2026-16/2 Radyasyon Kaynaklarının Muafiyetine İlişkin Usul ve Esaslar

Radyasyon Kaynaklarının Muafiyetine İlişkin Usul ve Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

(1) Bu Usul ve Esasların amacı, radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında kullanılacak radyasyon kaynaklarına ilişkin 28/10/2023 tarihli ve 32353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 20 nci maddesi kapsamında muafiyet verilmesine ve muaf radyasyon kaynakları için bildirim yükümlülüğüne yönelik usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

(1) Bu Usul ve Esaslar, radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında kullanılacak radyasyon kaynaklarını kapsar.

Dayanak

(1) Bu Usul ve Esaslar, 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 20 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;

a) Bildirim: Bu Usul ve Esaslar kapsamındaki faaliyetler ile bu faaliyetlere yönelik muafiyete ilişkin Nükleer Düzenleme Kurumuna yapılan her türlü yazılı beyanı,

b) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,

c) Muafiyet: Radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında kullanılacak radyasyon kaynaklarının muaf olarak değerlendirilmesi için yapılan başvurunun yeterli ve uygun bulunması sonucunda, bu radyasyon kaynaklarıyla faaliyet yürütecek gerçek veya tüzel kişilerin Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği kapsamındaki yetkilendirmeye ilişkin yükümlülüklerden kısmen veya tamamen muaf tutulmasını,

ç) Radyasyon güvenliği: Radyasyon tesislerinin işletilmesi ve radyasyon uygulamalarının yürütülmesi sırasında çalışanların, halkın, çevrenin ve gelecek nesillerin radyasyondan korunmasını sağlamak üzere uygun şartların oluşturularak sürdürülmesini, kazaların önlenmesini veya kaza sonuçlarının hafifletilmesini,

d) Radyasyon kaynağı: Radyasyon üreten veya yayan cihazlar ile radyoaktif kaynakları,

e) Radyasyon tesisi: Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması veya bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisi,

f) Radyasyon uygulamaları: Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması, bakımı ve onanını ile radyoaktif kaynakların ihracatı, ithalatı ve taşınması faaliyetlerini,

g) Radyoaktif atık: Bir daha kullanılmamasına karar verilen ve Kurum tarafından belirlenen serbestleştirme ve salım sınırlarının üzerinde radyoaktiviteye sahip radyoaktif maddeleri ve radyoaktif madde bulaşmış ya da radyoaktif olmuş her türlü malzemeyi,

ğ) Radyoaktif kaynak: İçeriğindeki radyoaktif maddeden faydalanılarak radyasyon uygulamalarında kullanılmak üzere üretilen açık veya kapalı kaynakları,

h) Radyoaktif kaynakların emniyeti: Radyoaktif kaynakları hedef alan hırsızlık, sabotaj, her türlü yetkisiz erişim ve diğer kötü niyetli girişimleri engellemek, tespit etmek ve gerektiğinde müdahale etmek üzere gerekli önlemlerin alınmasını ve bu önlemlerin etkinliğinin sürdürülmesini,

ı) Yetkilendirme: Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için yapılan başvurunun yeterli ve uygun bulunması sonucunda gerçek veya tüzel kişilere Kurum tarafından lisans veya izin verilmesi işlemini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Radyasyon Kaynaklarının Muafiyetine İlişkin Genel İlkeler

Genel ilkeler

(1) Radyasyon tesislerine ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyetlerin bireysel veya toplumsal açıdan sağlayacağı fayda göz önünde bulundurularak gerekçelendirilmesi esastır. Gerekçelendirilmeyen faaliyetler kapsamındaki radyasyon kaynakları muafiyet başvuru koşullarını taşısa dâhi bu radyasyon kaynaklarıyla faaliyet yürütülemez.

(2) Radyasyon kaynaklarına ilişkin muafiyet süreci, radyasyon kaynağının bu Usul ve Esaslarda belirlenmiş muafiyet tipine göre, lisans ve izin olmak üzere farklı yetki türleri için ayrı ayrı yürütülür.