleri fiyatlarında üretici firmalar kaynaklı olarak yaklaşık 2 TL düzeyinde artış gerçekleşmiş, bu gelişmenin tüketici enflasyonuna etkisi yaklaşık 0,49 puan olmuştur. Ocak ayı itibarıyla alkollü içecekler ve tütün grubunda geçmiş altı aylık ÜFE artışı maktu ve asgari maktu vergilere yansıtılmış, sigara fiyatları vergi artışına istinaden paket başına ortalama 4 TL civarında yükselmiştir.

7. Piyasa Katılımcıları Anketi Ocak ayı sonuçlarına göre cari yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,75 olurken, gelecek on iki aya ilişkin enflasyon beklentisi 3,98 puan artışla yüzde 25,37’ye yükselmiştir. Uzun döneme ilişkin veriler incelendiğinde ise gelecek beş yıla ilişkin enflasyon beklentisindeki güncellemenin görece sınırlı kaldığı ve 0,20 puan artışla yüzde 8,92’ye yükseldiği gözlenmiştir.