11395140-105[229-2012/VUK-1- . . .]--1187 Sayılı Özelge

I-GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbi olduğu belirtilerek, 2 nci maddesinde gelire giren kazanç ve iratlar sayılarak, 9 uncu maddesinde "vergiden muaf esnafların" vergilendirilmesine ilişkin belirlemeler yapılarak, 65 inci maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 37 nci maddesinde ise, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiştir.

Ticari faaliyet, bir tür emek-sermaye organizasyonuna dayanmakta olup, kazanç sağlama niyet ve kastının bulunup bulunmaması böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin "ticari faaliyet" olma niteliğine etki etmemektedir.

Ancak, bir faaliyetin "ticari faaliyet" sayılabilmesi için kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte, faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurları ile birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır.

Bu açıklamalara göre, kurumunuz tarafından gerçek kişilerden; işçi işveren ilişkisi dışında temin edilen afiş, el ilanı, bülten, web arayüzü gibi ürünlerin tasarımlarına ilişkin icra edilen faaliyetin ticari faaliyet olarak değerlendirilmesi ve gerçek kişiler tarafından söz konusu tasarım faaliyetlerinden elde edilecek kazancın Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanca ilişkin genel hükümler çerçevesinde vergiye tabi tutulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, ödevlinin başka bir işveren nezdinde ücret geliri elde etmesi söz konusu faaliyetinden dolayı elde ettiği gelirin ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilmesine engel teşkil etmemektedir.

II-VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde "Bu Kanun'da aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir." hükmüne yer verilerek müteakip maddelerde kayıtların tevsikini sağlayan ispat edici kağıtların neler olduğuna yer verilmiş olup 229 uncu maddesinde ise faturanın tarifi "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır." şeklinde yapılmıştır.

Mezkur Kanunun 232 nci maddesinde fatura kullanma mecburiyeti açıklanmış ve "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:

1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;

2. Serbest meslek erbabına;

3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara;

4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;

5. Vergiden muaf esnafa.

Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler..." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalara göre, kurumunuz tarafından gerçek kişilerden işçi işveren ilişkisi dışında temin edilen afiş, el ilanı, bülten, web arayüzü gibi ürünlerin tasarımlarına ilişkin olarak, bu kişilerce icra edilen faaliyet ticari faaliyet olarak değerlendirildiğinden şirketinize fatura düzenlenmesi, şirketinizce de fatura istenilmesi ve alınması zorunlu bulunmaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.