2014-78 Para Politikası Kurulu Toplantı Özetine İlişkin Basın Duyurusu

2. Gıda grubunda yıllık enflasyon 1,4 puan azalarak yüzde 12,56’ya gerilemiştir. Bu düşüş başta taze meyve-sebze olmak üzere işlenmemiş gıda grubundan kaynaklanırken işlenmiş gıda yıllık enflasyonu artış kaydetmiştir. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle işlenmemiş gıda fiyatlarında Eylül ve Ekim aylarında sınırlı da olsa bir düzeltme görülse de grup yıllık enflasyonundaki yüksek seyir korunmuştur. Kasım ayına ilişkin göstergeler, gıda yıllık enflasyonunun taze meyve-sebze kaynaklı olarak yeniden artış kaydedebileceği yönünde sinyal vermektedir.

3. Enerji grubu yıllık enflasyonu elektrik ve doğalgaz tarifelerinde yapılan ayarlamanın etkisiyle Ekim ayında yaklaşık 3 puan artarak yüzde 4,43’e yükselmiştir. Buna karşılık, son dönemde küresel büyüme görünümünün zayıflamasıyla petrol fiyatlarında gözlenen düşüş eğilimi, özellikle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları kanalıyla, grup enflasyonu üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmaktadır. Nitekim Kasım ayına ilişkin göstergeler, enerji yıllık enflasyonunun belirgin olarak gerileyeceğine ve grubun tüketici enflasyonuna olumlu katkısını sürdüreceğine işaret etmektedir.

4. Ekim ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu yaklaşık 0,5 puan azalarak yüzde 8,95’e gerilemiştir. Dayanıklı mallarda Mayıs ayından bu yana gerileyen yıllık enflasyonun, uzunca bir süreden sonra “dayanıklı ve giyim dışı” temel mal grubunda da düşüş kaydetmesi döviz kuru etkilerinin oldukça hafiflediğine işaret etmiştir. Öte yandan hizmet fiyatları Ekim ayında yüzde 0,61 oranında artmış ve grup yıllık enflasyonu 0,2 puan yükselerek yüzde 9,17 olmuştur. Yıllık enflasyon lokanta-otel grubunda yüksek düzeyini korurken ulaştırma hizmetleri ve kira gruplarında yukarı yönlü seyrini sürdürmüştür.

5. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, çekirdek enflasyon göstergelerinin ana eğilimindeki iyileşmenin devam ettiğine işaret etmektedir Yılın ilk çeyreğinden sonraki dönemde temel mal enflasyonunda kayda değer bir iyileşme gözlenirken hizmet enflasyonunun ana eğilimi halen yüksek seviyelerini korumaktadır.

Enflasyonu Etkileyen Unsurlar

6. 2014 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin açıklanan veriler iktisadi faaliyette ikinci çeyreğe kıyasla daha olumlu bir görünüm çizmektedir. Sanayi üretimi Eylül ayında mevsimsellikten arındırılmış veriler ile yüzde 1,7 oranında artmıştır. Böylece üçüncü çeyrekte sanayi üretimi bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 1,5 oranında artış kaydetmiştir. Üretimde gözlenen toparlanmanın iç talebin desteğiyle devam edeceği öngörülmektedir.

7. Harcama tarafına ilişkin veriler, yılın ilk yarısında gerileyen yurt içi özel kesim talebinin üçüncü çeyrekte ılımlı bir toparlanma sergilediğine işaret etmektedir. Bu dönemde tüketim malları üretimi dayanıklı tüketim malları kaynaklı olmak üzere artış gösterirken, tüketim malları ithalatındaki düşüş eğilimi durmuştur. Finansal koşullardaki iyileşmenin de etkisiyle otomobil ve beyaz eşya satışlarında belirgin bir toparlanma gözlenmektedir. Öte yandan özel yatırım talebine dair göstergeler daha zayıf bir görünüme işaret etmektedir. Sermaye malları üretimi ikinci çeyreğe kıyasla daha olumlu, ithalatı ise daha zayıf bir görünüm sergilemektedir. İnşaat yatırımlarına ilişkin mineral maddeler üretimindeki düşüş yavaşlayarak da olsa sürerken, inşaat istihdamındaki zayıf seyir de korunmuştur. Dolayısıyla, üçüncü çeyrekte özel inşaat yatırımlarının sınırlı ölçüde yavaşladığı düşünülmektedir. Özetle, bu dönemde özel kesim tüketim harcamalarının toparlanması özel kesim yatırım talebinin ise daha ılımlı seyretmesi beklenmektedir.

8. Dördüncü çeyreğe ilişkin anket göstergeleri yılın son çeyreğinde toparlanmanın devam edeceğine işaret etmektedir. Üretime ilişkin öncü göstergelerden PMI ve İktisadi Yönelim Anketi (İYA) dördüncü çeyrek sanayi üretimine ilişkin olumlu sinyaller vermiştir. Otomobil iç satışları Ekim ayında artış kaydetmiş ve seviye olarak 2013 yılı son çeyreğine yaklaşmıştır. Yatırımlara ilişkin göstergelerden İYA sabit sermaye yatırım beklentisi sorusu son iki aydır olumlu sinyaller içermektedir. Ancak, bu gelişmenin önümüzdeki dönemde yatırımlara ilişkin kalıcı bir toparlanmaya işaret ettiğini söylemek için henüz erken olduğu düşünülmektedir. Tüketici güveni ise Ekim ayında zayıf seyrederek tüketim üzerindeki aşağı yönlü riskleri canlı tutmuştur.