Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2016-37
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
26.07.2016
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
26.07.2016
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Enflasyon Gelişmeleri
1- Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 0,47 oranında artmış ve yıllık enflasyon 1,06 puan artarak yüzde 7,64 olmuştur. Bu dönemde işlenmemiş gıda fiyatlarında gözlenen düzeltme ve baz etkisi kaynaklı olarak gıda enflasyonu belirgin bir yükseliş kaydetmiştir. Çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonları azalırken ana eğilimlerinde kayda değer bir değişim görülmemiştir.
2- Haziran ayı Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti’nde öngörüldüğü üzere, gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonu Haziran ayında işlenmemiş gıda grubu kaynaklı olarak yükselmiş ve yüzde 6,63 olmuştur. İşlenmemiş gıda grubunda taze meyve ve sebze fiyatlarında belirgin bir artış kaydedilmiştir. Böylece işlenmemiş gıda grubunda düşük bazın da etkisiyle yıllık enflasyon yaklaşık 9 puan artarak yüzde 4,62’ye ulaşmıştır. Buna karşılık işlenmiş gıda grubunda son üç yılın en düşük aylık artış oranı izlenmiş ve grup yıllık enflasyonu yüzde 8,38’e gerilemiştir. Temmuz ayına ilişkin ilk veriler, yıllık gıda enflasyonunun işlenmemiş gıda kaynaklı olarak yükselmeye devam edebileceğine işaret etmektedir. Enerji grubunda ise fiyatlar uluslararası petrol fiyatlarına bağlı olarak yüzde 0,50 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 2,33’e yükselmiştir.
3- Hizmet fiyatları Haziran ayında yüzde 0,42 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu yarım puan azalarak yüzde 8,25’e gerilemiştir. Konaklama hizmetleri fiyatlarının sürüklediği lokanta-otel grubunda son aylarda gözlenen yavaşlama Haziran ayında da sürmüştür. Türk lirasındaki birikimli değer kaybı etkilerinin zayıflamasıyla birlikte diğer hizmetler grubundaki olumlu seyir hizmet enflasyonundaki yavaşlamayı desteklemiştir. Bu çerçevede, Haziran ayında hizmet grubu ana eğiliminde iyileşme gözlenmiştir. Öte yandan kiralarda önceki iki aydaki yüksek oranlı artış eğilimi sürmüş ve yıllık enflasyon yüzde 8,83’e ulaşmıştır.
4- Temel mal grubu yıllık enflasyonu Haziran ayında 0,31 puan artarak yüzde 9,13 olmuştur. Yıllık enflasyon dayanıklı mallarda artarken diğer alt gruplarda yatay seyretmiştir. Dayanıklı mal grubu büyük ölçüde Türk lirasının Mayıs ayındaki değer kaybına bağlı olarak olumsuz bir görünüm sergilemiştir. Bu dönemde iç satışların nispeten güçlü seyrettiği otomobil sektöründe fiyatlar yüksek bir oranda artarken emek yoğun bir sektör olan mobilya grubunda fiyat artışı yavaşlamakla birlikte sürmüştür. Bu doğrultuda temel mal grubu ana eğilimi bir miktar yükselmiştir. Döviz kurlarının birikimli etkisinin azalmasıyla yılın geri kalanında temel mal grubu yıllık enflasyonunun yavaşlayacağı öngörülmektedir.
5- Özetle, Haziran ayında tüketici enflasyonu işlenmemiş gıda fiyatlarına bağlı olarak yükselmiştir. Bu dönemde çekirdek enflasyon göstergeleri sınırlı da olsa gerilemeye devam etmiştir. Temmuz ayında tütün ürünleri fiyatlarında kaydedilen artış tüketici enflasyonu üzerinde yukarı yönlü bir etki oluşturacaktır. Kurul, işlenmemiş gıda ve tütün fiyatlarındaki bu gelişmelere bağlı olarak kısa vadede enflasyonda belirgin bir artış gözlenebileceğine dikkat çekmiştir. Çekirdek enflasyonun ise kademeli düşüşünü sürdürmesi beklenmektedir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
6- 2016 yılı ikinci çeyreğine ilişkin veriler iktisadi faaliyetteki artış eğiliminin bir miktar yavaşlayarak da olsa devam edeceğine işaret etmektedir. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi Mayıs ayında Nisan ayına göre yüzde 1,6 oranında artarken Nisan ayındaki zayıf seyrin etkisiyle Nisan-Mayıs döneminde üretim ilk çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 oranında azalmıştır. Haziran ayına ilişkin mevcut göstergeler sanayi üretiminin Mayıs ayına kıyasla daha ılımlı seyredebileceğine işaret etmektedir. Anketlerden elde edilen üretim ve sipariş endeksleri Haziran ayında gerilerken, taşıt üretimi de bu ayda sınırlı oranda azalmıştır.
7- Harcama tarafına ilişkin veriler nihai yurt içi talepte ılımlı bir seyre işaret etmektedir. Nisan-Mayıs döneminde tüketim malları üretimi yatay seyrederken ithalatı gerilemiştir. Yatırım malları üretimi ve ithalatında da benzer bir görünüm mevcuttur. Otomobil ve ticari araç satışlarındaki artış eğilimi ise ikinci çeyrekte de sürmüştür. İkinci çeyrekte firmaların yatırım talebi görece zayıf bir seyir izlemiştir. Nisan-Mayıs döneminde altın hariç ihracat miktar endeksi ilk çeyreğe kıyasla sınırlı bir oranda artarken altın hariç ithalat miktar endeksi gerilemiştir.
8- Dış ticaret hadlerindeki olumlu gelişmeler ve tüketici kredilerinin ılımlı seyri cari dengedeki iyileşmeyi desteklemektedir. Artan jeopolitik risklere karşın Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracattaki büyüme eğilimi son dönemde artarak devam etmektedir. Bu çerçevede, ihracatımızın pazar değiştirme esnekliği ihracatı desteklemektedir. Ancak, gerileme eğilimi sergileyen turizm gelirlerinin cari açık üzerindeki olası olumsuz etkileri yaz ayları ile birlikte daha belirgin bir şekilde hissedilebilecektir. Diğer taraftan, emtia fiyatlarının cari açık üzerindeki olumlu etkisinin de önümüzdeki dönemlerde kademeli olarak sınırlanması beklenmektedir.