2023/124 Yüksek Seçim Kurulunun 15/03/2023 Tarihli ve 2023/124 Sayılı Kararı

14 Mayıs 2023 Pazar günü birlikte yapılacak olan Cumhurbaşkanı Seçimi ile 28. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, seçime katılacak siyasi partiler ve bağımsız adaylarca propaganda döneminin başlangıç tarihinden bitimine kadar uyulması gereken usul ve esaslar hakkında karar verilmesi amacıyla hazırlanan karar taslağı Kurulumuza sunulmuş olmakla konu incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 79’uncu maddesiyle; seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetilmesi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma seçim süresince ve seçimden sonra seçim konuları ile ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görev ve yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiş, anılan madde, diğer seçim kurullarının görev ve yetkilerinin de kanunla düzenleneceğini hüküm altına almıştır.

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 60’ıncı maddesinin onuncu fıkrasında, şehir dışında karayolu kenarında bulunan sabit ilân ve reklam yerlerini, aynı maddede gösterilen usul ve esaslarla belirleyip tahsis etme yetkisi il seçim kurullarına verilmiş olup, il seçim kurullarının bu yetkilerini gerektiğinde yetkili ilçe seçim kurullarına devredilebilecekleri öngörülmüştür.

298 sayılı Kanun'un 20’nci maddesiyle de, ilçe çevresinde seçimin düzenle yürütülmesini sağlamak için gereken bütün tedbirleri alma yetki ve görevi ilçe seçim kurullarına verilmiştir.

Yukarıda değinilen mevzuat hükümlerine göre belirlenen seçimin başlangıç tarihi ile birlikte seçim işlemleri ve seçim süreci işlemeye başladığından, oy verme gününe kadar olan bu süreçte ilgililerce uyulması gereken seçim propagandası usul ve esaslarının belirlenmesi zorunluluk arz etmektedir.

298 sayılı Kanun'un 49’uncu maddesinde; propaganda serbestliği ve süresinin, oy verme gününden önceki onuncu günün (4 Mayıs 2023 Perşembe) sabahı başlayacağı ve oy verme gününden önceki gün (13 Mayıs 2023 Cumartesi) saat 18.00’de sona ereceği belirtilmiş, bu serbestlik ve süreye getirilen sınırlamalar da yine aynı Kanun'un 49 ilâ 66’ncı maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Açıklanan bu düzenlemelere göre, seçime katılacak siyasi partiler ve bağımsız adaylarca seçim sürecinde uygulanacak seçim propagandası usul ve esaslarının kamuoyuna duyurulması gerekmektedir.

SONUÇ

Yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri çerçevesinde; 28. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde propaganda serbestliği ve süresi ile uyulması gereken usul ve esaslar aşağıda açıklandığı biçimde düzenlenmiştir.

I- SEÇİM TAKVİMİNİN BAŞLANGIÇ TARİHİNDEN İTİBAREN (18 Mart 2023);

A) Açık yerlerde propaganda; (18 Mart 2023) - (13 Mayıs 2023)

a) Seçim zamanında, genel yollar üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesisler ile ilçe seçim kurullarınca gösterileceklerden başka meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılmasının yasak olduğuna (298/50-1),

b) İlçe seçim kurullarınca, gidiş-gelişi bozmayacak ve pazarların kurulmasına engel olmayacak surette toplantıların genel olarak yapıldığı ve varsa elektrik tesisatı olan yerleri seçmek suretiyle hangi meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılabileceğinin tespit edilmesine (298/50-2),

İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki miting alanlarının 28 Nisan 2023 Cuma gününe kadar belirlenerek, seçime katılacak siyasi partilere ve bağımsız adaylara ilçe seçim kurullarında ilan edilerek duyurulmasına, siyasi partilerin ve bağımsız adayların, duyurudan itibaren iki gün içinde (en geç 30 Nisan 2023 Pazar) yararlanmak istedikleri miting alanlarını, tarihini ve saatini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin ve ilçe seçim kurullarınca da en geç 1 Mayıs 2023 Pazartesi günü siyasi partilerin ve bağımsız adayların yararlanacakları miting alanları, tarih ve saatinin belirlenmesi gerektiğine,

Birden fazla siyasi partinin sözlü propaganda yapmak için müracaatı üzerine, ilçe seçim kurullarınca toplantı, meydan, gün, sıra ve saatlerinin 1 Mayıs 2023 Pazartesi günü saat 11.00'de ad çekme ile belirlenip, ilgililerine tebliğ edilmesine ve bağımsız adaylar için de aynı suretle haftada bir günün ayrılmasına (298/50-3),