2013/3 Yüksek Fen Kurulunun 09/01/2013 Tarihli ve 2013/3 Sayılı Kararı

III-İNCELEME

Konu, gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatları çerçevesinde inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulmuş olup, sözleşme taraflarının uyuşmazlığa ilişkin görüş ve değerlendirmeleri özet olarak aşağıda belirtildiği şekildedir.

Yüklenici görüş ve talebi; Teklif bedelini, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayanarak oluşturduğunu, A.18 poz numaralı 1,5 mm jeomembran su yalıtım imalatının, proje ve mahal listelerinde bulunmadığından teklif bedeli içinde yer almadığı belirtilerek, sözleşme bedelinden kesilmemesi gerektiğine ilişkin bulunmaktadır.

İdaresinin görüş ve değerlendirmesi ise; Bahis konusu imalatın proje, mahal listeleri ve teknik şartnamede olmadığı, ancak yaklaşık maliyet ve pursantaj cetvelinde yer aldığı, yaklaşık maliyet ve pursantaj cetvelinin, ihale dosyasında isteklilere verildiği, ayrıca teknik şartnamenin 2-15. Maddesinde; “yüklenici proje ve yaklaşık maliyetteki imalatlardan yükümlüdür.” Hükmünün bulunmasından dolayı, yükleniciden yaptırılmayan A.18 poz nolu 1,5 mm jeomembran su yalıtımı imalat bedelinin, sözleşme bedelinden kesilmesi gerektiği yönündedir.

Tarafların bu görüşleri belirtildikten sonra, konunun incelenmesi ve değerlendirilmesine geçilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 9. Maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü ile,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8. Maddesinde; “… (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır.”

Hükmü bulunmakta olup, isteklilerin gizliliği olan yaklaşık maliyete dayalı olarak tekliflerini hazırlamalarının mümkün olmayacağı, dolayısı ile yaklaşık maliyetteki imalatlardan sorumlu tutulamayacakları, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde yaklaşık maliyet cetvelinin veya ilerleme yüzdelerinin (pursantaj oranları), işin yapılmasına veya isteklilerin teklif bedeli tespitine ilişkin bir dayanak niteliğinde olmadığı hususları açıktır.

Diğer taraftan, Sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı 6.1.maddesinde; “Bu sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen (…. ) TL toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.” hükmü yer almakta olup, bu hükme göre yükleniciler (istekliler), tekliflerini ihaleye esas uygulama projesi ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için vermektedir.

Tüm bu hususlar birlikte dikkate alındığında, ihale ve sözleşme mevzuatı gereği anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde işin, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak yapılması gerekmektedir. İlerleme yüzdelerinin (pursantaj), işin yapılmasına ilişkin bir dayanak oluşturma niteliği bulunmadığı, proje ve mahal listelerine dayalı olarak hangi imalat seviyesinde sözleşme bedelinin hangi oranda ödeme yapılacağını gösteren bir belge olduğu ayrıca, pursantaj oranlarının toplamının yüzde yüz olması gerektiği dikkate alındığında, pursantaj oranlarında yapılan hataların düzeltilmeye çalışılması halinde yüzde yüzlük bütünlüğün bozulacağı, bu durumda da yüklenicinin uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için teklif ettiği bedelin bozulmasının ortaya çıkacağı ve bununda mümkün olmadığı hususları açıktır.

Bu durumda, İşe ait Özel Teknik Şartnamenin 2-15. Maddesinde yer alan; “Yüklenici proje ve yaklaşık maliyetteki imalatlardan yükümlüdür” düzenlemesinin, sadece projedeki imalatlar için geçerli olacağı ve bunun da zaten mevzuat gereği olduğu, bu düzenlemeye dayanarak yaklaşık maliyetteki imalatlardan yüklenicilerin yükümlü tutulmasının söz konusu olmayacağı değerlendirilmelidir.