Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2015-06
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
27.01.2015
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
27.01.2015
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 20 Ocak 2015
Enflasyon Gelişmeleri
1. Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde 0,44 oranında düşmüş ve yıllık enflasyon yaklaşık 1 puan azalarak yılı yüzde 8,17 seviyesinde tamamlamıştır. Bu azalışta enerji ve gıda fiyat gelişmeleri temel belirleyici olurken alt grupların genelinde enflasyon yavaşlamıştır. Uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşler paralelinde enerji fiyatlarındaki azalış güçlenerek sürmüştür. Ana eğilim itibarıyla hizmet enflasyonundaki düşüş belirginleşirken temel mal grubundaki iyileşme daha sınırlı olmuştur.
2. Gıda grubu yıllık enflasyonu 1,64 puan azalarak yüzde 12,73’e gerilemiş ve Ekim Enflasyon Raporu yıl sonu varsayımına yakın gerçekleşmiştir. Mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler işlenmemiş gıda grubu fiyatlarında son dört aylık dönemde meyve ve sebze fiyatları kaynaklı kısmi bir düzeltme eğilimine işaret etmektedir. Benzer şekilde, işlenmiş gıda fiyatlarında aylık enflasyon eğilimi uzun bir aradan sonra Aralık ayında zayıflamış olsa da grup yıllık enflasyonu yüzde 13,16 ile yüksek seyrini korumuştur. Ocak ayına ilişkin göstergeler gıda yıllık enflasyonunun temelde işlenmemiş gıda grubu kaynaklı olarak yavaşlayacağı yönünde sinyal vermektedir.
3. Enerji fiyatları Aralık ayında yüzde 1,86 oranında gerileyerek düşüş eğilimini sürdürmüştür. Böylelikle, yıllık enerji enflasyonu 4,22 puan azalarak yüzde -1,54 ile endeks tarihinin en düşük seviyesine gerilemiştir. Petrol fiyatlarındaki düşüşlerin enerji fiyatları üzerindeki ilk etkileri akaryakıt ve tüpgaz fiyatlarında izlenmektedir. Temmuz-Aralık döneminde Brent tipi ham petrol ortalama fiyatı yaklaşık 45 dolar gerilerken bu düşüşün anılan dönemde tüketici enflasyonuna akaryakıt ve tüpgaz fiyatları kaynaklı doğrudan etkisi -0,76 puan civarında olmuştur. Bu iki kalemde gözlenen düşüşlerin Ocak ayında da devam ettiği izlenmektedir.
4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu yaklaşık 0,5 puanlık bir azalışla yüzde 8,89’a gerilemiştir. Bu gelişmede dayanıklı tüketim malları ve yüksek oranda gerileyen giyim fiyatları etkili olmuştur. Dayanıklı tüketim malları fiyatları Aralık ayında yüzde 0,30 oranında azalırken grup yıllık enflasyonundaki aşağı yönlü eğilim sürmüştür. Dayanıklı tüketim malı fiyatlarında süregelen ılımlı seyir ve döviz kurunun birikimli etkilerinin kademeli olarak ortadan kalkmasının etkisiyle, yılın ilk çeyreğinde temel mal grubu enflasyonunda belirgin bir düşüş öngörülmektedir.
5. Hizmet fiyatları yılın son ayında yüzde 0,18 oranında artmış ve grup yıllık enflasyonu 0,22 puan azalışla yüzde 8,59’a gerilemiştir. Mevsimsellikten arındırılmış hizmet fiyatları artış hızında özellikle son iki ayda belirgin bir iyileşme gözlenmektedir. Aralık ayında akaryakıt fiyatlarındaki düşüşlerin ilgili hizmet gruplarına olumlu yansımaları yavaşlamakla birlikte sürmüştür. Bunun yanında, diğer hizmetler grubunda enflasyon eğilimi son iki ayda daha zayıf seyretmiştir. Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarındaki belirgin düşüşlerin, akaryakıt fiyatları ile bağlantısı güçlü hizmet fiyatlarını olumlu yönde etkilemeye devam edeceği tahmin edilmektedir.
6. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, çekirdek enflasyon göstergelerinin ana eğilimindeki iyileşmenin devam ettiğine işaret etmiştir. Hizmet grubu enflasyonu ana eğiliminde kayda değer bir yavaşlama gözlenirken temel mal enflasyonu eğilimindeki iyileşme daha sınırlı olmuştur.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
7. 2014 yılı son çeyreğine ilişkin açıklanan veriler, iktisadi faaliyetteki toparlanmanın sınırlı kaldığına işaret etmektedir. Kasım ayında, aylık bazda, yüzde 0,1 ile sınırlı oranda gerileyen sanayi üretimi, Ekim-Kasım döneminde üçüncü çeyreğe göre yüzde 0,9 oranında düşüş kaydetmiştir. Bu gelişmede dış talepteki zayıf seyrin yanında kayan bayram tatil günleri ile diğer ulaşım araçları sektörü kaynaklı oluşan oynaklık da etkili olmuştur. Diğer yandan, iktisadi faaliyete ilişkin diğer temel göstergelerde izlenen toparlanma sanayi üretimindeki hareketin ekonomideki ana eğilime ilişkin bilgi değerinin, dördüncü çeyrekte sınırlı olabileceğine işaret etmektedir. Zira yakın dönemde tarım dışı istihdamda genele yayılan artışlar gözlenmektedir. Ayrıca, Ekim-Kasım döneminde altın hariç ara malı ithalat miktar endeksi artışı güçlenirken, altın hariç ihracat sınırlı da olsa artış göstermiştir. Anket göstergeleri de son çeyrekte üçüncü çeyreğe göre daha olumlu bir görünüm çizmektedir. Üretime dair İYA ve PMI göstergeleri dördüncü çeyrekte üçüncü çeyreğe göre güçlü artışlar sergilerken, İYA gelecek üç ay üretim beklentisi ile gelecek üç ay toplam siparişler sorusu son çeyrekte iyileşmeye devam etmiştir. Bu çerçevede, iktisadi faaliyet ana eğiliminde ılımlı bir toparlanma olduğu değerlendirilmektedir.