2022-30 Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti

2. Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Mayıs ayında yüzde 1,63 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 2,53 puan yükselerek yüzde 91,63 olmuştur. İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon 3,06 puan düşüşle yüzde 97,61 seviyesine gerilerken, işlenmiş gıdada 7,92 puan artışla yüzde 86,01 seviyesine ulaşmıştır. İşlenmemiş gıdada, mevsimsellikten arındırılmış taze meyve ve sebze fiyatları sebze fiyatlarında gözlenen düzeltmenin etkisiyle gerilemiştir. Taze meyve ve sebze dışında kırmızı et, beyaz et, süt, pirinç ve kuruyemiş kalemlerinde fiyat artışları görülmüş, yumurta fiyatlarında ise düşüş kaydedilmiştir. İşlenmemiş gıda enflasyonundaki düşüşe karşın, işlenmiş gıda enflasyonu yükselmeye devam etmiştir. Tahıl fiyat gelişmelerinin yansımalarının görüldüğü ekmek ve tahıllar kaleminde fiyatların yüzde 3,65 oranında artmasıyla yıllık enflasyon yüzde 90,69 olarak gerçekleşmiştir. Ekmek ve tahıl dışı işlenmiş gıdada aylık fiyat artışı daha belirgin olurken, bu gelişmede peynir ve diğer süt ürünleri başta olmak üzere katı-sıvı yağlar, çay-kahve, et ürünleri, şeker ve bağlantılı ürünler öne çıkmıştır.

3. Enerji fiyatları Mayıs ayında yüzde 2,90 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 3,01 puanlık artışla yüzde 121,21’e ulaşmıştır. Yönetilen ve yönlendirilen kalemlerden şebeke suyunun yanı sıra Türk lirası cinsi petrol fiyatlarına bağlı olarak akaryakıt fiyatları bu gelişmede temel belirleyiciler olmuştur. Bu dönemde başta kömür olmak üzere katı yakıt fiyatlarındaki yükselişler sürerken, uluslararası bütan ve propan fiyatlarına istinaden tüp gaz fiyatlarında bir miktar azalış görülmüştür.

4. Hizmet fiyatları Mayıs ayında yüzde 3,73 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 3,60 puan yükselişle yüzde 45,78 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon ulaştırma hizmetlerinde görece yatay seyrederken, lokanta-otel grubunda daha belirgin olmak üzere diğer alt gruplarda yükselmiştir. Lokanta-otel alt grubunda yıllık enflasyon 7,57 puan yükselişle yüzde 76,83 seviyesine ulaşırken, ulaştırma hizmetlerinde grup yıllık enflasyonu baz etkisiyle yüzde 78,16 seviyesinde yatay bir görünüm sergilemiştir. Diğer hizmetler alt grubu fiyatları yeniden başlayacak olan hac ziyaretlerinin ağırlıkta olduğu paket tur kalemi öncülüğünde yüzde 2,97 oranında yükselirken, mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler kirada aylık artışların bir miktar hızlandığına işaret etmiştir.

5. Temel mal yıllık enflasyonu Mayıs ayında 3,74 puanlık artışla yüzde 65,32 olarak gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon tüm alt gruplarda yükselmiştir. Dayanıklı mal fiyatları Mayıs ayında mobilya, otomobil ve beyaz eşya kalemleri öncülüğünde yüzde 2,14 oranında artmıştır. Böylelikle, dayanıklı tüketim mallarında yıllık enflasyon yüzde 76,75 seviyesine ulaşmıştır. Diğer temel mallarda grup aylık enflasyonu yüzde 3,94 olmuş; bu gelişmede ev ile ilgili temizlik malzemeleri, kişisel bakım ürünleri ve konutun bakım onarımına yönelik malzemeler kalemleri öne çıkarken, fiyat artışlarının grup geneline yayıldığı görülmüştür. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatları Mayıs ayında yüzde 4,63 oranında yükselmiş, yıllık enflasyon 3,52 puan artışla yüzde 29,27 olmuştur.

6. Alkollü içecekler ve tütün ürünleri fiyatları Mayıs ayında yüzde 6,53 oranında yükselmiş, yıllık enflasyon yüzde 66,62 olmuştur. Bu gelişmede üretici firmalar kaynaklı yapılan fiyat artışları belirleyici olurken, bu grubun aylık tüketici enflasyonuna katkısı 0,28 puan olarak gerçekleşmiştir.

7. Piyasa Katılımcıları Anketi Haziran ayı sonuçlarına göre cari yıl sonu enflasyon beklentisi 6,67 puanlık artışla yüzde 64,59, gelecek on iki aya ilişkin enflasyon beklentisi 4,63 puan artışla yüzde 37,91 seviyesine yükselmiştir. Gelecek yirmi dört aya ilişkin enflasyon beklentisi ise yüzde 22,04 seviyesindedir.