19341373-125[ÖZELGE-2020/9]-141396 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesinde; "Zirai faaliyetten doğan kazanç zirai kazançtır.

Zirai faaliyet; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder.

..." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında; "Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu Kanunun 94 üncü maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre) tespit olunarak vergilendirilir. Kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler bu kazançları için beyanname vermezler..." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre; evvelki yıllardan devredilenler de dahil olmak üzere istihsal olunan, satın alınan veya sair suretlerle elde edilen her türlü zirai mahsullerin satış bedelleri (primler, risturnlar ve benzerleri dahil) zira işletme hesabına göre hasılat sayılmaktadır.

Mezkûr Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında; vergi tevkifatı yapacak olanlar sıralanmış ve bunların, ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtilmiş, aynı fıkranın 11 numaralı bendinde de, "Çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden;

a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için,

i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınanlar için % 1,

ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için % 2,

b) Diğer zirai mahsuller için,

i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınan zirai mahsuller için % 2,

ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için % 4,

...

d) Çiftçilere yapılan doğrudan gelir desteği ve alternatif ürün ödemeleri için % 0,"

hükmüne yer verilmek suretiyle, ilgili bentlerde yer alan tevkifat oranları, ödeme türlerine göre düzenlenmiştir.

Diğer taraftan; özelge talep formunuzun ve eklerinin incelenmesinden, Belediye Meclisinizin 08.05.2020 tarihli ve 89 sayılı kararı çerçevesinde çiftçilere yapacağınız nakdi hibe ödemesinin, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (11) numaralı bendinin (d) alt bendi kapsamında sayılan ve Tarım ve Orman Bakanlığınca desteklenen doğrudan gelir desteği veya alternatif ürün ödemesi olmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre; çiftçilere ve balıkçılara yapılacak söz konusu destek ödemelerinden, ödeme türüne göre Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (11) numaralı bendinin (a-ii) alt bendi kapsamında % 2; (b-ii) alt bendi kapsamında ise % 4 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilen (gerçek usule tabi olmayan) çiftçiler kesilen bu vergilerin nihai vergileri olması nedeniyle beyanname vermeyeceklerdir. Kazançları gerçek usulde vergilendirilen çiftçilere yapılan destekleme ödemelerinin ise Gelir Vergisi Kanununun 56 ncı maddesi hükmü gereğince hasılat olarak değerlendirilerek verilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerine dahil edilmesi ve anılan ödemeler üzerinden yapılan vergi tevkifatının gerçek usulde vergilendirilen çiftçiler tarafından yıllık beyannameleri üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilmesi mümkün olacaktır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.