35672403-010[120-94-05-2014-01]-45 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinde; her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu, ticari kazancın Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (bilanço veya işletme hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Mezkur Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinde, kimlerin tevkifat yapmak zorunda oldukları belirtilmiş olup, aynı maddenin (11) numaralı bendinde, vergi tevkifatı yapmakla yükümlü kişi, kurum ve kuruluşlarca çiftçilerden satın alınan zirai ürünler ve hizmetler için yapılan ödemelerden tevkifat yapılacağı belirtilmiş ve bu tevkifat oranları, hayvan ve hayvansal ürünlerde % 2, diğer zirai ürünlerde % 4, ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınan hayvan ve hayvansal ürünlerde % 1, diğer zirai ürünlerde ise % 2 olarak belirlenmiştir.

Diğer taraftan, 11/03/2010 tarih ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda; komisyoncu, malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensubu olarak tanımlanmıştır.

Ayrıca aynı Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında, "Komisyoncular teslim aldıkları malları cinslerine, doğal özelliklerine, standartlarına, gıda güvenilirliğine ve kalitesine ilişkin şartlara göre özenle korumak ve gerekli bilgileri vermek, kanunî kesintileri satış bedelinden düştükten sonra mal bedelini satış tarihinden itibaren on beş iş günü içinde üreticiye veya üretici örgütüne ödemek zorundadır." ibaresi yer almaktadır.

Bu itibarla, yaş meyve ve sebze komisyoncuları, satılmak üzere üreticiden aldıkları zirai ürünleri, satın alan gerçek veya tüzel kişilere devrederken faturaları bizzat kendileri düzenlediklerinden ve vergi kanunları yönünden de yaptıkları iş, alım-satım faaliyeti niteliğinde bulunduğundan, zirai ürün bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapıp bu tutarları süresinde ödemek zorundadırlar.

Buna göre, çiftçilerden yaptığınız zirai ürün alışlarınızda, müstahsil makbuzu düzenleyerek Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi gereğince tevkifat yapılması ve yapılan tevkifatların muhtasar beyanname ile beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, zirai ürün alım-satım işi yapan kişi ve kuruluşların kendilerine yapılan ödemelerden tevkif edilen vergilerin yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilebilmesi hususunda, 164 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "Müteselsil Sorumluluk Çerçevesinde Tevkif Edilen Vergilerin Mahsubu" başlıklı 11 nci maddesinde gerekli açıklamalar yapılmıştır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.