27575268-105[229-2012/9340]-392 Sayılı Özelge

I-KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Gelir Vergisi Kanununun "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci maddesinde ise; bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olunacağı, ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulacağı hükme bağlanmıştır. Anılan Kanunun 40 ıncı maddesinde de; safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmıştır.

Ticari kazancın tespitinde iki temel ilke geçerlidir. Bunlar "dönemsellik" ve "tahakkuk esası" ilkeleridir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Bu esas dikkate alındığında bir gelir unsurunun, özel bir düzenleme bulunmadığı sürece, mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği dönem kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinin birinci fıkrasında birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kâr veya zararın işin bittiği yıl kati olarak tespit edileceği ve tamamının o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterileceği hükme bağlanmıştır.

Bir işin Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamına girmesi için; inşaat ve onarma işi olması, işin taahhüde bağlı olarak başkaları hesabına yapılması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde de, Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarma işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri üzerinden vergi kesintisi yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Özelge talep formunuzun ekinde alınan "Kâr Zarar Ortaklığı Sözleşmesi"nde, ortaklığınız tarafından yüklenilen ... Kalan İnşaat İşleri işi ile ilgili olarak ortaklığınız ile ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. arasında kâr/zarar paylaşımı esaslarının belirlendiği, buna göre, söz konusu işle ilgili olarak, işin tüm bedeli üzerinden ve işle doğrudan ilgili olarak doğan her türlü gelir ve giderden dolayı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin % 33 oranında kâr/zarar ortağı olduğu, elde edilen kârın kalan % 67 sinin ise Adi Ortaklığınızda kalacağı, kâr/zarar paylaşımına konu işle ilgili olarak her hakediş tanzimi döneminde, ayrıntılı olarak tutulmakta olan muhasebe kayıtları baz alınarak geçici kâr/zarar hesaplarının çıkartılacağı ve tarafların karşılıklı mutabakatı sağlandıktan sonra, zarar doğması halinde, doğan zararın ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ye isabet eden kısmı için ortaklığınızın ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ye fatura düzenleyeceği, kâr doğan dönemler için ise ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin payına isabet eden kâr kısmı için ortaklığınıza fatura düzenleyeceği, dönemsel olarak faturalandırılan kâr/zararın işin sonunda, adi ortaklığın kesin hesaplarının çıkartılmasını müteakip, kesin olarak hesaplanan kâr ve zarara göre düzeltileceği ve bu düzeltmeye ilişkin faturaların tanzim edileceği belirtilmiştir.