Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2019-11
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
13.03.2019
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
13.03.2019
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 6 Mart 2019
Enflasyon Gelişmeleri
1. Şubat ayında tüketici fiyatları yüzde 0,16 oranında artmış ve yıllık enflasyon 0,68 puan gerileyerek yüzde 19,67 olmuştur. Yıllık enflasyon enerji grubu hariç alt gruplarda gerilemiştir. Enerji grubunda petrol fiyatlarındaki yükseliş; temel mal enflasyonunda ise döviz kurundaki ılımlı seyrin yanı sıra iç talepteki zayıflama etkili olmuştur. Hizmet enflasyonu bu dönemde enflasyona düşüş yönünde sınırlı bir miktar katkı verse de, yüksek seyretmeye devam etmiştir. Bu gelişmeler doğrultusunda, çekirdek enflasyon göstergelerinin yıllık enflasyonu yavaşlamış, ana eğilimi ise bir miktar yükselmekle birlikte düşük seviyelerini korumuştur. Özetle, Türk lirasında yakın dönemde gözlenen ılımlı seyir ve zayıf iç talep koşulları tüketici enflasyonundaki gerilemeyi desteklerken, birikmiş maliyet yönlü baskılar daha olumlu bir görünümü sınırlamaktadır.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonu Şubat ayında 1,72 puanlık bir düşüşle yüzde 29,25’e gerilemiştir. Söz konusu gerilemeye hem işlenmiş hem işlenmemiş gıda grubu katkı vermiş; yıllık enflasyon bu gruplarda, sırasıyla, yüzde 20,18 ve yüzde 39,07 olarak gerçekleşmiştir. İşlenmemiş gıda grubu yıllık enflasyonundaki gerilemede taze meyve-sebze fiyatları belirleyici olurken, bu alt grubun yıllık enflasyonu yüzde 59,75 ile yüksek seyrini korumuştur.
3. Enerji grubu fiyatları Şubat ayında yüzde 0,75 oranında artmış ve yıllık enflasyon 1,51 puanlık yükselişle yüzde 14,57 olmuştur. Bu gelişmede uluslararası enerji fiyatlarındaki görünüme bağlı olarak artan akaryakıt ve tüpgaz fiyatları belirleyici olmuştur.
4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Şubat ayında 1,53 puan düşerek yüzde 21,22’ye gerilemiştir. Bu dönemde, yıllık enflasyondaki yavaşlama eğilimi alt gruplar geneline yayılarak sürmüştür. Dayanıklı mal grubu fiyatlarında gerileme devam ederken, giyim ve ayakkabı grubu yıllık enflasyonunda zayıf iç talep koşullarına bağlı olarak gözlenen düşüşün yavaşlayarak sürdüğü gözlenmiştir. Diğer temel mallarda da aylık fiyat artışı zayıf seyretmiştir. Özetle, son dönemde temel mal grubu enflasyonunda kaydedilen ılımlı seyirde, Türk lirasındaki görünüm ve iç talepteki yavaş seyrin etkileri izlenmiştir.
5. Hizmet grubu fiyatları, Ocak ayındaki yüksek artışın ardından, Şubat ayında görece ılımlı bir artış kaydederek yüzde 0,58 oranında yükselmiştir. Böylelikle, grup yıllık enflasyonu 0,26 puanlık düşüşle yüzde 15,14 olmuştur. Yıllık enflasyon kira grubunda yatay seyrederken, diğer alt gruplarda gerilemiştir. Bu dönemde lokanta-otel grubu yıllık fiyat artışı gıda enflasyonu görünümüne paralel olarak yüksek seyretmiştir. Ulaştırma hizmetleri yıllık enflasyonu, talep koşullarındaki seyre de bağlı olarak, kara ve havayolu taşımacılığı fiyatları öncülüğünde gerilemiştir. Hizmet enflasyonu iç talep koşullarındaki yavaş seyre karşın, gerek maliyet unsurları gerekse geriye doğru endeksleme neticesinde yüksek seviyesini korumuştur.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
6. Son dönemde açıklanan veriler ekonomideki dengelenme eğiliminin belirginleştiğini göstermektedir. 2018 yılının son çeyreğinde sanayi üretimi üçüncü çeyreğe kıyasla gerilerken, hizmetler ve inşaat sektörlerine ilişkin göstergelerle birlikte iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın sektörler geneline yayıldığı görülmektedir. Yurt içi talep ve ithalattaki yavaşlamaya karşılık mal ihracatı ve turizm talebindeki güçlü seyirle birlikte net ihracatın son çeyrekte dönemlik ve yıllık büyümeye yüksek katkı vermeye devam ettiği değerlendirilmiştir.
7. Finansal koşullardaki sıkılığın etkisiyle iktisadi faaliyet yavaş bir seyir izlemektedir. Kamu harcamalarındaki artış, dayanıklı mallardaki vergi indirimlerinin süresinin uzatılması ve kredi hacmindeki kısmı yükselişin ilk çeyrekte yurt içi talepte ılımlı bir toparlamayı desteklediği değerlendirilmektedir.
8. Son dönemde başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere küresel büyüme görünümüne ilişkin yavaşlama sinyallerine rağmen dış talep nispeten gücünü korumaktadır. Yurt içi talepteki yavaşlamaya bağlı olarak firmaların dış piyasalara yönelme eğilimi ve pazar çeşitlendirme esnekliği mal ihracatını desteklemekte; gecikmeli döviz kuru etkileri, krediler ve iktisadi faaliyetteki yavaş seyir ithalat talebini sınırlamakta; canlı seyreden turizm talebiyle birlikte dış dengedeki iyileşme hızlı bir şekilde devam etmektedir. Önümüzdeki dönemde cari dengedeki iyileşme eğiliminin sürmesi beklenmektedir.
9. İşgücü piyasası verileri, iktisadi faaliyetteki yavaşlamayı teyit etmektedir. 2018 yılının Ekim-Aralık dönemi verilerine göre tarım dışı istihdam başta inşaat olmak üzere sektörler genelinde üçüncü çeyreğe kıyasla azalmış, işsizlik oranları yükselişini sürdürmüştür.