2014-87 Para Politikası Kurulu Toplantı Özetine İlişkin Basın Duyurusu - Konsolide metin

Favorilere ekle veya çıkar

Metnin ilk hali

Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Standart, Profesyonel veya Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

Toplantı Tarihi: 24 Aralık 2014

Enflasyon Gelişmeleri

1. Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde 0,18 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,19 puan artarak yüzde 9,15’e yükselmiştir. Yıllık enflasyondaki bu artış büyük ölçüde gıda fiyatlarından kaynaklanmıştır. Diğer taraftan, enerji grubu enflasyonu uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşlerle uyumlu olarak belirgin bir oranda gerilemiştir. Ana eğilim itibarıyla temel mal enflasyonu bir miktar yükselirken hizmet enflasyonu, gerileyen enerji fiyatlarının da olumlu yansımalarıyla, yavaşlamıştır.

2. Gıda grubu yıllık enflasyonu 1,81 puan artarak yüzde 14,37’ye yükselmiştir. Bu gelişmede yıllık enflasyonu baz etkisiyle önemli oranda yükselen taze meyve sebze grubu fiyatları etkili olmuştur. Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerle işlenmemiş gıda grubu fiyatlarında son üç aylık dönemde kısmi bir düzeltme eğilimi olduğu gözlenmektedir. Buna karşılık, işlenmiş gıda fiyatlarında alt gruplar geneline yayılmış olan olumsuz görünüm Kasım ayında da devam etmiş ve bu grupta yıllık enflasyon yüzde 13,61’e yükselmiştir. Aralık ayına ilişkin göstergeler, gıda yıllık enflasyonunun işlenmemiş gıda grubu kaynaklı olarak yavaşlayabileceği yönünde sinyal vermektedir.

3. Enerji fiyatları Kasım ayında yüzde 1,44 oranında azalmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 2,68 seviyesine gerilemiştir. Petrol fiyatlarındaki düşüşlerin enerji ve dolayısıyla tüketici enflasyonu üzerindeki ilk etkileri akaryakıt ve tüpgaz fiyatları üzerinde gözlenmektedir. Temmuz-Kasım döneminde Brent tipi ham petrol fiyatı yaklaşık 30 dolar gerilerken bu düşüşün anılan dönemde tüketici enflasyonuna akaryakıt ve tüpgaz fiyatları kaynaklı doğrudan etkisi -0,5 puan civarında olmuştur. Aralık ayına ilişkin göstergeler, petrol fiyatlarındaki düşüş doğrultusunda, bahsedilen iki kalemde gözlenen aşağı yönlü seyrin bilhassa akaryakıt kaleminde güçlü olmak üzere devam ettiğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda Aralık ayında yıllık enerji enflasyonunun kayda değer bir oranda gerileyeceği öngörülmektedir.

4. Temel mal grubunda yıllık enflasyon Kasım ayında yaklaşık 0,4 puanlık bir artışla yüzde 9,36’ya yükselmiştir. Yıllık enflasyon giyim ve dayanıklı tüketim mallarında yükselirken bu gruplar dışında kalan temel mallarda yavaşlamaya devam etmiştir. Hizmet fiyatları bu dönemde bir önceki aya göre kayda değer bir değişim göstermemiş ve grup yıllık enflasyonu 0,36 puan azalışla yüzde 8,81’e gerilemiştir. Özellikle petrol fiyatlarındaki düşüşlerin ulaştırma hizmetleri ve paket tur gibi akaryakıt ile ilişkili gruplara olumlu yansıdığı gözlenmiştir. Söz konusu etkinin önümüzdeki dönemde devam edeceği tahmin edilmektedir.

6. TÜİK tarafından açıklanan milli gelir verilerine göre, 2014 yılının üçüncü çeyreğinde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) yıllık bazda yüzde 1,7 gibi düşük oranlı bir artış sergilemiştir. Milli gelir bileşenleri üretim yönünden incelendiğinde, tarım katma değerinin yıllık bazda belirgin oranda daralmasının milli gelirin düşük oranlı büyümesinde önemli bir faktör olduğu görülmektedir. Milli gelir verileri harcama yönünden incelendiğinde, nihai yurt içi talebin bir önceki çeyrekteki olumsuz katkısının ardından yıllık büyümeye olumlu katkı yaptığı, net ihracatın ise yıllık bazdaki büyümenin temel belirleyicisi olduğu görülmektedir. Yurt içi talebin bileşenleri incelendiğinde ise özel kesim talebi katkısının kamu kesimine kıyasla daha sınırlı olduğu göze çarpmaktadır.

7. 2014 yılının son çeyreğine ilişkin açıklanan veriler iktisadi faaliyette bir önceki çeyreğe kıyasla daha olumlu bir görünüm çizmektedir. Sanayi üretimi Ekim ayında aylık bazda yüzde 1,8 oranında azalış göstermiş olsa da, bu gerçekleşmede önceki aylara ilişkin bir düzeltme hareketi ile kayan bayramların mevsimsellikten arındırma işlemine etkilerinin büyük ölçüde belirleyici olduğu düşünülmektedir. Nitekim PMI ve İYA göstergeleri Ekim-Kasım dönemi verileri son çeyrekte iktisadi faaliyette artışa işaret etmektedir. Anket göstergelerinde iç piyasaya ilişkin beklentiler ihracat beklentilerinden daha güçlü seyretmektedir. Bu çerçevede, son çeyrekte iç talepteki toparlanmanın desteğiyle üretimde ılımlı bir artış beklenmektedir.

8. Harcama tarafına ilişkin öncü veriler, yurt içi özel kesim talebinin son çeyrekte ılımlı bir toparlanma sergilediğine işaret etmektedir. Ekim-Kasım döneminde otomobil satışları dönemlik bazda güçlü artış eğilimini sürdürmüştür. Krediler ise ılımlı artış eğilimine devam etmektedir. Bunun yanı sıra, yatırım beklentisinde son üç aydır gözlenen toparlanma dikkat çekmektedir. Öte yandan, tüketici güveni son üç aydır zayıf seyretmekte ve tüketim üzerinde aşağı yönlü risklerin canlılığını koruduğuna işaret etmektedir.