11355271-120.04[65-2016/9]-73628 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde, "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan aynı Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrasında; "Her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançlar ticari kazançtır." hükmü yer almaktadır. Ticari kazançlar esas itibariyle sermaye-emek karışımı bir kaynağa bağlı olarak doğarlar. Bu kaynağa bağlı olarak devamlı bir organizasyona dayanan her türlü faaliyet ticari faaliyettir. Serbest meslek faaliyetinin ticari bir organizasyon içinde yapılması sağlanan gelirin yapısını değiştirmez. Sadece, elde edenler yönünden ticari kazanç sayılmasını gerektirir ve ticari kazanca ait esas ve hükümlere tabidir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 176 ncı maddesinde "Tüccarlar, defter tutma bakımından iki sınıfa ayrılır.

I inci sınıf tüccarlar, bilanço esasına göre

II nci sınıf tüccarlar, işletme hesabı esasına göre;

defter tutarlar." hükmü mevcut olup, 229 uncu maddesinde; "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesikadır." denilmektedir.

Kanunun "Fatura Kullanma Mecburiyeti" başlıklı 232 nci maddesinde; "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:

1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;

2. Serbest meslek erbabına;

3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara;

4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;

5. Vergiden muaf esnafa,

sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. ...." hükmüne yer verilmiştir.

Mezkûr Kanunun, 172 nci maddesinde, serbest meslek erbabına defter tutma mecburiyeti getirilmiş, 210 uncu maddesinde de serbest meslek erbabının serbest meslek kazanç defteri tutacağı hüküm altına alınmış, 236 ncı maddesinde ise serbest meslek erbabının, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşterinin de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetinde olduğu hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalara göre;

- Elektrik teknikeri olarak yaptığınız iş münhasıran elektrik iç tesisi planlarının, proje ve resimlerinin çizilmesinden ibaret olması halinde bu faaliyetten elde edilen kazancın serbest meslek kazancı olarak vergilendirilmesi ve serbest meslek mükellefiyeti tesis edilmesi gerekeceğinden, bu faaliyetlerden elde edilen gelirlerinizin de serbest meslek makbuzu ile belgelendirilmesi ve bu faaliyetle ilgili olarak elde edilen gelirin serbest meslek kazanç defterinize dahil edilmesi,

- Elektrik iç tesisi yapım işleri, işletme bakım işleri ve muayene kabul işlerinden elde edeceğiniz kazanç ticari kazanç olup, elektrik iç tesisatı planlarının, proje ve resimlerinin çizilmesi işinin de bu işlerin bir parçası olarak yapılması ve plan (proje) bedelinin tesisat bedeli içinde cüz'i bir miktar teşkil etmesi halinde ise söz konusu işlerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekeceğinden elde edileceğiniz kazanç ticari kazanç olarak vergilendirecek olup, bu faaliyetiniz ile ilgili olarak fatura düzenlemeniz ve ilgili tacir sınıfına göre bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutmanız gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.