2023/1567 Yüksek Seçim Kurulunun 20/12/2023 Tarihli ve 2023/1567 Sayılı Kararı

Bu nedenle, 31 Mart 2024 tarihinde yapılacak köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle muhtarlığı ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerine ilişkin olarak uygulanacak usul ve esasların belirlenmesi gerekmiş olmakla, konu incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

2972 sayılı Kanun’da, köy ve mahalleye ilişkin seçim hükümleri ayrı bir bölüm halinde düzenlenmiştir.

Köylerde siyasi parti kuruluşlarının bulunmaması da göz önüne alınarak köy muhtarı, köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle muhtarı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde uygulanacak usul ve esasların ayrıca belirlenmesi gerekli görülmüştür.

Köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinde her köy, mahalle muhtarı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde de her mahalle bir seçim çevresidir (2972/32).

Ancak, 2972 sayılı Kanun’un ek 2’nci maddesinde ve Yüksek Seçim Kurulunun 20/12/2023 tarihli ve 2023/1566 sayılı Kararı eki 139 sayılı Genelge’de, dağınık mahalle ve sair yerleşim yerleri bulunan köylerde veya köylerin birbirine yakın olduğu durumlarda seçim sandıklarının bir tek mahallede veya bir tek köyde toplanmasının, seçim gününden en az bir hafta önce ilan edilmek koşuluyla ilçe seçim kurulunca kararlaştırılabileceği belirtilmiştir.

İlçe seçim kurulları bu hükmün verdiği yetkiye dayanarak ve yöresel durumu değerlendirerek takdir yetkilerini kullanmak suretiyle birden fazla seçim çevresine ait sandıkların bir tek mahalle veya bir tek köyde toplanmasına karar verebilirler. Böyle bir toplama durumunda her seçim çevresindeki seçmenler oylarını ancak kayıtlı oldukları sandıklarda kullanırlar.

2972 sayılı Kanun’un 31’inci maddesinde; köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü bulunmadığı belirtilmiştir.

Bilindiği üzere siyasi partiler, muhtarlık ve ihtiyar meclisi/heyeti üyeliği seçimlerinde aday gösteremezler. Bu seçimlerde adaylığa ilişkin hükümler uygulanmaz.

Bu hüküm, seçmenin seçeceği muhtar ve ihtiyar meclisi/ihtiyar heyeti üyelerini bilmesi ve iradesini sağlıklı bir şekilde oluşturabilmesi için, bu seçimlere girecek kişilerin seçime gireceklerini belirtmelerine ve bu amaçla kendilerini tanıtmalarına engel teşkil etmez.

Oy pusulalarının renk ve biçimi konusunda da köy muhtarlığı ve köy İhtiyar meclisi üyeliği seçimleri ile mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde uygulanacak usullerin aşağıdaki şekilde saptanmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- İlçe seçim kurullarının 2972 sayılı Kanun’un ek 2’nci maddesi gereğince; dağınık seçim çevrelerinde ve yakın köylerde sandıkları bir tek mahalle veya bir tek köyde toplamaya yetkileri bulunduğuna,

2- Sandıkların bir yerde toplanmasına karar verilmesi halinde 139 sayılı Genelge uyarınca, durumun seçim gününden en az bir hafta önce ilgili çevrelerde duyurulması gerektiğine,

3- Sandıkların bir tek mahalle veya bir tek köyde toplanması durumunda, her çevrenin seçmeninin kayıtlı olduğu seçim çevresine ait sandıkta oy kullanabileceğine,

4- Köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü bulunmadığından, seçime girecek kişilerin seçime gireceklerini belirtmekle ve kendilerini tanıtmakla sınırlı olarak etkinlik gösterebileceklerine,

5- Adaylık usulü söz konusu olmadığından, bu seçimlere katılmak isteyenlerin 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile diğer seçim kanunlarında siyasi partilere ve bağımsız adaylara tanınan propaganda hakkından yararlanamayacaklarına, ancak seçime girecek kişilerin oy verme gününden önce, resimli veya kendisini yazı ile tanıtıcı nitelik taşıyan el ilanı mahiyetindeki matbuaları dağıtabileceklerine,

6- a) Bu seçimler için kullanılacak oy pusulalarının adaylar tarafından beyaz kâğıda bastırılabileceğine, her türlü araçla (bilgisayar, daktilo, fotokopi ve teksir gibi) çoğaltılabileceğine veya kapalı oy verme yerinde seçmenler tarafından beyaz kâğıda da yazılabileceğine,

b) Muhtar ile ihtiyar meclisi/heyeti üyelerinin seçiminde; muhtar ile o seçim çevresinden seçilmesi gereken ihtiyar meclisi/heyeti üye sayısı kadar ismin birlikte yazılı olduğu oy pusulası kullanılacağına, oy pusulası üzerine “Muhtar” veya “Muhtar Adayı” ile “Üye Adayı”, “İhtiyar Meclisi Üyesi” veya “İhtiyar Heyeti Üyesi” sözcüklerinin yazılabileceğine (2972/32), ancak isimler dışında meslek ve sıfatları ile lakap, ünvan gibi belirleyici ibareler yazılamayacağına,