41931384-105[177-2012-46]-24 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı başvurunuzda, basit usule tabi olarak öğrenci servis taşımacılığı faaliyetinde bulunurken, faaliyetinize ilave olarak 31/8/2012 tarihinde tavuk kümeslerine "canlı hayvan yükleme" (işgücü temini) işine de başladığınız, kendi isteğinizle işletme hesabı esasına tabi olarak gerçek usulde vergi mükellefiyetinizi tescil ettirdiğiniz, "canlı hayvan yükleme hizmeti" faaliyetinizle ilgili çalıştırdığınız işçilerin hizmetin ifası esnasındaki yeme, içme, nakil (kendi aracınızla) gibi masrafları ile her türlü sevk ve idaresinin tarafınıza ait olduğu, ancak bazı müşterilerinizin sadece işgücü temini istediği ve işyerinizde sigortalı olan işçilerinizin yeme, içme vb. masrafları dahil her türlü sevk ve idaresini kendi inisiyatifine aldığı belirtilerek,

1- 2012 dönem sonunda bilanço esasına göre defter tutma hadlerinin hesabında basit usule tabi olunan dönemin mi yoksa işletme esasına tabi olunan dönemin mi gayr-i safi hasılatının dikkate alınacağı,

2- İşyerinizde sigortalı işçilerin canlı tavuk yükleme-boşaltma hizmetini ifa ederken bazı müşterilerinizin masrafları üstlenmesi ve sevk ve idaresini kendi inisiyatifine alması halinde söz konusu hizmetin KDV tevkifatına tabi tutulup tutulmayacağı

hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu Açısından:

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesinde, defterlerin hesap dönemi itibarıyla tutulacağı, kayıtların her hesap dönemi sonunda kapatılıp ertesi dönem başında yeniden açılacağı, hesap döneminin normal olarak takvim yılı olduğu hükmü yer almıştır. Aynı kanunun 176 ve izleyen maddelerinde defter tutma ile ilgili hükümlere yer verilmiş ve defter tutma bakımından mükellefler birinci ve ikinci sınıf tüccarlar olmak üzere ikiye ayrılmış; birinci sınıf tüccarların bilanço esasına göre, ikinci sınıf tüccarların ise işletme hesabı esasına göre defter tutacakları belirtilmiştir.

Anılan Kanunun 177 nci maddesinde, birinci sınıfa dahil tüccarlar belirtilmiş olup, "İkinci Sınıf Tüccarlar" başlıklı 178 inci maddesinde; "Aşağıda yazılı tüccarlar ikinci sınıfa dahildirler:

1. 177 nci maddede yazılı olanların dışında kalanlar;

2. Kurumlar vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilenler.

Yeniden işe başlayan tüccarlar yıllık iş hacimlerine göre sınıflandırılıncaya kadar ikinci sınıf tüccarlar gibi hareket edebilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Mezkur Kanunun 179 uncu maddesinde birinci sınıftan ikinci sınıfa geçişe, 180 inci maddesinde ise ikinci sınıftan birinci sınıfa geçişe ilişkin şartlar belirlenerek, bu şartların tahakkukunu takip eden hesap döneminden başlayarak sınıf değiştirileceği, 181 inci maddesinde ise ikinci sınıf tüccarlardan dileyenlerin, bilanço esasına göre defter tutabileceği, bu suretle birinci sınıfa dahil olanlar hakkında da 180 inci madde hükümlerinin cari olacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla, iş hacmi bakımından ikinci sınıfa dahil bulunan mükelleflerin, kendi istekleri ile birinci sınıfa geçebilmeleri ve bilanço esasına göre defter tutabilmeleri ancak, içinde bulunulan hesap dönemini takip eden hesap döneminin başından başlamak şartıyla mümkün bulunmaktadır.

Bu itibarla, 2013 yılında tutulacak defterlerin tayininde dikkate alınacak hadlerin belirlenmesinde, 2012 yılında gerçek usule göre defter tutulan döneme ilişkin gayri safi iş hasılatının dikkate alınması gerekmektedir.

Katma Değer Vergisi Kanunu Açısından:

KDV Kanununun 9/1 inci maddesinde mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği hükme bağlanmıştır.

Bu yetkiye dayanılarak yayımlanan ve 1/5/2012 tarihinde yürürlüğe giren 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (3.1.2) bölümünde kısmi tevkifat uygulaması kapsamında KDV tevkifatı yapmak üzere;

a) KDV mükellefleri,

b) Belirlenmiş alıcılar (KDV mükellefi olsun olmasın)

sorumlu tutulmuş; (3.2) bölümünde kısmi tevkifat uygulanacak hizmetler sayılmıştır.

Söz konusu Tebliğin; "3.2.5. İşgücü Temin Hizmetleri" başlıklı bölümünde, Tebliğin (3.1.2.) bölümünde sayılanlara, faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgili işlemlerde kullanacakları işgücünün sağlanması şeklinde verilen hizmetlerde (işgücü temin hizmeti alımlarında) alıcılar tarafından (9/10) oranında KDV tevkifatı uygulanacağı ifade edilmiştir.