Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
2020-19
Kurum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Kabul Tarihi:
24.03.2020
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
24.03.2020
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
Toplantı Tarihi: 17 Mart 2020
Enflasyon Gelişmeleri
1. Şubat ayında tüketici fiyatları yüzde 0,35 oranında artmış, yıllık enflasyon 0,22 puan yükselişle yüzde 12,37 olmuştur. Gerek işlenmemiş gerekse işlenmiş gıda gruplarında gözlenen yıllık enflasyon artışı tüketici enflasyonunu yukarı çeken temel unsur olmuştur. Uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte akaryakıt fiyatları gerilemiş ve enerji grubu yıllık enflasyonu azalmıştır. Hizmet enflasyonu Şubat ayında bir miktar artış sergilerken, temel mal enflasyonu ılımlı bir seyir izlenmiştir. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonu sınırlı ölçüde artmış, eğilimleri ise görece yatay seyretmiştir.
2. Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu Şubat ayında 1,54 puan artarak yüzde 10,58 seviyesine yükselmiştir. İşlenmemiş gıda fiyatları taze meyve-sebze ve kırmızı et fiyatlarının etkisiyle mevsimsel olarak güçlü bir şekilde artmıştır. Bu gelişme sonucu söz konusu grubun yıllık enflasyonu yükselse de tarihi olarak düşük seviyelerde seyretmeye devam etmiştir. İşlenmiş gıda fiyatlarında son dönemde gözlenen yüksek artış eğilimi Şubat ayında bir miktar zayıflamış, yıllık enflasyon sınırlı bir şekilde yükselmiştir. Ekmek ve tahıllar bu artışa öncülük eden kalem olmaya devam ederken, katı ve sıvı yağlar ile et ürünleri de öne çıkmıştır.
3. Enerji grubu fiyatları Şubat ayında yüzde 0,63 oranında düşmüş, grup yıllık enflasyonu da 1,60 puan azalarak yüzde 15,54’e gerilemiştir. Bu gelişmede, Türk lirasındaki değer kaybına rağmen uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşle gerileyen akaryakıt fiyatları belirleyici olmuştur. Mart ayına ilişkin öncü göstergeler enerji fiyatlarının aylık olarak gerileyeceğine, baz etkilerinin de desteğiyle grup yıllık enflasyonunun belirgin şekilde düşeceğine işaret etmektedir.
4. Temel mal grubu yıllık enflasyonu Şubat ayında 0,30 puan gerileyerek yüzde 7,05 olmuştur. Bu dönemde yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı grubunda yatay seyretmiş, dayanıklı mal ve diğer temel mallar grubunda ise bir miktar düşmüştür. Dayanıklı mal grubu fiyatları Şubat ayında gerilerken, mobilya ürünlerinde yapılan KDV indiriminin etkisinin sürdüğü gözlenmiştir. Diğer yandan, altın fiyatları döviz kuru etkilerinin yanı sıra uluslararası gelişmelere paralel olarak artış göstermiş, yıllık enflasyonu yüksek seyretmeye devam etmiştir.
5. Hizmet fiyatları Şubat ayında yüzde 0,84 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 0,29 puan yükselerek yüzde 12,49 olmuştur. Bu dönemde, yıllık enflasyon ulaştırma, kira ve diğer hizmetler gruplarında yükselmiş, lokanta-otel ve haberleşme gruplarında ise yatay seyretmiştir. Diğer hizmetler grubunda, döviz kuruna duyarlılığı yüksek olan bakım-onarım, sağlık hizmetleri ve paket tur kalemleri öne çıkarken, eğlence ve kültür hizmetleri fiyatlarındaki artış da dikkat çekmiştir. Önümüzdeki dönemde hizmet enflasyonu görünümünde reel birim iş gücü maliyetleri ve geçmiş enflasyona endeksleme davranışının belirleyici olmaya devam edeceği öngörülürken, salgın hastalık nedeniyle alınan tedbirlerin ve talep koşullarındaki zayıflamanın ilgili sektörler üzerinden grup enflasyonunu sınırlayacağı değerlendirilmektedir.
6. Enflasyon beklentilerinde gözlenen ılımlı eğilim Mart ayında da devam etmiş, beklenti dağılımında anket katılımcıları arasındaki uzlaşı bir miktar daha güçlenmiştir.
Enflasyonu Etkileyen Unsurlar
7. 2019 yılı son çeyreğine ilişkin milli gelir verileri iktisadi faaliyetteki toparlanma eğiliminin finansal koşullardaki iyileşme ve kredilerdeki ivmelenmeyle birlikte yurt içi talep kaynaklı olarak güç kazandığına işaret etmiştir. Bu dönemde, özel tüketim harcamaları artmaya devam ederken kamu kesimi de tüketim kanalıyla destekleyici duruşunu sürdürmüştür. Yatırımlar sınırlı bir toparlanma sergilese de zayıf seyretmiştir. Diğer taraftan, ihracattaki artışın sürmesine rağmen ithalattaki canlanmayla birlikte net ihracat yıllık ve dönemlik büyümeye negatif katkı vermiştir.
8. Mevcut veriler, iktisadi faaliyetin güçlü seyrini Ocak-Şubat döneminde koruduğuna ve sektörel yayılımındaki iyileşmenin devam ettiğine işaret etmiştir. Bu dönemde güçlü kredi ivmesi yurt içi talebi desteklerken, yatırımlarda ve istihdamda toparlanma sinyalleri alınmakla birlikte zayıf seyir sürmüştür.
9. Rekabet gücündeki gelişmelerin olumlu etkisi ve küresel büyüme görünümündeki kısmi iyileşmenin de katkısıyla Ocak-Şubat döneminde ihracattaki artış eğilimi korunmuştur. Öte yandan, kredi ve yurt içi talep görünümüne bağlı olarak ithalat talebi yükselişini sürdürmüştür.
10. Mart ayı ile birlikte koronavirüs salgınının iktisadi faaliyeti dış ticaret, turizm ve iç talep kanallarıyla sınırlamaya başladığı görülmektedir. Küresel ticaret hacmindeki zayıflama ve seyahat kısıtları ihracatı ve ulaştırma faaliyetlerini sınırlamaktadır. Ayrıca, belirsizliklerdeki artışın ve finansal piyasalardaki oynaklığın yurt içi talep üzerindeki olası etkileri yakından takip edilmektedir. Önümüzdeki dönemde ihracat ve turizm gelirlerindeki zayıflamaya karşın enerji fiyatlarındaki belirgin düşüşe bağlı olarak cari işlemler dengesinin ılımlı bir seyir izlemesi beklenmektedir.