Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2020-09
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
26.02.2020
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
26.02.2020
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 19 Şubat 2020
Enflasyon Gelişmeleri
1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,35 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,31 puan yükselerek yüzde 12,15 olmuştur. Yıllık enflasyon enerji dışındaki ana gruplarda gerilerken, enerji enflasyonundaki belirgin artış bir önceki yılın aynı dönemindeki düşük bazdan kaynaklanmıştır. Bu dönemde, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonu görece yatay seyretmiş, eğilimleri ise bir miktar yükselmiştir.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Ocak ayında 1,85 puan düşerek yüzde 9,04’e gerilemiştir. İşlenmemiş gıda fiyatları temelde taze meyve-sebze fiyatlarının etkisiyle mevsimsel olarak güçlü bir şekilde artsa da, yüksek baz etkisiyle grup yıllık enflasyonu düşmüş ve gıda enflasyonunu sınırlamıştır. Diğer yandan, işlenmiş gıda fiyatları yüksek artış eğilimini Ocak ayında da sürdürmüş; ekmek ve tahıllar ile süt ürünleri bu artışa öncülük eden kalemler olmaya devam etmiştir.
3. Enerji grubu fiyatları Ocak ayında yüzde 1,11 oranında artmıştır. Grup yıllık enflasyonu ise bir önceki yılın aynı döneminde yapılmış olan elektrik, doğalgaz ve şebeke suyu fiyat indirimlerinin oluşturduğu baz etkisiyle 6,16 puan yükselerek yüzde 17,14’e ulaşmıştır. Aylık fiyat artışında şebeke suyunda gözlenen artışlar ve uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın, döviz kuru gelişmeleri nedeniyle bir miktar yükselen akaryakıt fiyatları etkili olmuştur. Şubat ayına ilişkin öncü göstergeler akaryakıt fiyatlarına bağlı olarak grup yıllık enflasyonunun gerileyeceğine işaret etmektedir. Öte yandan, Şubat ayında tütün ve alkolsüz içecekler grubunda tütün ürünleri fiyatlarında düşüş izlenmektedir.
4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Ocak ayında 0,13 puan düşerek yüzde 7,35 olmuştur. Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal grubunda gerilerken, giyim ve ayakkabı grubunda yükselmiş, diğer temel mallar grubunda ise yatay seyretmiştir. Mobilya ürünlerinde yapılan KDV indiriminin fiyatlara büyük ölçüde yansımasıyla dayanıklı mal grubu fiyatları Ocak ayında gerilemiştir. Bu doğrultuda temel mal enflasyonunun ana eğilimi ılımlı seyrini korumuştur.
5. Hizmet fiyatları Ocak ayında yüzde 2,00 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu sınırlı bir oranda gerileyerek yüzde 12,20 olmuştur. Bu dönemde yıllık enflasyon, kira, ulaştırma ve haberleşme gruplarında gerilemiş, lokanta-otel grubunda sınırlı bir miktar artmış, diğer hizmetlerde ise görece yatay seyretmiştir. Aylık gelişmeler incelendiğinde, diğer hizmetler grubunda, geçmişe endeksleme eğilimi gösteren, döviz kuru etkilerini yansıtan ve yeniden değerleme oranına göre belirlenen kalemlerin fiyatlarındaki artışlar dikkat çekmiştir. Bu dönemde hizmet enflasyonu ana eğilimi bir miktar yükselmiştir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
6. Son döneme ilişkin veriler iktisadi faaliyetteki toparlanma eğiliminin devam ettiğini göstermektedir. Sanayi üretimi Aralık ayında bir önceki aya göre kuvvetli bir artış kaydetmiş, son çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,5 oranında yükselmiştir. Anket göstergeleri üretimdeki güçlü seyrin Ocak ayında da devam edeceği yönünde sinyal vermektedir.
7. Risk primindeki düşüş, belirsizliklerdeki azalma ve kredilerdeki canlanma yurt içi talebi desteklemekte ve iktisadi faaliyetin sektörel yayılımındaki iyileşme devam etmektedir. Kredi faizlerindeki gerilemenin ve ekonominin genel gidişatına dair beklentilerdeki iyileşmenin etkisiyle son dönemde yatırımlarda ve istihdamda toparlanma sinyalleri alınmakla birlikte zayıf seyir sürmektedir. Kurul, yatırım ve istihdam görünümündeki iyileşmenin devamı açısından büyüme ve talep istikrarının önemine vurgu yapmıştır.
8. Rekabet gücündeki gelişmelerin olumlu etkisi sürerken küresel büyüme görünümündeki zayıflama dış talebi kısmen yavaşlatmaktadır. Son dönemde başta Almanya ve İngiltere olmak üzere Avrupa Bölgesi PMI göstergeleri büyüme görünümünde kısmi bir iyileşmeye işaret etmiştir. Dış talepteki bu iyileşmenin yanı sıra yeni pazar kazanımlarının da ihracata olumlu yansımaları izlenmiştir. Ancak, Çin’deki salgın hastalığa bağlı olarak küresel büyümeye yönelik aşağı yönlü risklerin yeniden belirginleşmesi dış talep görünümüne ilişkin belirsizlikleri arttırmaktadır. Öte yandan yurt içi talepteki toparlanmayla birlikte ithalat artmakta ve net ihracatın büyümeye katkısı gerilemektedir. Cari işlemler dengesi ılımlı bir seyir izlemekle birlikte talep kompozisyonundaki gelişmelerin ve salgın hastalığın oluşturabileceği etkiler yakından takip edilmektedir.
9. İktisadi faaliyetin güç kazanmasıyla işgücü piyasasında toparlanma eğilimi devam etmektedir. Kasım döneminde bir önceki döneme kıyasla tarım dışı istihdam sanayi sektörü kaynaklı artarken, işsizlik oranları azalmaya devam etmiştir. Öncü göstergeler, işsizlik oranlarındaki düşüşün ilk çeyrekte de sürdüğüne işaret etmektedir.