27575268-105[228-2019-137]-E.368406 Sayılı Özelge

- 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun uyarınca lisans almış ön ödemeli akıllı kart teknolojileri ile faaliyetlerini sürdürmekte olan bir firma ile anlaştığınız,

- Anılan kuruluş üyesi kart sahibi kişilere akaryakıt alımları kapsamında karta nakit dönüş (cashback) olarak %4 oranında sadakat ödemesi yapıldığı,

- Akaryakıt firmasının şirketinize, kişilerin almış olduğu yakıt tutarları kadar yakıt alım faturası düzenlediği, şirketinizin de yakıt alımı yapan kişilere yansıtma faturası düzenlediği,

- Anlaşma gereği alınan yakıt tutarı üzerinden de akaryakıt firmasına komisyon faturası düzenlendiği

belirtilerek, söz konusu sadakat programı kapsamında aldıkları geri ödemeler için vergi mükellefi olmayan kişilerden belge temininin yapılamaması nedeniyle, bu kişilere elektronik para kuruluşu üzerinden yapılan %4 oranında sadakat ödemesinin gider yazılıp yazılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında, kurum kazancının gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluştuğu; 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ticari Kazancın Tarifi" başlıklı 37 nci maddesinde, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiş, 38 inci maddesinin birinci fıkrasında da "Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:

1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;

2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.

Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41'inci maddeleri hükümlerine uyulur." hükümlerine yer verilmiştir.

Ayrıca, aynı Kanunun 40 ıncı maddesinde safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendine göre ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Bunun yanı sıra, bir giderin kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olduğunun kabulü için; işin mahiyeti ve genişliğine uygun olması, yapılan giderle kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında illiyet bağının bulunması, giderlerin keyfi olmaması yani kazancın elde edilmesi için mecburi olarak yapılması, yapılan gider karşılığında gayri maddi bir kıymet iktisap edilmemiş olunması ve Vergi Usul Kanununa göre tevsik edici belgelere dayandırılması gerekmektedir. Bu mahiyette olmayan giderlerin ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan, ilgide kayıtlı özelge talep formunuzdan;

- 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanununun lisansların tâbi olacağı usul ve esasların belirlendiği 3 üncü maddesinde yer alan, "Petrol ile ilgili;

a) Rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetlerinin yapılması ve bu amaçla tesis kurulması ve/veya işletilmesi,

b) Akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması,

için lisans alınması zorunludur. Kurum, geliştireceği ilke ve ölçütler doğrultusunda, iletim ve işleme faaliyetlerinde lisans alma zorunluluğuna muafiyet getirebilir. Lisans vermede taahhüt üzerinden işlem yapılamaz." hükümlerine göre tarafınızca lisansı olan bir firma ile bu kapsamda sözleşmenizin bulunduğunun ifade edildiği,

- 6493 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde, kanunun amacının, ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemlerine, ödeme hizmetlerine, ödeme kuruluşlarına ve elektronik para kuruluşlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş; 3 üncü maddesinin (ı) bendinde Kurul, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu; (ü) bendinde Ödeme kuruluşu, ödeme hizmeti sağlamak ve gerçekleştirmek için bu Kanun kapsamında yetkilendirilmiş tüzel kişi, olarak tanımlanmış; 12 nci maddesinde ödeme hizmetleri sıralanmış, 14 üncü maddesinde, bu Kanun kapsamında ödeme hizmetleri alanında faaliyette bulunmak isteyen ödeme kuruluşunun Kuruldan izin almak kaydıyla faaliyette bulunabileceği hüküm altına alınmış olup dilekçenizde söz konusu kuruluşlardan biriyle anlaşmış olduğunuz ve sisteme dahil üyelerin olduğunun ifade edildiği