2017-42 Para Politikası Kurulu Toplantı Özetine İlişkin Basın Duyurusu

2. Eylül ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık enflasyon 0,53 puan yükselerek yüzde 12,50 olmuştur. Yıllık enflasyon hem işlenmiş hem de işlenmemiş gıda gruplarında yükselmiştir. İşlenmemiş gıda enflasyonundaki bu görünümde olumsuz baz etkisi öne çıkarken, kırmızı et fiyatları alınan tedbirlerin etkisiyle azalmakta, mevsimsel etkilerden arındırılmış işlenmemiş gıda fiyatları da son üç aydır gerilemektedir. Ekim ayına ilişkin öncü göstergeler, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki aşağı yönlü eğilimin sürdüğüne işaret etmektedir. Enerji fiyatları ise bu dönemde petrol ve diğer girdi fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak yüksek bir aylık artış kaydederken, bu eğilimin Ekim ayında da sürdüğü görülmektedir.

3. Hizmet grubu fiyatları Eylül ayında yüzde 1,04 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 9,55’e yükselmiştir. Yüksek aylık fiyat artışları alt gruplar geneline yayılırken özellikle konaklama hizmetleri ve kiradaki artış dikkat çekmiştir. Genel enflasyona endeksleme davranışının güçlü olduğu eğitim hizmetleri fiyatları bir önceki ay olduğu gibi bu dönemde de yüksek bir oranda artmıştır. Hizmet enflasyonundaki yükselişte maliyet artışları ve geçmiş enflasyona endekslemenin yanı sıra iktisadi faaliyetteki güçlü seyrin de etkileri hissedilmektedir.

4. Eylül ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu 1,62 puan artarak yüzde 12,70 olmuştur. Yıllık enflasyon, giyimde belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda yükselmiştir. Temel mal enflasyonunun son dönemdeki yukarı yönlü seyrinde döviz kuru gelişmelerinin gecikmeli etkileri, iktisadi faaliyetteki güçlü seyir ve giyim kaynaklı yöntemsel etkiler öne çıkmaktadır. Giyim fiyatlarının ağırlık yapısındaki değişim yıl içindeki en belirgin etkisini bu dönemde göstermiş ve çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonundaki yükselişin yaklaşık yarısı yöntemsel etkilerden kaynaklanmıştır. Öte yandan, dayanıklı mal fiyatlarındaki artışta otomobil ve beyaz eşya kalemleri öne çıkarken, giyim ve dayanıklı dışı temel mallarda aylık fiyat artışları ivmelenmiştir. Ekim ayına ilişkin göstergeler grup enflasyonundaki yükselişin sürdüğüne işaret etmektedir. Bu gelişmede beyaz eşya ile mobilya sektöründeki geçici vergi indirimlerinin geri alınmasının etkisi de rol oynayacaktır. Bunun yanında Ekim ayında giyim grubundaki yöntem değişiminin yukarı yönlü etkisinin azalarak da olsa süreceği not edilmelidir.

5. Özetle, enflasyonun bulunduğu yüksek seviyeler ve çekirdek enflasyon görünümüne ilişkin gelişmeler fiyatlama davranışlarına dair risk oluşturmaya devam etmektedir.

Enflasyonu Etkileyen Unsurlar

6. Son dönemde açıklanan veriler iktisadi faaliyetin güçlü seyrettiğine işaret etmektedir. Temmuz-Ağustos dönemi sanayi üretimi ve Eylül ayına ilişkin anket göstergeleri sanayi sektörü faaliyetinin ikinci çeyreğe kıyasla bir miktar hız kesmekle birlikte kuvvetli seyrettiğini göstermektedir. Bu dönemde büyümenin sektörel yayılımının artmasıyla hizmet ve ticaret sektörlerine ilişkin göstergeler de güçlü bir seyir arz etmiş; turizm sektöründeki toparlanma da iktisadi faaliyeti desteklemiştir.

7. Üretim sektörlerindekine benzer bir görünüm talep göstergelerinde de izlenmektedir. Özel tüketimin büyümeye desteği sürerken, uzun süredir zayıf seyreden makine-teçhizat yatırımlarında toparlanma sinyallerinin arttığı görülmektedir. Yılın üçüncü çeyreğinde yurt içi talebin büyümeye katkısının artacağı öngörülmektedir. Kurul, iktisadi faaliyetin güçlü seyrine ek olarak takvim ve baz etkilerinin de etkisiyle üçüncü çeyrekte yıllık büyümenin oldukça yüksek bir oranda gerçekleşeceği değerlendirmesini yinelemiştir.

8. Başta Avrupa Birliği bölgesinde iyileşen büyüme görünümü olmak üzere küresel ölçekte gözlenen toparlanma eğilimi ve dış piyasalarda pazar çeşitlendirme esnekliği ihracatı desteklemeye devam etmektedir. İç talepteki toparlanma ve baz etkileri ile önümüzdeki aylarda cari açıkta bir miktar artış beklense de turizmdeki güçlü toparlanma ve mal ihracatındaki artış eğiliminin cari dengeye olumlu katkı vermeye devam etmesi beklenmektedir.

9. İşgücü piyasasındaki iyileşme Temmuz döneminde duraklamıştır. Bu dönemde, inşaat sektörü istihdamı artarken sanayi ve hizmet sektörlerinde istihdam bir önceki döneme göre gerilemiştir. Böylelikle üçüncü çeyrekte iktisadi faaliyetin sektörler geneline yayılan güçlü seyrine karşılık işgücü piyasasında kısmi bir iyileşme görülmüştür. Anket verileri Temmuz dönemindeki zayıf görünümün geçici olduğuna işaret etmektedir. Bununla birlikte Kurul, işgücüne katılım oranındaki güçlü artış eğilimi nedeniyle istihdam artışlarının işsizlik oranlarına yansımasının nispeten sınırlı kaldığını not etmiştir.