Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2016-25
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
31.05.2016
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
31.05.2016
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016
Enflasyon Gelişmeleri
1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık enflasyon 0,89 puan azalarak yüzde 6,57 olmuştur. Tüketici enflasyonu işlenmemiş gıda fiyatları kaynaklı olarak yavaşlamaya devam etmiştir. Bu dönemde çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonları yüksek seviyesini korurken ana eğilimlerindeki iyileşme sürmüştür.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonu Nisan ayında 3,20 puanlık azalışla yüzde 1,38’e gerilemiştir. Gıda enflasyonundaki yavaşlamada yıllık enflasyonu yüzde -5,94’e gerileyen işlenmemiş gıda fiyatları etkili olmuştur. Bu grupta taze meyve ve sebze fiyatları artan ürün arzına bağlı olarak bir önceki yıl düzeyinin altında seyrederken kırmızı et fiyatları alınan tedbirlerin etkisiyle ılımlı bir görünüm sergilemektedir. Öte yandan işlenmiş gıda enflasyonu, ekmek ve tahıl ürünlerinin de etkisiyle yüksek seyrini korumaktadır. Enerji grubunda ise fiyatlar uluslararası petrol fiyatlarına bağlı olarak yüzde 0,34 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde 1,74 ile olumlu görünümünü sürdürmüştür.
3. Hizmet fiyatları Nisan ayında yüzde 0,64 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,10 puan düşüşle yüzde 8,76 olmuştur. Hizmet enflasyonunun yüksek seyrinde öne çıkan lokanta-otel ile diğer hizmetler kalemlerinde son aylarda yavaşlama kaydedilmiştir. Gıda fiyatlarındaki ılımlı seyir lokanta-otel fiyatlarına olumlu yansırken Türk lirasındaki birikimli değer kaybı etkilerinin zayıflaması diğer hizmetler grubu enflasyonundaki yavaşlamayı desteklemektedir. Öte yandan bu dönemde ulaştırma hizmetleri enflasyonundaki yukarı yönlü seyrin sürmesi ve kira enflasyonunun yüzde 8,39’a yükselmesi dikkat çekmiştir. Bu çerçevede, Nisan ayında hizmet grubu ana eğilimi bir miktar zayıflasa da yüksek seviyesini korumuştur.
4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Nisan ayında yüzde 10,11 ile yatay seyretmiştir. Yıllık enflasyon giyim grubunda yükselirken diğer gruplarda sınırlı bir oranda düşmüştür. Dayanıklı tüketim malı fiyatları aylık bazda yüzde 0,43 ile ılımlı bir artış göstermiş, ancak alt gruplar itibarıyla mobilya ve beyaz eşya fiyatlarında süregelen yukarı yönlü seyir dikkat çekmiştir. Bu dönemde temel mal grubu ana eğilimindeki zayıflama sürerken giyim grubu dışlandığında iyileşmenin daha belirgin olduğu kaydedilmiştir. Döviz kurlarının birikimli etkisinin azalmasıyla temel mal grubu yıllık enflasyonunun yılın ikinci yarısında yavaşlayacağı tahmin edilmektedir.
5. Özetle, son dönemde enflasyonda, temelde işlenmemiş gıda fiyatları kaynaklı olarak, belirgin bir düşüş gözlenmektedir. Enflasyondaki azalışa karşın, Kurul, çekirdek enflasyon eğilimindeki iyileşmenin mevcut durumda sınırlı olduğunu belirtmiştir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
6. 2016 yılı ilk çeyreğine ilişkin veriler iktisadi faaliyetteki artış eğiliminin korunduğuna işaret etmektedir. Sanayi üretimi bir önceki çeyrek ortalamasına göre yüzde 1,5 oranında artarak 2014 yılı ilk çeyreğinden beri en yüksek artış oranını kaydetmiştir. Temel eczacılık ürünleri imalatı dönemlik büyümeye en yüksek katkıyı veren sektör olurken; gıda, giyim ve tekstil ürünleri gibi temel sektörlerin de büyümeye katkı vermesi olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracattaki istikrarlı artışın da sanayi üretimi artışını destekleyen bir unsur olduğu görülmektedir.
7. Harcama tarafına ilişkin veriler, ilk çeyrekte iç talebin artış kaydettiğine işaret etmektedir. Özel tüketime ilişkin göstergelerden tüketim malları üretimi ve ithalatı güçlü artışlar kaydetmiştir. Benzer şekilde, otomobil, beyaz eşya ve konut satışları da ilk çeyrekte yükselmiştir. Yatırımlara ilişkin göstergelerden, sermaye malları üretimi azalırken ithalatı artmıştır. Yatırım malları üretimindeki düşüşün taşıt üretiminden kaynaklandığı, taşıt hariç bakıldığında üretimde artış olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, normalden daha ılımlı geçen kış ayları ile metalik olmayan mineral maddeler üretimi ve ithalatındaki artışlar inşaat faaliyetinde ilk çeyrekte artış yaşanmış olabileceğine işaret etmektedir. Bu gelişmeler çerçevesinde, ilk çeyrekte özel tüketim harcamalarının yatırımlara kıyasla daha güçlü seyrettiği ve tüketim harcamalarının söz konusu dönemde iç talebin sürükleyicisi olduğu değerlendirilmektedir.
8. Dış ticaret hadlerindeki olumlu gelişmeler ve tüketici kredilerinin ılımlı seyri cari dengedeki iyileşmeyi desteklemektedir. Avrupa Birliği ülkelerinin talebindeki artışın ihracat üzerindeki olumlu etkisi sürmektedir. İhracatımızın pazar değiştirme esnekliği jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan aşağı yönlü baskıları sınırlamaktadır. Bu doğrultuda, Avrupa Birliği ülkelerindeki talep artışının devamı, emtia fiyatlarındaki mevcut seyir ve süregelen makroihtiyati politika tedbirleri çerçevesinde cari işlemler dengesindeki iyileşme eğiliminin devam etmesi beklenmektedir. Diğer taraftan, yabancı turist sayısındaki düşüşün hizmet gelirlerini sınırlaması cari açık üzerinde aşağı yönlü bir risk unsuru olarak ortaya çıkmaktadır.