Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 21 Temmuz 2022
Enflasyon Gelişmeleri
1. Tüketici fiyatları Haziran ayında yüzde 4,95 oranında artmış, yıllık enflasyon 5,12 puan yükselerek yüzde 78,62 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, tüketici yıllık enflasyonundaki artış alt gruplar geneline yayılırken bu gelişmeye en belirgin katkı enerji grubundan (5,12 puanlık yükselişin 3,65 puanı) gelmiştir. Enerji enflasyonu Türk lirası cinsinden uluslararası enerji fiyatlarındaki görünüme bağlı olarak akaryakıt, doğal gaz ve elektrik kalemleri belirleyiciliğinde yükselmiştir. Hizmet grubunda yıllık enflasyon tüm alt gruplarda artış kaydetmiştir. Gıda grubunda yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada sebze fiyatlarında görülen düzeltmenin devam etmesiyle gerilerken, işlenmiş gıdada yükselişini sürdürmüştür. Temel mal grubunda yıllık enflasyon dayanıklı tüketim malları dışındaki alt gruplarda düşüş kaydetmiştir. Uluslararası ve yurt içi enerji fiyatlarındaki artışlar ile tedarik zincirinde süregelen aksamalar neticesinde üretici fiyatlarındaki yükseliş sürmüştür. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsimsellikten arındırılmış aylık değişiminde yavaşlama izlenirken, göstergelerin yıllık enflasyonları artmıştır.
2. Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Haziran ayında yüzde 2,09 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 2,30 puan yükselerek yüzde 93,93 olmuştur. İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon 5,96 puan düşüşle yüzde 91,65 seviyesine gerilerken, işlenmiş gıdada 10,03 puan artışla yüzde 96,04 seviyesine ulaşmıştır. İşlenmemiş gıdada, mevsimsellikten arındırılmış taze meyve ve sebze fiyatları, sebze fiyatlarında gözlenen düzeltmenin devam etmesiyle gerilemiştir. Taze meyve ve sebze dışında kalan işlenmemiş gıdada çiğ süt referans fiyat düzenlemesinin etkilediği sütün yanı sıra pirinç, patates ve kuruyemiş kalemleri öne çıkmıştır. İşlenmemiş gıda enflasyonundaki düşüşe karşın, işlenmiş gıda enflasyonu yükselişini sürdürmüştür. İşlenmiş gıda grubunda aylık artış yüzde 7,53 olurken, bu gelişmede büyük ölçüde peynir ve diğer süt ürünleri, ekmek ve tahıllar ile alkolsüz içecekler, çay ve şekerle bağlantılı ürünlerin etkisi hissedilmiştir.
3. Enerji fiyatları Haziran ayında yüzde 16,16 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 30,12 puanlık artışla yüzde 151,33 seviyesine ulaşmıştır. Fiyat artışları genele yayılmakla birlikte bu gelişmede akaryakıt ile yönetilen ve yönlendirilen kalemler öne çıkmıştır. TL cinsi uluslararası petrol fiyatları ile hızlanan akaryakıt fiyatları yüzde 21,88 oranında yükselmiş, alt grup yıllık enflasyonu yüzde 251,98 olmuştur. Küresel enerji fiyat gelişmelerinin etkisiyle bu dönemde meskenlere yönelik doğal gaz ve elektrik fiyatları sırasıyla yüzde 25,11 ve yüzde 15,01 oranlarında artmıştır.
4. Hizmet fiyatları Haziran ayında yüzde 3,98 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 48,69 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon bu dönemde tüm alt gruplarda yükselmiştir. Uluslararası enerji ve tarımsal emtia fiyatlarının yansımaları hizmet enflasyonu üzerinde etkili olmaya devam etmiştir. Lokanta-otel alt grubunda fiyatlar yüzde 5,42 oranında artmış, yıllık enflasyon yüzde 79,55 seviyesine ulaşmıştır. Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yüzde 4,57 oranında yükselirken, bu gelişmede karayolu ve demiryolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığıyla birlikte havayolu taşımacılığı öne çıkmıştır. Böylelikle, ulaştırma grubu yıllık enflasyonu yüzde 81,83 olmuştur. Diğer hizmetler alt grubu fiyatları yüzde 3,14 oranında yükselirken, haberleşme hizmetlerinde fiyatlar internet ve telefon görüşme ücretleri sürükleyiciliğinde yüzde 3,16 oranında artmıştır. Kira grubunda aylık artış yüzde 3,11 olurken, mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler aylık artışların hızlandığına işaret etmiştir.
5. Temel mal yıllık enflasyonu Haziran ayında 0,46 puanlık düşüşle yüzde 64,86 olmuştur. Bu dönemde, yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı ile diğer temel mal gruplarında gerilerken, dayanıklı mallarda yükselmiştir. Dayanıklı mal grubunda aylık fiyat artışı mobilya ve otomobil kalemleri sürükleyiciliğinde yüzde 3,65 olmuş, grup yıllık enflasyonu yüzde 77,90 seviyesine ulaşmıştır. Diğer temel mal grubunda ise yıllık enflasyon 0,94 puan düşüşle yüzde 70,64 seviyesinde gerçekleşmiştir. Giyim ve ayakkabı grubunda aylık fiyat artışları yatay bir seyir izlerken, yıllık enflasyon 2,92 puan düşüşle yüzde 26,35 olmuştur.
6. Alkollü içecekler ve tütün ürünleri fiyatları Haziran ayında yüzde 2,61 oranında artmış, yıllık enflasyon yüzde 70,99 seviyesine yükselmiştir. Bu gelişmede alkollü içecek fiyatlarında vergi oranlarındaki artışın da yansımaları izlenirken, alkol-tütün grubunun aylık tüketici enflasyonuna katkısı 0,12 puan olmuştur.
7. Piyasa Katılımcıları Anketi Temmuz ayı sonuçlarına göre cari yıl sonu enflasyon beklentisi 5,35 puanlık artışla yüzde 69,94, gelecek on iki aya ilişkin enflasyon beklentisi 2,32 puan artışla yüzde 40,23 seviyesine yükselmiştir. Gelecek yirmi dört aya ilişkin enflasyon beklentisi ise yüzde 24,27 seviyesindedir.