Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2023-19
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
03.05.2023
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
03.05.2023
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 27 Nisan 2023
Enflasyon Gelişmeleri
1. Tüketici fiyatları mart ayında yüzde 2,29 oranında artış kaydederken yıllık enflasyon 4,67 puan düşüşle yüzde 50,51 seviyesine gerilemiştir. Yıllık enflasyon enerji grubunda daha belirgin olmak üzere tüm gruplarda azalmıştır. Aylık bazda incelendiğinde ise gıda ve hizmet fiyat artışlarıyla öne çıkan gruplar olmuştur. Enerji fiyatlarındaki belirgin düşüşün devam etmesiyle üretici fiyatları sınırlı artış sergilemiş ve yıllık üretici enflasyonundaki gerileme eğilimi mart ayında korunmuştur. Bu görünüm altında, mevsimsellikten arındırılmış B ve C çekirdek göstergelerinde Ekim 2021’den bu yana en düşük aylık artış oranı kaydedilmiş, her iki göstergenin de yıllık enflasyonu gerilemiştir.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları mart ayında yüzde 3,84 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 1,44 puan düşüşle yüzde 67,89 olmuştur. Yıllık enflasyon, işlenmemiş gıdada 0,19 puan azalışla yüzde 65,94, işlenmiş gıdada ise 2,19 puan düşüşle yüzde 71,68 olarak gerçekleşmiştir. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, sebzede daha belirgin olmak üzere, taze meyve ve sebze fiyatlarının mart ayında gerilediğine işaret etmiştir. Taze meyve ve sebze dışı gıda fiyat gelişmeleri incelendiğinde, kırmızı et ile birlikte beyaz et ve bu ürünlerle bağlantılı işlenmiş gıda kalemlerinin fiyat artışlarıyla ayrıştığı izlenmiştir. Diğer yandan, alkolsüz içecekler ve meyve suları ile şeker ve bağlantılı ürünlerin yanı sıra yumurta öne çıkan diğer kalemler olmuştur. Ekmek ve tahıllar kaleminde fiyat artışlarının mart ayında da sürdüğü izlenmiştir.
3. Enerji fiyatları aylık bazda yüzde 0,38 oranında yükselirken, grup yıllık enflasyonu 14,35 puan azalışla yüzde 35,66 seviyesine gerilemiştir. Uluslararası enerji fiyatlarındaki geri çekilme ve döviz kurundaki istikrarlı seyrin sürmesiyle mart ayında grup genelinde ılımlı fiyat hareketleri gerçekleşmiştir. Şebeke suyu ise fiyat artışıyla (yüzde 1,97) grup görünümünden ayrışan kalem olmuştur. Nisan ayında elektrik mesken tarifelerinde indirime gidilmesi ve önümüzdeki dönemde doğalgaz mesken faturalarında düşüş gerçekleşecek olması neticesinde grup fiyatlarındaki ılımlı seyrin devam edeceği değerlendirilmektedir.
4. Hizmet grubunda fiyatlar yüzde 3,08 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 1,71 puan düşüşle yüzde 59,93 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, yıllık enflasyon ulaştırmada daha belirgin olmak üzere lokanta-otel, haberleşme ve diğer hizmetler alt gruplarında gerilemiş, kirada yükselmiştir. Aylık bazda incelendiğinde, kira ve lokanta-otel alt grupları fiyat artışlarıyla öne çıkmıştır. Akaryakıt fiyatlarındaki olumlu görünümün yansımasıyla ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yüzde 1,01 ile sınırlı bir şekilde yükselirken, alt grup yıllık enflasyonu 13,15 puan düşüşle yüzde 57,12 seviyesine gerilemiştir. Kırmızı et başta olmak üzere gıda fiyatlarındaki görünüm lokanta-otel fiyatlarında artışı (yüzde 3,85) beraberinde getirmiş, alt grup yıllık enflasyonu 3,61 puan düşüşle yüzde 70,73 olmuştur. Diğer hizmetler alt grubu fiyatları mart ayında yüzde 2,65 oranında yükselmiş, paket tur ile birlikte özel okul ücretlerindeki artışı takiben eğitim hizmetleri bu gelişmede öne çıkan kalemler olmuştur. Kira alt grubunda aylık artış yüzde 4,89 ile hızlanmış ve grubun yıllık enflasyonu yüzde 62,76 seviyesine ulaşmıştır.
5. Temel mal grubunda yıllık enflasyon 4,48 puan azalışla yüzde 36,58 seviyesine gerilemiştir. Yıllık enflasyon mart ayında alt gruplar genelinde düşüş kaydetmiştir. Dayanıklı mal fiyatları (altın hariç) aylık bazda yüzde 1,67 oranında yükselmiş, alt grup yıllık enflasyonu 4,72 puan azalarak yüzde 40,21 olarak gerçekleşmiştir. Dayanıklı mal alt grubunda mobilya kalemi fiyat artışıyla öne çıkarken, beyaz eşya ve otomobil fiyatları görece ılımlı bir şekilde yükselmiştir. Diğer temel mallar alt grubunda, fiyatlar yüzde 2,52 oranında artarken yıllık enflasyon 4,00 puan düşüşle yüzde 44,48’e gerilemiştir. Bu dönemde, yasal kârlılık baremlerinin ay ortasında güncellenmesiyle ilaç fiyatları düşük fiyatlı ürünler öncülüğünde yüzde 5,38 oranında yükselmiştir. İlaç fiyatlarındaki bu gelişmenin nisan ayına sarkan etkileri beklenmektedir. Ev ile ilgili temizlik malzemeleri mart ayında fiyat artışıyla alt grup içinde öne çıkan bir diğer kalem olmuştur. Giyim ve ayakkabı alt grubunda, önceki yılların aksine sezon indirimlerinin mart ayında devam etmesiyle fiyatlar yüzde 2,02 oranında düşmüştür. Bu gelişmeyle, alt grup yıllık enflasyonu 4,45 puan azalışla yüzde 16,26 olmuştur.
6. Nisan ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 0,61 puan düşüşle yüzde 31,02 seviyesine gerilemiştir. Gelecek yirmi dört aya ilişkin enflasyon beklentisi 0,37 puan aşağı yönlü güncellenmiş ve yüzde 17,54 olmuştur. Beş yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise yüzde 9,03 seviyesinde ölçülmüştür.