Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2019-31
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
31.07.2019
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
31.07.2019
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 25 Temmuz 2019
Enflasyon Gelişmeleri
1. Tüketici fiyatları Haziran ayında yataya yakın seyrederek yüzde 0,03 oranında artmış ve yıllık enflasyon 2,99 puan düşerek yüzde 15,72’ye gerilemiştir. Bu dönemde yıllık enflasyon, gıda grubunda daha belirgin olmakla birlikte, alt kalemler genelinde düşmüştür. Gıda yıllık enflasyonu, sebze ürünlerindeki görünüme bağlı olarak düşen işlenmemiş gıda fiyatları öncülüğünde azalmıştır. Enerji fiyatları gerileyerek tüketici enflasyonuna olumlu katkı vermiştir. İç talep gelişmeleri ve parasal sıkılaştırmanın etkilerinin yanı sıra kurdaki birikimli değer kaybı etkilerinin zayıflaması çekirdek enflasyon göstergelerinin yıllık enflasyonundaki yavaşlamayı desteklemiştir.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu yıllık enflasyonu Haziran ayında 9,24 puan düşerek yüzde 19,20’ye gerilemiştir. İşlenmemiş gıda grubu enflasyonu, sebze fiyatlarına bağlı olarak, yüzde 15,31’e gerileyerek tüketici enflasyonundaki yavaşlamanın ana belirleyicisi olmuştur. İşlenmiş gıda grubunda ise fiyatlar, maliyet artışlarının gecikmeli yansımasına bağlı olarak, Haziran ayında da yüksek bir oranda artmış ve bu grupta yıllık enflasyon yükselmiştir.
3. Enerji grubu fiyatları Haziran ayında yüzde 1,04 oranında gerilemiştir. Bu gelişmede şebeke suyu fiyatlarındaki düşüş ile döviz kuru gelişmeleri ve petrol fiyatlarındaki gerilemeye bağlı olarak düşen akaryakıt fiyatları etkili olmuştur. Temmuz ayında elektrik fiyatlarındaki ayarlamaya bağlı olarak enerji grubu yıllık enflasyonunda yükseliş beklenmektedir.
4. Haziran ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu 1,80 puanlık düşüşle yüzde 14,79 olarak gerçekleşmiş; bu düşüşe tüm alt gruplar destek vermeye devam etmiştir. Bu dönemde dayanıklı mal grubunda otomobil fiyatlarındaki yükselişe karşın diğer alt kalemlerin etkisiyle ılımlı bir fiyat artışı izlenirken, giyim grubunda fiyat değişimi mevsimsel ortalamaların altında gerçekleşmeye devam etmiştir. Bir önceki yıldan gelen yüksek baz etkisinin yanı sıra yakın dönemdeki döviz kuru gelişmelerinin ve iç talepteki zayıf seyrin temel mal enflasyonundaki düşüşü desteklediği değerlendirilmektedir. Öte yandan, Temmuz ayında, mobilya, beyaz eşya ve otomobil sektörlerindeki geçici vergi indirimlerinin sona ermesine bağlı olarak temel mal grubu yıllık enflasyonunda geçici bir yükseliş gözlenmesi beklenmektedir.
5. Hizmet grubu fiyatları Haziran ayında yüzde 1,65 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 0,23 puan gerileyerek yüzde 14,92 olmuştur. Yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetler grubunda gerilerken, diğer alt kalemlerde artış göstermiştir. Bu dönemde, lokanta-otel grubunda turizmdeki canlılığa da bağlı olarak gerek yemek hizmetleri gerekse konaklama hizmetlerinde yüksek fiyat artışları izlenmiştir. Ulaştırma grubu enflasyonundaki yükselişte karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı fiyatları öne çıkmıştır. Hizmet grubu ana eğiliminde ise güçlü seyreden turizm talebi kaynaklı olarak bir miktar yükseliş izlenmiştir. Bu dönemde, iç talepteki zayıf seyrin hizmet enflasyonu üzerindeki düşürücü etkisinin; canlı seyreden turizm, bazı kalemlerdeki birikimli maliyet artışları, reel birim işgücü maliyetleri ve geçmiş enflasyona endeksleme eğilimine bağlı olarak sınırlandığı değerlendirilmektedir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
6. Son dönemde açıklanan veriler iktisadi faaliyetin ılımlı bir toparlanma eğilimi sergilediğini göstermektedir. Sanayi üretimi Mayıs ayında bir önceki aya göre artış kaydetmiş, Nisan-Mayıs döneminde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 oranında yükselerek toparlanma eğilimini sürdürmüştür. Bu görünüm, son dönemde sanayi üretimindeki artışı destekleyen diğer ulaşım araçları sektörü dışlandığında da korunmaktadır. Nisan-Mayıs aylarında anket verilerinde gözlenen olumsuz görünüm Haziran ayında yerini iyileşmeye bırakmıştır. Böylelikle imalat sanayi kapasite kullanım oranı ve PMI-üretim gibi anket göstergeleri ikinci çeyrekte artış sergilemiştir. Diğer yandan, hizmetler sektörü faaliyetinde de toparlanma gözlenirken, inşaat sektöründeki zayıf seyir devam etmektedir.
7. Küresel büyüme görünümündeki zayıflamaya rağmen rekabet gücündeki gelişmelerin etkisiyle mal ve hizmet ihracatı artış eğilimini sürdürmekte, özellikle turizmdeki güçlü seyir doğrudan ve bağlantılı sektörler kanalıyla iktisadi faaliyeti desteklemektedir. Son dönemde başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere küresel büyüme görünümüne ilişkin kısmi yavaşlama sinyallerine rağmen dış talep nispeten gücünü korumaktadır. Nisan-Mayıs döneminde Avrupa Birliği bölgesine yapılan ihracat miktarındaki kısmi yavaşlamaya rağmen, diğer bölgelerdeki güçlü performans neticesinde mevsimsellikten arındırılmış altın hariç ihracat miktar endeksi bir önceki çeyreğe kıyasla yükselişini sürdürmüştür. Aynı dönemde yabancı ziyaretçi sayısı ile seyahat ve taşımacılık gelirlerindeki güçlü artış eğilimi de korunmuş ve hizmet ihracatının da büyümeye desteği devam etmiştir. Turizmdeki güçlü seyrin, başta giyim olmak üzere dayanıksız tüketim malları üretimi ve taşımacılık hizmetleri gibi sektörler kanalıyla ekonomiye yayılımı, işgücü ve kredi piyasaları görünümüne bağlı olarak yurt içi yerleşik talebindeki zayıf seyri kısmen telafi etmektedir.