2018-12 Para Politikası Kurulu Toplantı Özetine İlişkin Basın Duyurusu

2. Mart ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonu 0,10 puan artarak yüzde 10,37 olmuştur. Olumlu hava koşullarına bağlı olarak düşük seyreden taze meyve-sebze enflasyonu işlenmemiş gıda enflasyonuna düşüş yönünde katkı verirken, bu dönemde süt ve kırmızı et fiyatlarında güçlü artışlar izlenmiştir. Bu artışların işlenmiş gıda grubuna yansımaları sonucu peynir ve diğer süt ürünleri ile katı yağlar ve işlenmiş et ürünleri fiyatlarında yükselişler gözlenmiştir. Ocak ayında ÖTV düzenlemesine gidilen alkolsüz içeceklerdeki fiyat artışları da sürmüştür. Bu doğrultuda, işlenmiş gıda grubunda aylık enflasyon güçlü seyretmeye devam etmiş, grup yıllık enflasyonu yüzde 14,42’ye ulaşmıştır. Nisan ayına ilişkin öncü göstergeler, gıda yıllık enflasyonunda yavaşlamaya işaret etmektedir.

3. Enerji grubunda fiyatlar Mart ayında yüzde 0,32 oranında artmış, yıllık enflasyon büyük ölçüde baz etkisi kaynaklı olarak yüzde 8,29’a yükselmiştir. Nisan ayında enerji grubu enflasyonunda, elektrik fiyat artışına ek olarak Türk lirasındaki değer kaybı ve petrol fiyatlarındaki yükselişe istinaden akaryakıt fiyatları öncülüğünde kayda değer bir yükseliş öngörülmektedir. Bir önceki yılın ikinci çeyreğindeki düşük baz da dikkate alındığında, kısa vadede enerji enflasyonunda yukarı yönlü seyrin devam etmesi söz konusudur.

4. Hizmet grubunda yıllık enflasyon Mart ayında 0,11 puan azalarak yüzde 9,26’ya gerilemiş, bu gelişmede ulaştırma ve diğer hizmetler kalemleri belirleyici olmuştur. Ulaştırma grubu enflasyonu karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı, diğer hizmetler grubu enflasyonu ise ev aletlerinin onarımı ve paket tur kaynaklı baz etkileri öncülüğünde düşmüştür. Enflasyon ve enflasyon beklentilerinin mevcut düzeyi, döviz kuruna duyarlı kalemlerdeki fiyat artışları, gıda enflasyonundaki görünüm ve iktisadi faaliyetteki güçlü seyir hizmet enflasyonunda yüksek seviyelerin devamına neden olmaktadır. Bunun yanında, ücret ayarlamalarına bağlı olarak yüksek seyreden reel birim iş gücü maliyetleri de emek yoğun yapısı itibarıyla hizmet sektörü enflasyonunda daha olumlu bir görünümü sınırlamaktadır.

5. Temel mal grubu yıllık enflasyonu 1,00 puan azalarak yüzde 13,93’e gerilemiştir. Yıllık enflasyon tüm alt gruplarda gerilese de yüksek seviyesini korumuştur. Dayanıklı mal fiyatlarındaki aylık artışta otomobil ve beyaz eşya fiyatları belirleyici olmuştur. Diğer temel mal grubu fiyatlarındaki yüksek aylık artışta ise gecikmeli kur etkileri ve ilaç fiyatlarında referans alınan kurdaki güncellemeye bağlı olarak Şubat ayında yapılan artışın bu döneme sarkan etkisinin öne çıktığı görülmüştür. Yakın dönemde Türk lirasında kaydedilen değer kayıpları temel mal grubu enflasyon görünümünü olumsuz etkilemektedir.

6. Sonuç olarak, enflasyon ve enflasyon beklentilerinin bulunduğu yüksek seviyeler fiyatlama davranışları üzerinde risk oluşturmaya devam etmektedir. Başta petrol olmak üzere ithalat fiyatlarında kaydedilen yükseliş söz konusu riskleri artırmıştır.

Enflasyonu Etkileyen Unsurlar

7. Milli gelir verileri 2017 yılının son çeyreğinde iktisadi faaliyetin gücünü koruduğu yönündeki geçmiş değerlendirmeleri teyit etmiştir. Son çeyrekte Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) dönemlik olarak yüzde 1,8, yıllık olarak ise yüzde 7,3 oranında artış kaydetmiştir. Böylelikle, 2017 yılı büyümesi yüzde 7,4 olarak gerçekleşmiştir.

8. 2017 yılının son çeyreğinde hem yıllık hem de dönemlik büyümenin sürükleyicisi yurt içi talep olmuştur. Vergi indirimlerinin sona ermiş olmasına rağmen yılın son çeyreğinde özel tüketim harcamaları yüksek oranda artmış, kamu tüketiminin büyümeye katkısı ise oldukça hızlanmıştır. Yatırımlar yıllık büyümeye katkı vermeye devam etse de, dönemlik büyümeyi sınırlamıştır. Öte yandan, net ihracat dönemlik ve yıllık büyümeye düşürücü yönde katkı yapmıştır. Bu gelişmede, ihracattaki olumlu performansın sürmesine rağmen, yurt içi talebin güçlü seyri ve tarihsel ortalamaların üzerinde seyreden altın ithalatına bağlı olarak toplam ithalatın kuvvetli bir artış kaydetmesi rol oynamıştır.

9. Son dönemde açıklanan veriler iktisadi faaliyetin gücünü koruduğuna işaret etmektedir. 2018 yılı ilk çeyreğine ilişkin anket göstergeleri ve Ocak-Şubat dönemi sanayi üretimi verileri, sanayi sektörü faaliyetinin geçtiğimiz çeyreğe kıyasla bir miktar hız kesmekle birlikte artışını sürdürdüğünü göstermektedir. Anılan dönemde özellikle inşaat faaliyetlerine ara girdi sağlayan sektörlerin faaliyetindeki ivmelenme dikkat çekmiştir. Tekstil ve giyim gibi turizm bağlantısı güçlü faaliyet kollarındaki güçlü seyir de imalat sanayi üretimini desteklemiştir. Hizmet ve ticaret sektörlerine ilişkin anket göstergeleri ise bu sektörlerin faaliyetlerinde daha ılımlı bir seyre işaret etmektedir.