Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 23 Şubat 2023
Enflasyon Gelişmeleri
1. Tüketici fiyatları ocak ayında yüzde 6,65 oranında artarken yıllık enflasyon 6,59 puan düşüşle yüzde 57,68 seviyesine gerilemiştir. Yıllık enflasyon hizmet grubunda yükselirken enerjide daha fazla olmak üzere diğer tüm alt gruplarda belirgin düşüş kaydetmiştir. Bu dönemde aylık bazda enerji grubunda fiyat artışı ılımlı seyrederken, en belirgin yükseliş hizmet grubunda kaydedilmiştir. Hizmet fiyatlarının seyrinde gıda ve asgari ücret gelişmelerinin yanı sıra, yeniden değerleme oranının etkilediği gruplar ve dönemsel fiyatlama davranışına sahip grupların etkileri hissedilmiştir. Üretici fiyatları ocak ayında enerji fiyatlarındaki düşüşün desteğiyle yıllık bazda gerilemeye devam etmiştir. Bu görünüm altında yıllık değişim oranları B göstergesinde gerilerken, C göstergesinde yükselmiştir.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları aylık bazda yüzde 6,62 ile son yıllardaki tarihsel ocak ayı ortalamasının üzerinde artış kaydetmiştir. Bu grupta yıllık enflasyon 6,87 puan düşüşle yüzde 71,00 olarak gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada 4,45 puan, işlenmiş gıdada ise 8,44 puan azalışla sırasıyla, yüzde 68,80 ve yüzde 73,56 seviyelerine gerilemiştir. Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre işlenmemiş gıda grubunda sebzede daha belirgin olmak üzere, taze meyve ve sebze fiyatlarında gerileme olduğu izlenmiştir. Ocak ayında gıda fiyatlarındaki artışın yaklaşık dörtte üçü ekmek-tahıllar ile et, süt ve bunlarla bağlantılı ürünlerdeki gelişmelerden kaynaklanmıştır.
3. Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 1,59 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 39,40 puanlık düşüşle yüzde 55,03’e gerilemiştir. Bu dönemde şebeke suyu fiyatlarındaki yükselişler devam etmiş, uluslararası petrol ile propan ve bütan fiyatlarındaki gelişmeleri takiben akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarında artış gözlenmiştir. Diğer yandan, doğal gaz fiyatlarında gerileme kaydedilmiştir.
4. Hizmet fiyatları ocak ayında yüzde 12,70 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 6,93 puan artarak yüzde 62,42 olarak gerçekleşmiştir. Yıllık enflasyon, ulaştırma hizmetlerinde gerilerken diğer alt gruplarda artış kaydetmiştir. Hizmet grubundaki aylık fiyat artışlarında en belirgin yükseliş yüzde 16,10 ile diğer hizmetler alt grubunda gerçekleşmiştir. Diğer hizmetler grubundaki aylık artışta, bakım-onarım, sağlık, yeniden değerlemeye bağlı kalemler ve eğlence-kültür hizmetlerinin etkisi hissedilmiştir. Lokanta-otel alt grubunda fiyatlar yüzde 12,73 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 75,13 düzeyine ulaşmıştır. Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yönetilen hizmet kalemleri öncülüğünde yüzde 10,23 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 77,97 seviyesine gerilemiştir. Haberleşme grubundaki aylık fiyat artışı cep telefonu görüşme ücretleri öncülüğünde yüzde 8,14 olarak gerçekleşmiş, yıllık enflasyon yüzde 37,42’ye yükselmiştir. Ocak ayında kira alt grubunda aylık artış yüzde 9,75 oranında gerçekleşerek yıllık enflasyon yüzde 57,07 düzeyine ulaşmıştır.
5. Temel mal grubunda yıllık enflasyon 4,14 puan düşüşle yüzde 44,82 seviyesine gerilemiştir. Diğer temel mallar alt grubunda daha belirgin olmak üzere yıllık enflasyon alt gruplar genelinde düşüş sergilemiştir. Dayanıklı tüketim malı fiyatları bu dönemde otomobil, mobilya ve beyaz eşya kalemlerinin sürüklemesi ile yüzde 4,92 oranında artmıştır. İlaç fiyatlarının sarkan etkisinin öncülüğünde diğer temel mallar alt grubunda ocak ayı fiyat artışı yüzde 4,01 olmuştur. Giyim ve ayakkabı alt grubunda fiyatlar yüzde 1,75 oranında düşmüş ve sezon etkisinin geçen yıldan daha güçlü olmasıyla yıllık enflasyon 1,69 puan gerileyerek yüzde 23,32 olarak gerçekleşmiştir.
6. Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar ocak ayında yüzde 11,19 oranında yükselirken, yıllık enflasyon 14,51 puan düşüşle yüzde 50,60 olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılı ikinci yarısında kaydedilen üretici fiyat gelişmelerine bağlı otomatik vergi artışı, grup fiyatlarını yukarıya çeken ana unsur olmuştur.
7. Şubat ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 0,31 puan artışla yüzde 30,75, gelecek yirmi dört aya ilişkin enflasyon beklentisi 0,93 puan yükselişle yüzde 18,11 seviyelerinde yatay seyretmiştir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar ve Riskler
8. Yakın dönemde iktisadi faaliyete ilişkin açıklanan veriler tahmin edilenden daha olumlu seviyelerde gerçekleşmesine rağmen, jeopolitik risklerin ve faiz artışlarının da etkisi ile gelişmiş ülke ekonomilerinde resesyon endişeleri sürmektedir.
9. Türkiye’nin geliştirdiği stratejik nitelikte çözüm araçları sayesinde temel gıda başta olmak üzere bazı sektörlerdeki arz kısıtlarının olumsuz etkileri azaltılmış olsa da uluslararası ölçekte üretici ve tüketici enflasyonu yüksek seviyelerini sürdürmektedir. Yüksek küresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararası finansal piyasalar üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir.