2016-30 Para Politikası Kurulu Toplantı Özetine İlişkin Basın Duyurusu

2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonu Mayıs ayında 1,09 puanlık artışla yüzde 2,47’ye yükselmiştir. Gıda enflasyonundaki düşük seyirde yıllık enflasyonu yüzde -4,22 olan işlenmemiş gıda fiyatları etkili olmuştur. Bu grupta taze meyve ve sebze fiyatları artan ürün arzına bağlı olarak bir önceki yıl düzeyinin altında seyrederken kırmızı et fiyatları alınan tedbirlerin etkisiyle ılımlı bir görünüm sergilemektedir. Buna karşılık işlenmiş gıda enflasyonu et ve süt ürünleri dışında kalan kalemlerin etkisiyle yüksek seyrini korumaktadır. Haziran ayına ilişkin ilk veriler işlenmemiş gıda fiyatlarında kısmi bir düzeltme yaşanabileceğine ve baz etkisi ile gıda grubunun yıllık enflasyonunda belirgin bir artış gözlenebileceğine işaret etse de, yıl genelinde gıda fiyatlarının enflasyondaki düşük seyri desteklemesi beklenmektedir. Enerji grubunda ise fiyatlar Türk lirasındaki değer kaybı ve uluslararası petrol fiyatlarına bağlı olarak yüzde 1,10 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde 1,65 ile olumlu görünümünü sürdürmüştür.

3. Hizmet fiyatları Mayıs ayında yüzde 0,76 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 8,74 ile bir önceki aya yakın bir düzeyde gerçekleşmiştir. Hizmet enflasyonunun yüksek seyrinde öne çıkan lokanta-otel ile diğer hizmetler gruplarında son aylarda gözlenen yavaşlama paket tur fiyatları haricinde devam etmiştir. Gıda fiyatlarındaki ılımlı seyir lokanta-otel fiyatlarına olumlu yansırken döviz kurlarının birikimli etkisinin zayıflaması diğer hizmetler grubu enflasyonundaki yavaşlamayı desteklemektedir. Öte yandan, birim işgücü maliyetlerinde yılın ilk çeyreğinde gözlenen güçlü artışın hizmet enflasyonun yüksek seyrinde etkili olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca, kiraların Nisan ayında olduğu gibi bu dönemde de yüksek bir artış sergilemesi dikkat çekmiştir. Bu gelişmeler çerçevesinde, Mayıs ayında hizmet grubu ana eğilimi yüksek seviyesini korumuştur.

4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Mayıs ayında 1,29 puan azalarak yüzde 8,82 olmuştur. Yıllık enflasyon tüm alt gruplarda gerilerken giyim ve dayanıklı mal gruplarındaki düşüşler öne çıkmıştır. Yılın ilk dört ayında artan mobilya fiyatlarının yanı sıra beyaz eşya fiyatlarının da bu dönemde gerilemesi ve otomobil fiyatlarının yatay seyretmesiyle dayanıklı mallarda olumlu bir görünüm izlenmiştir. Bu dönemde temel mal grubu ana eğilimindeki düşüş sürerken giyim grubu dışlandığında da iyileşmenin belirgin olduğu kaydedilmiştir. Döviz kurlarının birikimli etkisinin azalmasıyla temel mal grubu yıllık enflasyonunun yılın ikinci yarısında yavaşlamaya devam edeceği tahmin edilmektedir.

5. Özetle, son dönemlerde temelde işlenmemiş gıda fiyatları kaynaklı olarak enflasyonda belirgin bir düşüş gözlenmiştir. Mayıs ayında çekirdek enflasyon göstergelerinde de iyileşme yaşanmakla birlikte bu göstergeler yüksek seviyelerini korumaktadır. Çekirdek enflasyon eğilimlerindeki iyileşme ise bu dönemde belirginleşmiştir. Bu çerçeve, önümüzdeki dönemde çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonundaki düşüşün sürmesi beklenmektedir. Bununla birlikte, hizmet grubundaki yüksek enflasyon eğilimi ve birim işgücü maliyet gelişmeleri enflasyondaki iyileşmeyi sınırlandırmaktadır.

Enflasyonu Etkileyen Unsurlar

6. TÜİK tarafından açıklanan 2016 yılı ilk çeyrek verilerine göre, GSYİH yıllık bazda yüzde 4,8 oranında artmıştır. Üretim tarafından değerlendirildiğinde ilk çeyrekte yıllık büyümeye en yüksek katkı sanayi ve hizmet kalemlerinden gelmiştir. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre yılın ilk çeyreğinde GSYİH bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,8 oranında artış kaydetmiştir. Harcama tarafından değerlendirildiğinde, dönemlik büyümeye en yüksek katkıyı tüketim ve ihracat kalemleri yapmıştır. Bu dönemde, ücretlerdeki ve istihdamdaki artışların ve finansal koşullardaki gelişmelerin etkisiyle özel tüketim harcamaları ivmelenmiştir. Avrupa ekonomisinde önceki döneme göre artan toparlanma hızı ihracatı desteklemiştir. Öte yandan, güçlenen tüketim harcamalarının da etkisiyle yılın ilk çeyreğinde ithalat belirgin oranda artmış, net ihracatın dönemlik büyümeye katkısı negatif olmuştur. Özetle, 2016 yılı ilk çeyreği büyümeyi tüketimin sürüklediği, ihracatın destekleyici rol oynadığı, ancak sermaye birikiminin ılımlı seyrettiği bir dönem olmuştur.