Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2015-16
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
03.03.2015
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
03.03.2015
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015
Enflasyon Gelişmeleri
1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık enflasyon 0,93 puan azalarak yüzde 7,24’e gerilemiştir. Bu düşüşte enerji ve gıda fiyatları temel belirleyici olurken hizmetler dışındaki tüm alt gruplarda enflasyon yavaşlamıştır. Uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşlerin etkisiyle enerji fiyatlarındaki azalış sürmüştür. Ana eğilim itibarıyla çekirdek göstergelerdeki iyileşme temel mal kaynaklı olarak devam etmiştir.
2. Gıda grubu yıllık enflasyonu 1,76 puan azalarak yüzde 10,97’ye düşmüştür. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle işlenmemiş gıda grubu fiyatları önceki dört aylık düşüşün ardından Ocak ayında yeniden yükselse de grup yıllık enflasyonu yüzde 9,39’a gerilemiştir. İşlenmiş gıda grubunda ise fiyatlar aylık olarak yüksek oranlı artış kaydetmiş, ancak yıllık enflasyon yüksek bazın da etkisiyle yüzde 12,56’ya gerilemiştir. Şubat ayına ilişkin göstergeler gıda yıllık enflasyonunun, olumsuz hava koşullarının da etkisiyle işlenmemiş gıda grubu kaynaklı olarak artacağı yönünde sinyal vermektedir.
3. Enerji fiyatları Ocak ayında yüzde 0,78 oranında gerileyerek düşüş eğilimini sürdürmüştür. Böylelikle, yıllık enerji enflasyonu 1,50 puan azalarak yüzde -3,04 ile endeks tarihinin en düşük seviyesine gerilemiştir. Bu dönemde petrol fiyatlarındaki düşüşler akaryakıt ve tüpgaz fiyatları kanalıyla etkisini gösterirken belediyelerce belirlenen su tarifelerindeki yüksek oranlı artışlar dikkat çekmiştir. Öte yandan, petrol fiyatlarındaki artış ve Türk lirasındaki değer kaybıyla birlikte Şubat ayında akaryakıt fiyatlarında altı ay sonra gözlenen yükselişler, enerji grubunun yıllık tüketici enflasyonuna yaptığı düşüş yönlü katkının azalacağına işaret etmektedir.
4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu yaklaşık 0,3 puanlık bir azalışla yüzde 8,57’ye gerilemiştir. Bu gelişmede başta dayanıklı tüketim malları olmak üzere giyim grubu dışında kalan mallar belirleyici olmuştur. Grup yıllık enflasyonu büyük ölçüde baz etkisiyle düşüş kaydetse de dayanıklı mallar genelinde yüksek oranlı fiyat artışları gözlenmiştir. Giyim ve dayanıklı mallar dışında kalan gruplarda da yıllık enflasyon gerilerken aylık enflasyonun yükseldiği görülmüştür. Yakın dönem döviz kuru gelişmeleri temel mal enflasyonunda öngörülen düşüş sürecini sınırlayabilecek olmakla birlikte grup enflasyonunda yılın ilk çeyreğinde belirgin bir iyileşme olması beklenmektedir.
5. Hizmet fiyatları yılın ilk ayında yüzde 1,06 oranında artmış ve grup yıllık enflasyonu 0,14 puan artışla yüzde 8,73’e yükselmiştir. Bu yükselişte haberleşme ve diğer hizmet grupları etkili olmuştur. Ayrıca bu dönemde bakım-onarım ve sağlık gruplarında da enflasyon yükselmiştir. Buna ek olarak gıda fiyatlarındaki olumsuz gelişmeler doğrultusunda lokanta-otel yıllık enflasyonu yüksek seviyesini korumuştur. Bu doğrultuda, mevsimsellikten arındırılmış veriler hizmet enflasyonu ana eğiliminin yükseldiğine işaret etmiştir.
6. Özetle Ocak ayı, çekirdek enflasyon göstergelerinin ana eğilimindeki iyileşmenin devam ettiği ve uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşlerin sürmesiyle birlikte enerji enflasyonunun olumlu seyrettiği bir dönem olmuştur. Önümüzdeki dönemde, enflasyon eğilimlerinin geldiği makul seviyelerin devam etmesi ile birlikte çekirdek enflasyondaki düşüşün devam edeceği öngörülmektedir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
7. 2014 yılı son çeyreğine ilişkin veriler iktisadi faaliyette sınırlı bir toparlanma olduğuna işaret etmektedir. Sanayi üretimi Aralık ayında yüzde 1,2 oranında artış kaydetmesine rağmen, diğer ulaşım araçlarındaki oynak seyir ve Kurban Bayramının da etkisi ile üçüncü çeyreğe göre yüzde 0,5 oranında gerilemiştir. Bu dönemde dış talepteki zayıf seyrin yavaşlatıcı etkileri daha net görülürken, iç talepteki ivmelenmenin henüz yeterli düzeyde olmaması da iktisadi faaliyetin güçlü bir toparlanma sergilemesini engellemektedir.
8. Harcama tarafına ilişkin verilere göre, 2014 yılı son çeyreğinde tüketim malları üretimi üçüncü çeyrek ortalamasına kıyasla artarken, tüketim malları ithalatındaki gerileme sınırlı düzeylerde kalmıştır. İç piyasaya yapılan otomobil ve beyaz eşya satışlarında güçlü artışlar gerçekleşmiştir. Krediler ise ılımlı artış eğilimini korumuştur. Bu dönemde tüketici güvenindeki zayıf seyir ise tüketim harcamalarını sınırlayan bir unsur olmuştur. Diğer taraftan, yatırımlara ilişkin göstergelerden makine - teçhizat üretimi bir miktar gerilerken ithalatı belirgin bir artış kaydetmiştir. İnşaat yatırımlarına ilişkin verilerden mineral maddeler üretimi ile inşaat istihdamında toparlanma gözlenmektedir. Yatırım eğiliminde 2014 yılı ilk yarısına kıyasla gözlenen iyileşme de yatırımlar ile ilgili olumlu sinyaller vermektedir. Bu bilgiler ışığında, yurt içi özel kesim talebinin son çeyrekte ılımlı bir artış sergilediği düşünülmektedir.